---
titel: Wetboek van Koophandel
bwb_id: BWBR0001838
type: wet
status: geldend
datum_inwerkingtreding: '1838-10-01'
bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0001838
citeertitel: Wetboek van Koophandel
---

# Wetboek van Koophandel

## Boek . Algemeene bepaling

### Artikel 1

Het Burgerlijk Wetboek is, voor zoo verre daarvan bij dit Wetboek niet bijzonderlijk is afgeweken, ook op de in dit Wetboek behandelde onderwerpen toepasselijk.

## Boek Eerste. Van den koophandel in het algemeen

### Titel Eerste. Van kooplieden en van daden van koophandel

### Artikel 2

Vervallen

### Artikel 3

Vervallen

### Artikel 4

Vervallen

### Artikel 5

Vervallen

### Titel Tweede. Vervallen.

### Artikel 6

Vervallen

### Artikel 7

Vervallen

### Artikel 8

Vervallen

### Artikel 9

Vervallen

### Artikel 10

Vervallen

### Artikel 11

Vervallen

### Artikel 12

Vervallen

### Artikel 13

Vervallen

### Titel Derde. Van de vennootschap onder ene firma en van die bij wijze van geldschieting of "en commandite" genaamd

### Artikel 14

Vervallen

### Artikel 15

De in dezen titel genoemde vennootschappen worden geregeerd door de overeenkomsten van partijen, door dit Wetboek en door het Burgerlijk Regt.

### Artikel 16

De vennootschap onder eene firma is de maatschap, tot de uitoefening van een bedrijf onder eenen gemeenschappelijken naam aangegaan.

### Artikel 17

**1.** Elk der vennooten, die daarvan niet is uitgesloten, is bevoegd ten name der vennootschap te handelen, gelden uit te geven en te ontvangen, en de vennootschap aan derden, en derden aan de vennootschap te verbinden.

**2.** Handelingen welke niet tot de vennootschap betrekkelijk zijn, of tot welke de vennooten volgens de overeenkomst onbevoegd zijn, worden onder deze bepaling niet begrepen.

### Artikel 18

In vennootschappen onder eene firma is elk der vennooten, wegens de verbindtenissen der vennootschap, hoofdelijk verbonden.

### Artikel 19

**1.** De vennootschap bij wijze van geldschieting, anders *en commandite* genaamd, wordt aangegaan tusschen eenen persoon, of tusschen meerdere hoofdelijk verbonden vennoten, en eenen of meer andere personen als geldschieters.

**2.** Eene vennootschap kan alzoo te gelijker tijd zijn eene vennootschap onder eene firma, ten aanzien van de vennooten onder de firma, en eene vennootschap bij wijze van geldschieting, ten aanzien van den geldschieter.

**3.** De vennootschap bij wijze van geldschieting heeft geen in aandelen verdeeld kapitaal.

### Artikel 20

**1.** Behoudens de uitzondering, in het tweede lid van art. 30 voorkomende, mag de naam van den vennoot bij wijze van geldschieting in de firma niet worden gebezigd.

**2.** Deze vennoot mag geene daad van beheer verrigten of in de zaken van de vennootschap werkzaam zijn, zelfs niet uit kracht eener volmagt.

**3.** Hij draagt niet verder in de schade dan ten beloope der gelden, welke hij in de vennootschap heeft ingebragt of heeft moeten inbrengen, zonder dat hij immer tot teruggave van genotene winsten verpligt zij.

### Artikel 21

De vennoot bij wijze van geldschieting, die de bepalingen van het eerste of van het tweede lid van het vorige artikel overtreedt, is wegens alle de schulden en verbindtenissen van de vennootschap hoofdelijk verbonden.

### Artikel 22

De vennootschappen onder eene firma moeten worden aangegaan bij authentieke of bij onderhandsche akte, zonder dat het gemis eener akte aan derden kan worden tegengeworpen.

### Artikel 23

De vennooten onder eene firma zijn verpligt de vennootschap te doen inschrijven in het handelsregister, overeenkomstig de daarvoor geldende wettelijke bepalingen.

### Artikel 24

Vervallen

### Artikel 25

Vervallen

### Artikel 26

Vervallen

### Artikel 27

Vervallen

### Artikel 28

Vervallen

### Artikel 29

Zoolang de inschrijving in het handelsregister niet is geschied, zal de vennootschap onder eene firma, ten aanzien van derden, worden aangemerkt als algemeen voor alle zaken, als aangegaan voor eenen onbepaalden tijd, en als geenen der vennooten uitsluitende van het regt om voor de firma te handelen en te teekenen.

### Artikel 30

**1.** De firma van eene ontbondene vennootschap kan, het zij uit kracht der overeenkomst, het zij indien de gewezen vennoot, wiens naam in de firma voorkwam, daarin uitdrukkelijk toestemt, of, bij overlijden, deszelfs erfgenamen zich niet daartegen verzetten, door eenen of meer personen worden aangehouden, welke, ten blijke daarvan, eene akte moeten uitbrengen, en dezelve doen inschrijven in het handelsregister, overeenkomstig de daarvoor geldende wettelijke bepalingen.

**2.** De bepaling van het eerste lid van art. 20 is niet toepasselijk, indien de afgetredene, van vennoot onder eene firma, vennoot bij wijze van geldschieting is geworden.

### Artikel 31

De ontbinding eener vennootschap onder eene firma vóór den tijd bij de overeenkomst bepaald, of door afstand of opzegging tot stand gebragt, derzelver verlenging na verloop van het bepaalde tijdstip, mitsgaders alle veranderingen in de oorspronkelijke overeenkomst gemaakt, welke derden aangaan, zijn aan de voormelde inschrijving onderworpen.

### Artikel 32

**1.** Bij de ontbinding der vennootschap zullen de vennooten, die het regt van beheer hebben gehad, de zaken der gewezen vennootschap moeten vereffenen in naam van dezelfde firma, ten zij bij de overeenkomst anders ware bepaald, of de gezamenlijke vennooten (die bij wijze van geldschieting niet daaronder begrepen), hoofdelijk en bij meerderheid van stemmen, eenen anderen vereffenaar hadden benoemd.

**2.** Indien de stemmen staken beschikt de rechtbank, zoodanig als zij in het belang der ontbondene vennootschap meest geraden zal achten.

### Artikel 33

Indien de staat der kas van de ontbondene vennootschap niet toereikt om de opeischbare schulden te betalen, zullen zij, die met de vereffening belast zijn, de benoodigde penningen kunnen vorderen, welke door elk der vennooten, voor zijn aandeel in de vennootschap, zullen moeten worden ingebragt.

### Artikel 34

De gelden die gedurende de vereffening uit de kas der vennootschap kunnen gemist worden, zullen voorloopig worden verdeeld.

### Artikel 35

Vervallen

### Artikel 36

Vervallen

### Artikel 37

Vervallen

### Artikel 38

Vervallen

### Artikel 39

Vervallen

### Artikel 40

Vervallen

### Artikel 41

Vervallen

### Artikel 42

Vervallen

### Artikel 43

Vervallen

### Artikel 44

Vervallen

### Artikel 45

Vervallen

### Artikel 46

Vervallen

### Artikel 47

Vervallen

### Artikel 48

Vervallen

### Artikel 49

Vervallen

### Artikel 50

Vervallen

### Artikel 51

Vervallen

### Artikel 52

Vervallen

### Artikel 53

Vervallen

### Artikel 54

Vervallen

### Artikel 55

Vervallen

### Artikel 56

Vervallen

### Artikel 57

Vervallen

### Artikel 58

Vervallen

### Titel Vierde. Van beurzen van koophandel en tussenpersonen

#### Afdeling Eerste. Van beurzen van koophandel

### Artikel 59

De beurs van koophandel is de zamenkomst van kooplieden, schippers, tussenpersonen, kassiers en andere personen tot den koophandel in betrekking staande. Zij heeft plaats op gezag van het plaatselijk bestuur.

### Artikel 60

**1.** Uit de handelingen en afspraken, ter beurze gesloten, worden opgemaakt de bepaling van den wisselkoers, de prijs der koopmanschappen, der assurantien, der zeevrachten, der kosten van vervoer te water en te lande, der binnen- en buitenlandsche obligatien, fondsen en andere papieren, die voor bepaling van koers vatbaar zijn.

**2.** Deze onderscheidene koersen of prijzen worden volgens plaatselijke reglementen of gebruiken opgemaakt.

### Artikel 61

Het uur van het aangaan en afloopen der beurs, en alles wat de goede orde aldaar betreft, wordt door plaatselijke reglementen bepaald.

#### Afdeling Tweede. Van tussenpersonen

### Artikel 62

**1.**

Onder tussenpersoon wordt verstaan degene die:

a. zijn bedrijf maakt van het verlenen van bemiddeling bij het totstandbrengen en het sluiten van overeenkomsten in opdracht en op naam van personen tot wie hij niet in een vaste dienstbetrekking staat,
b. beherend vennoot van een vennootschap of bestuurder van een rechtspersoon is die haar bedrijf maakt van het verrichten van de in onderdeel a genoemde handelingen, of
c. in arbeidsovereenkomst staande tot een persoon, vennootschap of rechtspersoon als bedoeld in dit artikel, namens zijn werkgever de in onderdeel a genoemde handelingen verricht.

**2.** Het in het eerste lid bedoelde bedrijf kan mede omvatten het bemonsteren en waarderen van goederen en het uitbrengen van deskundigenberichten.

### Artikel 63

Vervallen

### Artikel 63a

Vervallen

### Artikel 63b

Vervallen

### Artikel 63c

Vervallen

### Artikel 63cc

Vervallen

### Artikel 63d

Vervallen

### Artikel 63e

Vervallen

### Artikel 64

Vervallen

### Artikel 65

Vervallen

### Artikel 65a

Vervallen

### Artikel 65b

Vervallen

### Artikel 65c

Vervallen

### Artikel 66

Vervallen

### Artikel 66a

Vervallen

### Artikel 66b

Vervallen

### Artikel 67

Vervallen

### Artikel 67a

Vervallen

### Artikel 68

De tussenpersoon is verplicht van iedere door hem gesloten overeenkomst aantekening te houden; hij doet van de aantekening aan ieder der partijen terstond een door hem gewaarmerkt afschrift toekomen.

### Artikel 68a

Vervallen

### Artikel 68b

**1.** Tenzij hij daarvan door partijen is ontslagen, is de tussenpersoon verplicht van elke door hem op monster verkochte partij goederen het monster, voorzien van een duidelijk herkenningsteken, te bewaren gedurende een redelijke termijn overeenkomstig de gebruiken in de handel.

**2.** De rechter kan aan een tussenpersoon de overlegging van het door hem bewaarde monster in rechte bevelen teneinde dit te bezichtigen en hij kan daaromtrent zijn toelichting vorderen.

### Artikel 69

De tussenpersoon die een door hem verhandelde wisselbrief of ander handelspapier aan de koper ter hand stelt, staat in voor de echtheid van de zich daarop bevindende handtekening van de verkoper.

### Artikel 70

De artikelen 68, 68b en 69 zijn van overeenkomstige toepassing op de vennootschap en de rechtspersoon die bemiddeling door middel van tussenpersonen tot bedrijf hebben.

### Artikel 71

Vervallen

### Artikel 72

Vervallen

### Artikel 73

Vervallen

#### Afdeling Derde. Van de agentuurovereenkomst

### Artikel 74

Vervallen

### Artikel 74a

Vervallen

### Artikel 74b

Vervallen

### Artikel 74c

Vervallen

### Artikel 74d

Vervallen

### Artikel 74e

Vervallen

### Artikel 74f

Vervallen

### Artikel 74g

Vervallen

### Artikel 74h

Vervallen

### Artikel 74i

Vervallen

### Artikel 74j

Vervallen

### Artikel 74k

Vervallen

### Artikel 74l

Vervallen

### Artikel 74m

Vervallen

### Artikel 74n

Vervallen

### Artikel 74o

Vervallen

### Artikel 74p

Vervallen

### Artikel 74q

Vervallen

### Artikel 74r

Vervallen

### Artikel 74s

Vervallen

#### Afdeling Vierde. Van de handelsreizigersovereenkomst

### Artikel 75

Vervallen

### Artikel 75a

Vervallen

### Artikel 75b

Vervallen

### Artikel 75c

Vervallen

### Titel Vijfde. Van commissionairs

### Artikel 76

Vervallen

### Artikel 77

Vervallen

### Artikel 78

Vervallen

### Artikel 79

Vervallen

### Artikel 80

Vervallen

### Artikel 81

Vervallen

### Artikel 82

Vervallen

### Artikel 83

Vervallen

### Artikel 84

Vervallen

### Artikel 85

Vervallen

### Artikel 85a

Vervallen

### Artikel 86

Vervallen

### Artikel 87

Vervallen

### Artikel 88

Vervallen

### Artikel 89

Vervallen

### Artikel 90

Vervallen

### Artikel 91

Vervallen

### Artikel 92

Vervallen

### Artikel 93

Vervallen

### Artikel 94

Vervallen

### Artikel 95

Vervallen

### Artikel 96

Vervallen

### Artikel 97

Vervallen

### Artikel 98

Vervallen

### Artikel 99

Vervallen

### Artikel 99a

Vervallen

### Titel Zesde. Van wisselbrieven en orderbriefjes

#### Afdeling Eerste. Van de uitgifte en den vorm van den wisselbrief

### Artikel 100

De wisselbrief behelst:

1°. de benaming "wisselbrief", opgenomen in den tekst zelf en uitgedrukt in de taal, waarin de titel is gesteld;
2°. de onvoorwaardelijke opdracht tot betaling van een bepaalde som;
3°. den naam van dengene, die betalen moet (betrokkene);
4°. de aanwijzing van den vervaldag;
5°. die van de plaats, waar de betaling moet geschieden;
6°. den naam van dengene, aan wien of aan wiens order de betaling moet worden gedaan;
7°. de vermelding van de dagteekening, alsmede van de plaats, waar de wisselbrief is getrokken;
8°. de handteekening van dengene, die den wisselbrief uitgeeft (trekker).



### Artikel 101

**1.** De titel, waarin ééne der vermeldingen, in het voorgaande artikel aangegeven, ontbreekt, geldt niet als wisselbrief, behoudens in de hieronder genoemde gevallen:

**2.** De wisselbrief, waarvan de vervaldag niet is aangewezen, wordt beschouwd als betaalbaar op zicht.

**3.** Bij gebreke van een bijzondere aanwijzing wordt de plaats, aangegeven naast den naam van den betrokkene, geacht te zijn de plaats van betaling en tevens de plaats van het domicilie des betrokkenen.

**4.** De wisselbrief, welke niet de plaats aanwijst, waar hij is getrokken, wordt geacht te zijn onderteekend in de plaats, aangegeven naast den naam des trekkers.

### Artikel 102

**1.** De wisselbrief kan aan de order van den trekker luiden.

**2.** Hij kan worden getrokken op den trekker zelf.

**3.** Hij kan worden getrokken voor rekening van eenen derde. De trekker wordt geacht voor zijne eigene rekening te hebben getrokken, indien uit den wisselbrief of uit den adviesbrief niet blijkt, voor wiens rekening zulks is geschied.

### Artikel 102a

**1.** Wanneer de trekker op den wisselbrief de vermelding "waarde ter incasseering", "ter incasso", "in lastgeving", of eenige andere vermelding met zich brengend een bloote opdracht tot inning, heeft geplaatst, kan de nemer alle uit den wisselbrief voortvloeiende rechten uitoefenen, maar hij kan dezen niet anders endosseeren dan bijwege van lastgeving.

**2.** Bij een zoodanigen wisselbrief kunnen de wisselschuldenaren aan den houder slechts de verweermiddelen tegenwerpen, welke aan den trekker zouden kunnen worden tegengeworpen.

**3.** De opdracht, vervat in een incasso-wisselbrief, eindigt niet door den dood of de latere onbekwaamheid van den lastgever.

### Artikel 103

Een wisselbrief kan betaalbaar zijn aan de woonplaats van eenen derde, hetzij in de plaats, waar de betrokkene zijn domicilie heeft, hetzij in een andere plaats.

### Artikel 104

**1.** In eenen wisselbrief, betaalbaar op zicht of een zekeren tijd na zicht, kan de trekker bepalen, dat de som rente draagt. In elken anderen wisselbrief wordt deze clausule voor niet geschreven gehouden.

**2.** De rentevoet moet in den wisselbrief worden aangegeven. Bij gebreke hiervan wordt de renteclausule voor niet geschreven gehouden.

**3.** De rente loopt te rekenen van de dagteekening van den wisselbrief, tenzij een andere dag is aangegeven.

### Artikel 105

**1.** De wisselbrief, waarvan het bedrag voluit in letters en tevens in cijfers is geschreven, geldt, in geval van verschil, ten beloope van de som, voluit in letters geschreven.

**2.** De wisselbrief, waarvan het bedrag meermalen is geschreven, hetzij voluit in letters, hetzij in cijfers, geldt, in geval van verschil, slechts ten beloope van de kleinste som.

### Artikel 106

Indien de wisselbrief handteekeningen bevat van personen, die onbekwaam zijn zich door middel van eenen wisselbrief te verbinden, valsche handteekeningen, of handteekeningen van verdichte personen, of handteekeningen, welke, onverschillig om welke andere reden, de personen, die die handteekeningen hebben geplaatst of in wier naam zulks is geschied, niet kunnen verbinden, zijn de verbintenissen der andere personen, wier handteekeningen op den wisselbrief voorkomen, desniettemin geldig.

### Artikel 107

Ieder, die zijne handteekening op eenen wisselbrief plaatst als vertegenwoordiger van eenen persoon, voor wien hij niet de bevoegdheid had te handelen, is zelf krachtens den wisselbrief verbonden, en heeft, betaald hebbende, dezelfde rechten, als de beweerde vertegenwoordigde zou hebben gehad. Hetzelfde geldt ten aanzien van den vertegenwoordiger, die zijne bevoegdheid heeft overschreden.

### Artikel 108

**1.** De trekker staat in voor de acceptatie en voor de betaling.

**2.** Hij kan zijne verplichting, voor de acceptatie in te staan, uitsluiten; elke clausule, waarbij hij de verplichting, voor de betaling in te staan, uitsluit, wordt voor niet-geschreven gehouden.

### Artikel 109

Indien een wisselbrief, onvolledig ten tijde der uitgifte, is volledig gemaakt in strijd met de aangegane overeenkomsten, kan de niet-naleving van die overeenkomsten niet worden tegengeworpen aan den houder, die de wissel te goeder trouw heeft verkregen.

### Artikel 109a

De trekker is verplicht, ter keuze van den nemer, den wisselbrief te stellen betaalbaar aan den nemer zelven, of aan eenigen anderen persoon, in beide gevallen aan order of zonder bijvoeging van order dan wel met bijvoeging van eene uitdrukking, als bedoeld in artikel 110, tweede lid.

### Artikel 109b

De trekker, of degene voor wiens rekening de wisselbrief is getrokken, is verplicht zorg te dragen, dat de betrokkene, ten vervaldage, in handen hebbe het noodige fonds tot betaling, zelfs indien de wisselbrief bij eenen derde is betaalbaar gesteld, met dien verstande echter, dat de trekker zelf in alle gevallen aan den houder en de vroegere endossanten persoonlijk verantwoordelijk blijft.

### Artikel 109c

De betrokkene wordt geacht, het noodige fonds in handen te hebben, indien hij bij het vervallen van den wisselbrief of op het tijdstip, waarop ingevolge het derde lid van artikel 142 de houder regres kan nemen, aan den trekker of aan dengene voor wiens rekening is getrokken, eene opeischbare som schuldig is, ten minste gelijkstaande met het beloop van den wisselbrief.

#### Afdeling Tweede. Van het endossement

### Artikel 110

**1.** Elke wisselbrief, ook die welke niet uitdrukkelijk aan order luidt, kan door middel van endossement worden overgedragen.

**2.** Indien de trekker in den wisselbrief de woorden: "niet aan order" of een soortgelijke uitdrukking heeft opgenomen, kan het stuk slechts worden overgedragen in den vorm en met de gevolgen van een gewone cessie. Een op zulk een wisselbrief geplaatst endossement geldt als een gewone cessie.

**3.** Het endossement kan worden gesteld zelfs ten voordeele van den betrokkene, al of niet acceptant, van den trekker, of van elken anderen wisselschuldenaar. Deze personen kunnen den wisselbrief opnieuw endosseeren.

### Artikel 111

**1.** Het endossement moet onvoorwaardelijk zijn. Elke daarin opgenomen voorwaarde wordt voor niet-geschreven gehouden.

**2.** Het gedeeltelijke endossement is nietig.

**3.** Het endossement aan toonder geldt als endossement in blanco.

### Artikel 112

**1.** Het endossement moet worden gesteld op den wisselbrief of op een daaraan vastgehecht blad (verlengstuk). Het moet worden onderteekend door den endossant.

**2.** Het endossement kan den geëndosseerde onvermeld laten of bestaan uit de enkele handteekening van den endossant (endossement in blanco). In het laatste geval moet het endossement, om geldig te zijn, op de rugzijde van den wisselbrief of op het verlengstuk worden gesteld.

### Artikel 113

**1.** Door het endossement worden alle uit den wisselbrief voortvloeiende rechten overgedragen.

**2.**

Indien het endossement in blanco is, kan de houder:

1°. het blanco invullen, hetzij met zijn eigen naam, hetzij met den naam van een anderen persoon;
2°. den wisselbrief wederom in blanco of aan een anderen persoon endosseeren;
3°. den wisselbrief aan eenen derde overgeven, zonder het blanco in te vullen en zonder hem te endosseeren.



### Artikel 114

**1.** Tenzij het tegendeel bedongen is, staat de endossant in voor de acceptatie en voor de betaling.

**2.** Hij kan een nieuw endossement verbieden; in dat geval staat hij tegenover de personen, aan wie de wisselbrief later is geëndosseerd, niet in voor de acceptatie en voor de betaling.

### Artikel 115

**1.** Hij, die eenen wisselbrief onder zich heeft, wordt beschouwd als de rechtmatige houder, indien hij van zijn recht doet blijken door een ononderbroken reeks van endossementen, zelfs indien het laatste endossement in blanco is gesteld. De doorgehaalde endossementen worden te dien aanzien voor niet geschreven gehouden. Wanneer een endossement in blanco door een ander endossement is gevolgd, wordt de onderteekenaar van dit laatste geacht den wisselbrief door een endossement in blanco verkregen te hebben.

**2.** Indien iemand, op welke wijze dan ook, het bezit van den wisselbrief heeft verloren, is de houder, die van zijn recht doet blijken op de wijze, bij het voorgaande lid aangegeven, niet verplicht den wisselbrief af te geven, indien hij deze te goeder trouw heeft verkregen.

### Artikel 116

Zij, die uit hoofde van den wisselbrief worden aangesproken, kunnen de verweermiddelen, gegrond op hun persoonlijke verhouding tot den trekker of tot vroegere houders, niet aan den houder tegenwerpen, tenzij deze bij de verkrijging van den wisselbrief desbewust ten nadeele van den schuldenaar heeft gehandeld.

### Artikel 117

**1.** Wanneer het endossement de vermelding bevat: "waarde ter incasseering", "ter incasso", "in lastgeving", of eenige andere vermelding, met zich brengend een bloote opdracht tot inning, kan de houder alle uit den wisselbrief voortvloeiende rechten uitoefenen, maar hij kan dezen niet anders endosseeren dan bij wege van lastgeving.

**2.** De wisselschuldenaren kunnen in dat geval aan den houder slechts de verweermiddelen tegenwerpen, welke aan den endossant zouden kunnen worden tegengeworpen.

**3.** De opdracht, vervat in een incasso-endossement, eindigt niet door den dood of door de latere onbekwaamheid van den lastgever.

### Artikel 118

**1.** Wanneer een endossement de vermelding bevat: "waarde tot zekerheid", "waarde tot pand", of eenige andere vermelding, welke inpandgeving met zich brengt, kan de houder alle uit den wisselbrief voortvloeiende rechten uitoefenen, maar een door hem gesteld endossement geldt slechts als endossement bij wege van lastgeving.

**2.** De wisselschuldenaren kunnen den houder de verweermiddelen, gegrond op hun persoonlijke verhouding tot den endossant, niet tegenwerpen, tenzij de houder bij de ontvangst van den wisselbrief desbewust ten nadeele van den schuldenaar heeft gehandeld.

### Artikel 119

**1.** Een endossement, gesteld na den vervaldag, heeft dezelfde gevolgen als een endossement, gesteld vóór den vervaldag. Echter heeft het endossement, gesteld na het protest van non-betaling of na het verstrijken van den termijn, voor het opmaken van het protest bepaald, slechts de gevolgen eener gewone cessie.

**2.** Behoudens tegenbewijs wordt het endossement zonder dagteekening geacht te zijn gesteld vóór het verstrijken van den termijn, voor het opmaken van het protest bepaald.

#### Afdeling Derde. Van de acceptatie

### Artikel 120

De wisselbrief kan tot den vervaldag door den houder of door iemand, die hem enkel onder zich heeft, aan den betrokkene te zijner woonplaats ter acceptatie worden aangeboden.

### Artikel 121

**1.** In elken wisselbrief kan de trekker, al dan niet met vaststelling van een termijn, bepalen, dat deze ter acceptatie moet worden aangeboden.

**2.** Hij kan in den wisselbrief de aanbieding ter acceptatie verbieden, behoudens in wisselbrieven, betaalbaar bij eenen derde, of betaalbaar in een andere plaats dan die van het domicilie des betrokkenen of betaalbaar een zekeren tijd na zicht.

**3.** Hij kan ook bepalen, dat de aanbieding ter acceptatie niet kan plaats hebben vóór een bepaalden dag.

**4.** Tenzij de trekker heeft verklaard, dat de wisselbrief niet vatbaar is voor acceptatie, kan elke endossant, al dan niet met vaststelling van eenen termijn, bepalen, dat hij ter acceptatie moet worden aangeboden.

### Artikel 122

**1.** Wisselbrieven, betaalbaar een zekeren tijd na zicht, moeten ter acceptatie worden aangeboden binnen een jaar na hunne dagteekening.

**2.** De trekker kan dezen termijn verkorten of verlengen.

**3.** De endossanten kunnen deze termijnen verkorten.

### Artikel 123

**1.** De betrokkene kan verzoeken, dat hem een tweede aanbieding wordt gedaan den dag, volgende op de eerste. Belanghebbenden zullen zich er niet op mogen beroepen, dat aan dit verzoek geen gevolg is gegeven, tenzij het verzoek in het protest is vermeld.

**2.** De houder is niet verplicht, den ter acceptatie aangeboden wisselbrief aan den betrokkene af te geven.

### Artikel 124

**1.** De acceptatie wordt op den wisselbrief gesteld. Zij wordt uitgedrukt door het woord: "geaccepteerd", of door een soortgelijk woord; zij wordt door den betrokkene onderteekend. De enkele handteekening van den betrokkene, op de voorzijde van den wisselbrief gesteld, geldt als acceptatie.

**2.** Wanneer de wisselbrief betaalbaar is een zekeren tijd na zicht, of wanneer hij krachtens een uitdrukkelijk beding ter acceptatie moet worden aangeboden binnen een bepaalden termijn, moet de acceptatie als dagteekening inhouden den dag, waarop zij is geschied, tenzij de houder dien van de aanbieding eischt. Bij gebreke van dagteekening moet de houder dit verzuim door een tijdig protest doen vaststellen, op straffe van verlies van zijn recht van regres op de endossanten en op den trekker, die fonds heeft bezorgd.

### Artikel 125

**1.** De acceptatie is onvoorwaardelijk, maar de betrokkene kan haar beperken tot een gedeelte van de som.

**2.** Elke andere wijziging, door den acceptant met betrekking tot het in den wisselbrief vermelde aangebracht, geldt als weigering van acceptatie. De acceptant is echter gehouden overeenkomstig den inhoud zijner acceptatie.

### Artikel 126

**1.** Wanneer de trekker den wisselbrief op een andere plaats dan die van het domicilie des betrokkenen heeft betaalbaar gesteld, zonder eenen derde aan te wijzen, bij wien de betaling moet worden gedaan, kan de betrokkene dezen bij de acceptatie aanwijzen. Bij gebreke van zoodanige aanwijzing wordt de acceptant geacht zich verbonden te hebben zelf te betalen op de plaats van betaling.

**2.** Indien de wisselbrief betaalbaar is aan het domicilie des betrokkenen, kan deze, in de acceptatie, een adres aanwijzen, in dezelfde plaats, waar de betaling moet worden gedaan.

### Artikel 127

**1.** Door de acceptatie verbindt de betrokkene zich, den wisselbrief op den vervaldag te betalen.

**2.** Bij gebreke van betaling heeft de houder, al ware hij de trekker, tegen den acceptant een rechtstreeksche vordering, uit den wisselbrief voortspruitend, voor al hetgeen kan worden gevorderd krachtens de artikelen 147 en 148.

### Artikel 127a

Hij, die het noodige fonds in handen heeft, bijzonderlijk bestemd tot de betaling van eenen getrokken wisselbrief, is, op straffe van schadevergoeding jegens den trekker, tot de acceptatie verplicht.

### Artikel 127b

**1.** Belofte om eenen wisselbrief te zullen accepteeren geldt niet als acceptatie, maar geeft aan den trekker eene rechtsvordering tot schadevergoeding tegen den belover, die weigert zijne belofte gestand te doen.

**2.** Deze schade bestaat in de kosten van protest en herwissel, wanneer de wisselbrief voor des trekkers eigene rekening was getrokken.

**3.** Wanneer de trekking voor rekening van eenen derde was gedaan, bestaat de schade in de kosten van protest en herwissel, en in het beloop van hetgeen de trekker, uit hoofde van de bekomene toezegging van den belover, aan dien derde, op het crediet van den wisselbrief, heeft voorgeschoten.

### Artikel 127c

De trekker is verplicht aan den betrokkene tijdig kennis of advies te geven van den door hem getrokken wisselbrief, en, bij nalatigheid daarvan, gehouden tot vergoeding van de kosten, door weigering van acceptatie of betaling uit dien hoofde gevallen.

### Artikel 127d

Indien de wisselbrief voor rekening van eenen derde is getrokken, is deze alleen daarvoor aan den acceptant verbonden.

### Artikel 128

**1.** Indien de betrokkene zijn op den wisselbrief gestelde acceptatie heeft doorgehaald vóór de teruggave van den wisselbrief, wordt de acceptatie geacht te zijn geweigerd. Behoudens tegenbewijs wordt de doorhaling geacht te zijn geschied vóór de teruggave van den wisselbrief.

**2.** Indien echter de betrokkene van zijne acceptatie schriftelijk heeft doen blijken aan den houder of aan iemand, wiens handteekening op den wisselbrief voorkomt, is hij tegenover dezen gehouden overeenkomstig den inhoud van zijne acceptatie.

#### Afdeling Vierde. Van het aval

### Artikel 129

**1.** De betaling van eenen wisselbrief kan voor het geheel of een gedeelte van de wisselsom door eenen borgtocht (aval) worden verzekerd.

**2.** Deze borgtocht kan door eenen derde, of zelfs door iemand, wiens handteekening op den wisselbrief voorkomt, worden gegeven.

### Artikel 130

**1.** Het aval wordt op den wisselbrief of op een verlengstuk gesteld.

**2.** Het wordt uitgedrukt door de woorden: "goed voor aval" of door een soortgelijke uitdrukking; het wordt door den avalgever onderteekend.

**3.** De enkele handteekening van den avalgever, gesteld op de voorzijde van den wisselbrief, geldt als aval, behalve wanneer de handteekening die is van den betrokkene of van den trekker.

**4.** Het kan ook geschieden bij een afzonderlijk geschrift of bij een brief, vermeldende de plaats, waar het is gegeven.

**5.** In het aval moet worden vermeld, voor wien het is gegeven. Bij gebreke hiervan wordt het geacht voor den trekker te zijn gegeven.

### Artikel 131

**1.** De avalgever is op dezelfde wijze verbonden als degenen, voor wien het aval is gegeven.

**2.** Zijne verbintenis is geldig, zelfs indien, wegens een andere oorzaak dan een vormgebrek, de door hem gewaarborgde verbintenis nietig is.

**3.** Door te betalen verkrijgt de avalgever de rechten, welke krachtens den wisselbrief kunnen worden uitgeoefend tegen dengene, voor wien het aval is gegeven en tegen degenen, die tegenover dezen krachtens den wisselbrief verbonden zijn.

#### Afdeling Vijfde. Van den vervaldag

### Artikel 132

**1.**

Een wisselbrief kan worden getrokken:

op zicht;

op een zekeren tijd na zicht;

op een zekeren tijd na dagteekening;

op een bepaalden dag.

**2.** Wisselbrieven met anders bepaalde vervaldagen of in termijnen betaalbaar zijn nietig.

### Artikel 133

**1.** De wisselbrief, getrokken op zicht, is betaalbaar bij de aanbieding. Hij moet ter betaling worden aangeboden binnen een jaar na zijne dagteekening. De trekker kan dezen termijn verkorten of verlengen. De endossanten kunnen deze termijnen verkorten.

**2.** De trekker kan voorschrijven, dat een wisselbrief niet ter betaling mag worden aangeboden vóór een bepaalden dag. In dat geval loopt de termijn van aanbieding van dien dag af.

### Artikel 134

**1.** De vervaldag van eenen wisselbrief, getrokken op een zekeren tijd na zicht, wordt bepaald, hetzij door de dagteekening der acceptatie, hetzij door die van het protest.

**2.** Bij gebreke van protest wordt de niet-gedagteekende acceptatie ten aanzien van den acceptant geacht te zijn gedaan op den laatsten dag van den termijn, voor de aanbieding ter acceptatie voorgeschreven.

### Artikel 135

**1.** De wisselbrief, getrokken op een of meer maanden na dagteekening of na zicht, vervalt op den overeenkomstigen dag van de maand, waarin de betaling moet worden gedaan. Bij gebreke van een overeenkomstigen dag vervalt een zoodanige wisselbrief op den laatsten dag van die maand.

**2.** Bij eenen wisselbrief, getrokken op een of meer maanden en een halve maand na dagteekening of na zicht, worden eerst de geheele maanden gerekend.

**3.** Is de vervaldag bepaald op het begin, het midden (half Januari, half Februari enz.) of op het einde van eene maand, dan wordt onder die uitdrukkingen verstaan: de eerste, de vijftiende, de laatste van die maand.

**4.** Onder de uitdrukkingen: "acht dagen", "vijftien dagen", moet worden verstaan niet ééne of twee weken, maar een termijn van acht of van vijftien dagen.

**5.** De uitdrukking "halve maand" duidt eenen termijn van vijftien dagen aan.

### Artikel 136

**1.** De vervaldag van eenen wisselbrief, betaalbaar op een bepaalden dag, in eene plaats, waar de tijdrekening een andere is dan die van de plaats van uitgifte, wordt geacht te zijn vastgesteld volgens de tijdrekening van de plaats van betaling.

**2.** De dag van uitgifte van eenen wisselbrief, getrokken tusschen twee plaatsen met verschillende tijdrekening en betaalbaar een zekeren tijd na dagteekening, wordt herleid tot den overeenkomstigen dag van de tijdrekening van de plaats van betaling en de vervaldag wordt dienovereenkomstig vastgesteld.

**3.** De termijnen van aanbieding der wisselbrieven worden berekend overeenkomstig de bepalingen van het voorgaande lid.

**4.** Dit artikel is niet van toepassing, indien uit eene in den wisselbrief opgenomen clausule of uit zijne bewoordingen een afwijkende bedoeling kan worden afgeleid.

#### Afdeling Zesde. Van de betaling

### Artikel 137

**1.** De houder van eenen wisselbrief, betaalbaar op een bepaalden dag of een zekeren tijd na dagteekening of na zicht, moet dezen ter betaling aanbieden, hetzij den dag, waarop hij betaalbaar is, hetzij eenen der twee daaropvolgende werkdagen.

**2.** De aanbieding van eenen wisselbrief aan eene verrekeningskamer geldt als aanbieding ter betaling. Bij algemeenen maatregel van bestuur zullen de instellingen worden aangewezen, die in den zin van dezen Titel als verrekeningskamers worden beschouwd.

### Artikel 138

**1.** Buiten het geval, in artikel 167b vermeld, kan de betrokkene, den wisselbrief betalende, vorderen, dat hem deze, van behoorlijke kwijting van den houder voorzien, wordt uitgeleverd.

**2.** De houder mag niet weigeren een gedeeltelijke betaling aan te nemen.

**3.** In geval van gedeeltelijke betaling kan de betrokkene vorderen, dat van die betaling op den wisselbrief melding wordt gemaakt en dat hem daarvoor kwijting wordt gegeven.

### Artikel 139

**1.** De houder van eenen wisselbrief kan niet genoodzaakt worden, vóór den vervaldag betaling te ontvangen.

**2.** De betrokkene, die vóór den vervaldag betaalt, doet zulks op eigen verantwoordelijkheid.

**3.** Hij, die op den vervaldag betaalt, is deugdelijk gekweten, mits er zijnerzijds geen bedrog plaats heeft of grove schuld aanwezig is. Hij is gehouden, de regelmatigheid van de reeks van endossementen, maar niet de handteekening der endossanten te onderzoeken.

**4.** Indien hij, niet bevrijdend betaald hebbende, verplicht wordt, ten tweede male te betalen, heeft hij verhaal op allen die de wissel niet te goeder trouw hebben verkregen.

### Artikel 140

**1.** Een wisselbrief, waarvan de betaling is bedongen in ander geld dan dat van de plaats van betaling, kan worden betaald in het geld van het land volgens zijne waarde op den vervaldag. Indien de schuldenaar in gebreke is, kan de houder te zijner keuze vorderen, dat de wisselsom betaald wordt in het geld van het land volgens den koers, hetzij van den vervaldag, hetzij van den dag van betaling.

**2.** De waarde van het vreemde geld wordt bepaald volgens de gebruiken van de plaats van betaling. De trekker kan echter voorschrijven, dat het te betalen bedrag moet worden berekend volgens een in den wisselbrief voorgeschreven koers.

**3.** Het bovenstaande is niet van toepassing, indien de trekker heeft voorgeschreven, dat de betaling moet geschieden in een bepaald aangeduid geld (clausule van werkelijke betaling in vreemd geld).

**4.** Indien het bedrag van den wisselbrief is aangegeven in geld, hetwelk dezelfde benaming, maar eene verschillende waarde heeft in het land van uitgifte en in dat van betaling, wordt men vermoed het geld van de plaats van betaling te hebben bedoeld.

### Artikel 141

Bij gebreke van aanbieding ter betaling van den wisselbrief binnen den termijn, bij artikel 137 vastgesteld, heeft elke schuldenaar de bevoegdheid, het bedrag te bevoegder plaatse in consignatie te geven, op kosten en onder verantwoordelijkheid van den houder.

#### Afdeling Zevende. Van het recht van regres in geval van non-acceptatie of non-betaling

### Artikel 142

**1.**

De houder kan zijn recht van regres op de endossanten, den trekker en de andere wisselschuldenaren uitoefenen:

Op den vervaldag:

indien de betaling niet heeft plaats gehad;

**2.**

Zelfs vóór den vervaldag:

1°. indien de acceptatie geheel of gedeeltelijk is geweigerd;
2°. in geval van faillissement van den betrokkene, al of niet acceptant, of het ten aanzien van hem van toepassing verklaren van de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen en van het oogenblik af, waarop eene hem verleende surséance van betaling is ingegaan;
3°. in geval van faillissement van den trekker of het ten aanzien van hem van toepassing verklaren van de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen van een niet voor acceptatie vatbaren wisselbrief.

### Artikel 143

**1.** De weigering van acceptatie of van betaling moet worden vastgesteld bij authentieke acte (protest van non-acceptatie of van non-betaling).

**2.** Het protest van non-acceptatie moet worden opgemaakt binnen de termijnen, voor de aanbieding ter acceptatie vastgesteld. Indien, in het geval bij artikel 123, lid 1, voorzien, de eerste aanbieding heeft plaats gehad op den laatsten dag van den termijn, kan het protest nog op den volgenden dag worden gedaan.

**3.** Het protest van non-betaling van eenen wisselbrief, betaalbaar op een bepaalden dag of zekeren tijd na dagteekening of na zicht, moet worden gedaan op éénen der twee werkdagen, volgende op den dag, waarop de wisselbrief betaalbaar is. Indien het eenen wisselbrief, betaalbaar op zicht, betreft, moet het protest worden gedaan, overeenkomstig de bepalingen bij het voorgaande lid vastgesteld voor het opmaken van het protest van non-acceptatie.

**4.** Het protest van non-acceptatie maakt de aanbieding ter betaling en het protest van non-betaling overbodig.

**5.** In geval van benoeming van bewindvoerders op verzoek van den betrokkene, al of niet acceptant, tot surséance van betaling kan de houder zijn recht van regres niet uitoefenen, dan nadat de wisselbrief ter betaling aan den betrokkene is aangeboden en protest is opgemaakt.

**6.** Indien de betrokkene, al of niet acceptant, is failliet verklaard, of indien de trekker van eenen wisselbrief, welke niet vatbaar is voor acceptatie, is failliet verklaard, kan de houder, voor de uitoefening van zijn recht van regres, volstaan met overlegging van het vonnis, waarbij het faillissement is uitgesproken.

**7.** Het zesde lid is van overeenkomstige toepassing indien de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen van toepassing is verklaard.

### Artikel 143a

**1.** De betaling van eenen wisselbrief moet gevraagd en het daarop volgende protest gedaan worden ter woonplaats van den betrokkene.

**2.** Indien de wisselbrief getrokken is om in eene andere aangewezene woonplaats of door eenen anderen aangewezen persoon, hetzij in dezelfde, hetzij in eene andere gemeente te worden betaald, moet de betaling gevraagd en het protest opgemaakt worden ter aangewezene woonplaats of aan den aangewezen persoon.

**3.** Artikel 54 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering is van overeenkomstige toepassing.

### Artikel 143b

**1.** De protesten, zowel van non-acceptatie als van non-betaling, worden gedaan door een deurwaarder. Deze kan zich desverkiezende doen vergezellen door een of twee getuigen.

**2.**

De protesten behelzen:

1°. een letterlijk afschrift van den wisselbrief, van de acceptatie, van de endossementen, van het aval en van de adressen daarop gesteld;
2°. de vermelding dat zij de acceptatie of betaling aan de personen, of ter plaatse in het voorgaand artikel gemeld, afgevraagd en niet bekomen hebben;
3°. de vermelding van de opgegevene reden van non-acceptatie of non-betaling;
4°. de aanmaning om het protest te teekenen, en de redenen van weigering;
5°. de vermelding, dat hij, deurwaarder, wegens die non-acceptatie of non-betaling heeft geprotesteerd.

**3.** Indien het protest een vermisten wisselbrief betreft, volstaat, in plaats van het bepaalde onder 1°. van het voorgaande lid, eene zoo nauwkeurig mogelijke omschrijving van den inhoud des wisselbriefs.

### Artikel 143c

De deurwaarders zijn verplicht, op straffe van schadevergoeding, afschrift van het protest te laten, en hiervan melding in het afschrift te maken, en hetzelve, naar orde des tijds, in te schrijven in een bijzonder register, genommerd en gewaarmerkt door de kantonrechter van de rechtbank van het arrondissement waarin hun woonplaats is gelegen, en om wijders, zulks begeerd wordende, een of meer afschriften van het protest aan de belanghebbenden te leveren.

### Artikel 143d

Als protest van non-acceptatie, onderscheidenlijk van non-betaling geldt de door dengene, aan wien de acceptatie of de betaling wordt afgevraagd, met toestemming van den houder op den wisselbrief gestelde, gedagteekende en onderteekende verklaring, dat hij dezelve weigert, tenzij de trekker heeft aangeteekend, dat hij een authentiek protest verlangt.

### Artikel 144

**1.** De houder moet van de non-acceptatie of van de non-betaling kennis geven aan zijnen endossant en aan den trekker binnen de vier werkdagen, volgende op den dag van het protest of, indien de wisselbrief getrokken is met de clausule zonder kosten, volgende op dien der aanbieding. Elke endossant moet binnen de twee werkdagen, volgende op den dag van ontvangst der kennisgeving, de door hem ontvangen kennisgeving aan zijnen endossant mededeelen, met aanwijzing van de namen en adressen van degenen, die de voorafgaande kennisgevingen hebben gedaan, en zoo vervolgens, teruggaande tot den trekker. Deze termijnen loopen van de ontvangst der voorafgaande kennisgeving af.

**2.** Indien overeenkomstig het voorgaande lid eene kennisgeving is gedaan aan iemand, wiens handteekening op den wisselbrief voorkomt, moet gelijke kennisgeving binnen denzelfden termijn aan diens avalgever worden gedaan.

**3.** Indien een endossant zijn adres niet of op onleesbare wijze heeft aangeduid, kan worden volstaan met kennisgeving aan den voorafgaanden endossant.

**4.** Hij, die eene kennisgeving heeft te doen, kan zulks doen in iederen vorm, zelfs door enkele terugzending van den wisselbrief.

**5.** Hij moet bewijzen, dat hij de kennisgeving binnen den vastgestelden termijn heeft gedaan. Deze termijn wordt gehouden te zijn in acht genomen, wanneer een brief, die de kennisgeving behelst, binnen den genoemden termijn ter post is bezorgd.

**6.** Hij, die de kennisgeving niet binnen den bovenvermelden termijn doet, stelt zich niet bloot aan verval van zijn recht; hij is, indien daartoe aanleiding bestaat, verantwoordelijk voor de schade, door zijne nalatigheid veroorzaakt, zonder dat echter de schadevergoeding de wisselsom kan te boven gaan.

### Artikel 145

**1.** De trekker, een endossant of een avalgever kan, door de clausule "zonder kosten", "zonder protest", of een andere soortgelijke op den wisselbrief gestelde en onderteekende clausule, den houder van het opmaken van een protest van non-acceptatie of van non-betaling, ter uitoefening van zijn recht van regres, ontslaan.

**2.** Deze clausule ontslaat den houder niet van de aanbieding van den wisselbrief binnen de voorgeschreven termijnen, noch van het doen van de kennisgevingen. Het bewijs van de niet-inachtneming der termijnen moet worden geleverd door dengene, die zich daarop tegenover den houder beroept.

**3.** Is de clausule door den trekker gesteld, dan heeft zij gevolgen ten aanzien van allen, wier handteekeningen op den wisselbrief voorkomen; is zij door eenen endossant of door eenen avalgever gesteld, dan heeft zij gevolgen alleen voor dezen endossant of avalgever. Indien de houder, ondanks de door den trekker gestelde clausule, toch protest doet opmaken, zijn de kosten daarvan voor zijne rekening. Indien de clausule van eenen endossant of eenen avalgever afkomstig is, kunnen de kosten van het protest, indien dit is opgemaakt, op allen, wier handteekeningen op den wisselbrief voorkomen, worden verhaald.

### Artikel 146

**1.** Allen, die eenen wisselbrief hebben getrokken, geaccepteerd, geëndosseerd, of voor aval geteekend, zijn hoofdelijk tegenover den houder verbonden. Bovendien is ook de derde, voor wiens rekening de wisselbrief is getrokken en die de waarde daarvoor heeft genoten, jegens den houder aansprakelijk.

**2.** De houder kan deze personen, zoowel ieder afzonderlijk, als gezamenlijk, aanspreken, zonder verplicht te zijn de volgorde, waarin zij zich hebben verbonden, in acht te nemen.

**3.** Hetzelfde recht komt toe aan ieder, wiens handteekening op den wisselbrief voorkomt en die dezen, ter voldoening aan zijnen regresplicht, heeft betaald.

**4.** De vordering, ingesteld tegen éénen der wisselschuldenaren, belet niet de anderen aan te spreken, al hadden dezen zich later verbonden dan de eerst aangesprokene.

### Artikel 146a

**1.** De houder van eenen geprotesteerden wisselbrief heeft in geen geval eenig recht op het fonds, dat de betrokkene van den trekker in handen heeft.

**2.** Indien de wisselbrief niet is geaccepteerd, behooren die penningen, bij faillissement van den trekker of indien ten aanzien van hem de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen van toepassing is verklaard, aan diens boedel.

**3.** In geval van acceptatie, blijft het fonds, tot het beloop van den wisselbrief, aan den betrokkene, behoudens de verplichting van dezen om jegens den houder aan zijne acceptatie te voldoen.

### Artikel 147

**1.**

De houder kan van dengene, tegen wien hij zijn recht van regres uitoefent, vorderen:

1°. de som van den niet-geaccepteerden of niet betaalden wisselbrief met de rente, zoo deze bedongen is;
2°. de wettelijke rente, te rekenen van de vervaldag, voor wissels die in Nederland uitgegeven en betaalbaar zijn, en een rente van zes ten honderd, te rekenen van de vervaldag, voor alle overige wissels;
3°. de kosten van protest, die van de gedane kennisgevingen alsmede de andere kosten.

**2.** Zoo de uitoefening van het recht van regres vóór den vervaldag plaats heeft, wordt op de wisselsom eene korting toegepast. Deze korting wordt berekend volgens het officiëele disconto (bankdisconto), geldende ter woonplaats van den houder, op den dag van de uitoefening van het recht van regres.

### Artikel 148

Hij, die ter voldoening aan zijnen regresplicht den wisselbrief heeft betaald, kan van degenen, die tegenover hem regresplichtig zijn, vorderen:

1°. het geheele bedrag, dat hij betaald heeft;
2°. de wettelijke rente, te rekenen van de dag der betaling, voor wissels die in Nederland uitgegeven en betaalbaar zijn, en een rente van zes ten honderd, te rekenen van de dag der betaling, voor alle overige wissels;
3°. de door hem gemaakte kosten.



### Artikel 149

**1.** Elke wisselschuldenaar, tegen wien het recht van regres wordt of kan worden uitgeoefend, kan, tegen betaling ter voldoening aan zijnen regresplicht, de afgifte vorderen van den wisselbrief met het protest, alsmede een voor voldaan geteekende rekening.

**2.** Elke endossant, die ter voldoening aan zijnen regresplicht den wisselbrief heeft betaald, kan zijn endossement en dat van de volgende endossanten doorhalen.

### Artikel 150

Bij gedeeltelijke acceptatie kan degene, die ter voldoening aan zijnen regresplicht het niet geaccepteerde gedeelte van de wisselsom heeft betaald, vorderen, dat die betaling op den wisselbrief wordt vermeld en dat hem daarvan kwijting wordt gegeven. De houder moet hem daarenboven uitleveren een voor eensluidend geteekend afschrift van den wisselbrief, alsmede het protest, om hem de uitoefening van zijn verdere regresrechten mogelijk te maken.

### Artikel 151

**1.** Ieder, die een recht van regres kan uitoefenen, kan, tenzij het tegendeel bedongen is, zich de vergoeding bezorgen door middel van een nieuwen wisselbrief (herwissel), getrokken op zicht op éénen van degenen, die tegenover hem regresplichtig zijn en betaalbaar te diens woonplaats.

**2.** De herwissel omvat, behalve de bedragen in de artikelen 147 en 148 aangegeven, de bedragen van provisie en het zegel van den herwissel.

**3.** Indien de herwissel door den houder is getrokken, wordt het bedrag bepaald volgens den koers van eenen zichtwissel, getrokken van de plaats, waar de oorspronkelijke wisselbrief betaalbaar was, op de woonplaats van den regresplichtige. Indien de herwissel is getrokken door eenen endossant, wordt het bedrag bepaald volgens den koers van eenen zichtwissel, getrokken van de woonplaats van den trekker van den herwissel op de woonplaats van den regresplichtige.

### Artikel 152

**1.**

Na afloop van de termijnen vastgesteld:

voor de aanbieding van eenen wisselbrief getrokken op zicht of zekeren tijd na zicht;

voor het opmaken van het protest van non-acceptatie of van non-betaling;

voor de aanbieding ter betaling in geval van beding zonder kosten,

vervalt het recht van den houder tegen de endossanten, tegen den trekker, en tegen de andere wisselschuldenaren, met uitzondering van den acceptant.

**2.** Bij gebreke van aanbieding ter acceptatie binnen den door den trekker voorgeschreven termijn, vervalt het recht van regres van den houder, zoowel wegens non-betaling als wegens non-acceptatie, tenzij uit de bewoordingen van den wisselbrief blijkt, dat de trekker zich slechts heeft willen bevrijden van zijne verplichting, voor de acceptatie in te staan.

**3.** Indien de bepaling van eenen termijn voor de aanbieding in een endossement is vervat, kan alleen de endossant daarop een beroep doen.

### Artikel 152a

**1.** De wisselbrief van non-acceptatie of van non-betaling zijnde geprotesteerd, is niettemin de trekker, al ware het protest niet intijds gedaan, tot vrijwaring gehouden, tenzij hij bewees, dat de betrokkene op den vervaldag het noodige fonds tot betaling des wisselbriefs in handen had. Indien het vereischte fonds slechts gedeeltelijk aanwezig was, is de trekker voor het ontbrekende gehouden.

**2.** Was de wisselbrief niet geaccepteerd, dan is, ingeval van niet tijdig protest, de trekker, op straffe van tot vrijwaring te zijn gehouden, verplicht, den houder af te staan en over te dragen de vordering op het fonds, dat de betrokkene van hem ten vervaldage heeft in handen gehad, en zulks tot het beloop van den wisselbrief; en hij moet aan den houder, te diens koste, de noodige bewijzen verschaffen om die vordering te doen gelden. Indien de trekker in staat van faillissement is verklaard of ten aanzien van hem de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen van toepassing is verklaard, zijn de curatoren onderscheidenlijk de bewindvoerders in zijnen boedel tot dezelfde verplichtingen gehouden, ten ware deze mochten verkiezen, den houder als schuldeischer, voor het beloop van den wisselbrief, toe te laten.

### Artikel 153

**1.** Wanneer de aanbieding van den wisselbrief of het opmaken van het protest binnen de voorgeschreven termijnen wordt verhinderd door een onoverkomelijk beletsel (wettelijk voorschrift van eenigen Staat of ander geval van overmacht), worden deze termijnen verlengd.

**2.** De houder is verplicht, van de overmacht onverwijld aan zijnen endossant kennis te geven, en deze kennisgeving gedagteekend en onderteekend op den wisselbrief of op een verlengstuk te vermelden; voor het overige zijn de bepalingen van artikel 144 toepasselijk.

**3.** Na het ophouden van de overmacht moet de houder onverwijld den wisselbrief ter acceptatie of ter betaling aanbieden en, indien daartoe aanleiding bestaat, protest doen opmaken.

**4.** Indien de overmacht meer dan dertig dagen, te rekenen van den vervaldag, aanhoudt, kan het recht van regres worden uitgeoefend, zonder dat de aanbieding of het opmaken van protest noodig is.

**5.** Voor wisselbrieven, getrokken op zicht of op zekeren tijd na zicht, loopt de termijn van dertig dagen van den dag, waarop de houder, al ware het vóór het einde van den aanbiedingstermijn, van de overmacht aan zijnen endossant heeft kennis gegeven; voor wisselbrieven, getrokken op zekeren tijd na zicht, wordt de termijn van dertig dagen verlengd met den zichttermijn, in den wisselbrief aangegeven.

**6.** Feiten, welke voor den houder, of voor dengene, dien hij met de aanbieding van den wisselbrief of met het opmaken van het protest belastte, van zuiver persoonlijken aard zijn, worden niet beschouwd als gevallen van overmacht.

#### Afdeling Achtste. Van de tusschenkomst

##### Paragraaf 1. Algemeene bepalingen

### Artikel 154

**1.** De trekker, een endossant, of een avalgever, kan iemand aanwijzen om, in geval van nood, te accepteeren of te betalen.

**2.** Onder de hierna vastgestelde voorwaarden kan de wisselbrief worden geaccepteerd of betaald door iemand, die tusschenkomt voor eenen schuldenaar, op wien recht van regres kan worden uitgeoefend.

**3.** De interveniënt kan een derde zijn, zelfs de betrokkene, of een reeds krachtens den wisselbrief verbonden persoon, behalve de acceptant.

**4.** De interveniënt geeft binnen den termijn van twee werkdagen van zijne tusschenkomst kennis aan dengene, voor wien hij tusschenkwam. In geval van niet-inachtneming van dien termijn is hij, indien daartoe aanleiding bestaat, verantwoordelijk voor de schade, door zijne nalatigheid veroorzaakt, zonder dat echter de schadevergoeding de wisselsom kan te boven gaan.

##### Paragraaf 2. Acceptatie bij tusschenkomst

### Artikel 155

**1.** De acceptatie bij tusschenkomst kan plaats hebben in alle gevallen, waarin de houder van eenen voor acceptatie vatbaren wisselbrief vóór den vervaldag recht van regres kan uitoefenen.

**2.** Wanneer op den wisselbrief iemand is aangewezen om dezen, in geval van nood, ter plaatse van betaling te accepteeren of te betalen, kan de houder zijn recht tegen dengene, die de aanwijzing heeft gedaan en tegen hen, die daarna hunne handteekeningen op den wisselbrief hebben geplaatst, niet vóór den vervaldag uitoefenen, tenzij hij den wisselbrief aan den aangewezen persoon heeft aangeboden, en van diens weigering tot acceptatie protest is opgemaakt.

**3.** In de andere gevallen van tusschenkomst kan de houder de acceptatie bij tusschenkomst weigeren. Indien hij haar echter aanneemt, verliest hij zijn recht van regres, hetwelk hem vóór den vervaldag toekomt tegen dengene, voor wien de acceptatie is gedaan, en tegen hen, die daarna hunne handteekeningen op den wisselbrief hebben geplaatst.

### Artikel 156

De acceptatie bij tusschenkomst wordt op den wisselbrief vermeld; zij wordt door den interveniënt onderteekend. Zij wijst aan, voor wien zij is geschied; bij gebreke van die aanwijzing wordt zij geacht voor den trekker te zijn geschied.

### Artikel 157

**1.** De acceptant bij tusschenkomst is tegenover den houder en tegenover de endossanten, die den wisselbrief hebben geëndosseerd na dengene, voor wien de tusschenkomst is geschied, op dezelfde wijze als deze laatste verbonden.

**2.** Niettegenstaande de acceptatie bij tusschenkomst kunnen degene, voor wien zij werd gedaan en degenen, die tegenover dezen regresplichtig zijn, van den houder, indien daartoe aanleiding bestaat, tegen terugbetaling van de bij artikel 147 aangewezen som, de afgifte van den wisselbrief, van het protest en van een voor voldaan geteekende rekening vorderen.

##### Paragraaf 3. Betaling bij tusschenkomst

### Artikel 158

**1.** De betaling bij tusschenkomst kan plaats hebben in alle gevallen, waarin, hetzij op den vervaldag, hetzij vóór den vervaldag, de houder recht van regres heeft.

**2.** De betaling moet de geheele som beloopen, welke degene, voor wien zij heeft plaats gehad, moest voldoen.

**3.** Zij moet plaats hebben uiterlijk op den dag volgende op den laatsten dag, waarop het protest van non-betaling kan worden opgemaakt.

### Artikel 159

**1.** Indien de wisselbrief is geaccepteerd door interveniënten, wier domicilie ter plaatse van betaling is gevestigd, of indien personen, wier domicilie in dezelfde plaats is gevestigd, zijn aangeduid om in geval van nood te betalen, moet de houder den wisselbrief aan al die personen aanbieden, en, indien daartoe aanleiding bestaat, protest van non-betaling doen opmaken uiterlijk op den dag volgende op den laatsten dag, waarop dit kan geschieden.

**2.** Bij gebreke van protest binnen dien termijn zijn degene, die het noodadres heeft gesteld of voor wien de wisselbrief is geaccepteerd, en de latere endossanten van hunne verbintenis bevrijd.

### Artikel 160

De houder, die weigert de betaling bij tusschenkomst aan te nemen, verliest zijn recht van regres op hen, die daardoor zouden zijn bevrijd.

### Artikel 161

**1.** De betaling bij tusschenkomst moet worden vastgesteld door eene kwijting, geplaatst op den wisselbrief met aanwijzing van dengene, voor wien zij is gedaan. Bij gebreke van die aanwijzing wordt de betaling geacht voor den trekker te zijn gedaan.

**2.** De wisselbrief en het protest, indien dit is opgemaakt, moeten worden uitgeleverd aan hem, die bij tusschenkomst betaalt.

### Artikel 162

**1.** Hij, die bij tusschenkomst betaalt, verkrijgt de rechten, uit den wisselbrief voortvloeiende, tegen dengene, voor wien hij heeft betaald, en tegen degenen, die tegenover dezen laatste krachtens den wisselbrief verbonden zijn. Hij mag echter den wisselbrief niet opnieuw endosseeren.

**2.** De endossanten, volgende op dengene, voor wien de betaling heeft plaats gehad, zijn bevrijd.

**3.** Indien zich meer personen tot de betaling bij tusschenkomst aanbieden, heeft de voorkeur de betaling, welke het grootste aantal bevrijdingen teweegbrengt. De interveniënt, die desbewust in strijd hiermede handelt, verliest zijn recht van regres tegen hen, die anders zouden zijn bevrijd.

#### Afdeling Negende. Van wisselexemplaren, wisselafschriften en vermiste wisselbrieven

##### Paragraaf 1. Wisselexemplaren

### Artikel 163

**1.** De wisselbrief kan in meer gelijkluidende exemplaren worden getrokken.

**2.** Die exemplaren moeten in den tekst zelf van den titel worden genummerd, bij gebreke waarvan elk exemplaar wordt beschouwd als een afzonderlijke wisselbrief.

**3.** Iedere houder van eenen wisselbrief, waarin niet is vermeld, dat deze in een enkel exemplaar getrokken is, kan op zijne kosten de levering van meer exemplaren vorderen. Te dien einde moet hij zich tot zijn onmiddellijken endossant wenden, die verplicht is zijne medewerking te verleenen om zijn eigen endossant aan te spreken, en zoo vervolgens, teruggaande tot den trekker. De endossanten zijn verplicht, de endossementen ook op de nieuwe exemplaren aan te brengen.

### Artikel 164

**1.** De betaling, op één der exemplaren gedaan, bevrijdt, ook al ware niet bedongen, dat die betaling de kracht der andere exemplaren te niet doet. Echter blijft de betrokkene verbonden wegens elk geaccepteerd exemplaar, dat hem niet is uitgeleverd.

**2.** De endossant, die de exemplaren aan verschillende personen heeft overgedragen, alsook de latere endossanten, zijn verbonden wegens alle exemplaren, die hunne handteekening dragen en die niet zijn uitgeleverd.

### Artikel 165

**1.** Hij, die één der exemplaren ter acceptatie heeft gezonden, moet op de andere exemplaren den naam van den persoon aanwijzen, in wiens handen dat exemplaar zich bevindt. Deze is verplicht, dit aan den rechtmatigen houder van een ander exemplaar uit te leveren.

**2.**

Weigert hij dit, dan kan de houder slechts zijn recht van regres uitoefenen, nadat hij door een protest heeft doen vaststellen:

1°. dat het ter acceptatie gezonden exemplaar hem desgevraagd niet is uitgeleverd;
2°. dat hij de acceptatie of de betaling op een ander exemplaar niet heeft kunnen verkrijgen.

##### Paragraaf 2. Wisselafschriften

### Artikel 166

**1.** Elke houder van eenen wisselbrief heeft het recht, daarvan afschriften te vervaardigen.

**2.** Het afschrift moet het oorspronkelijke nauwkeurig weergeven met de endossementen en alle andere vermeldingen, die er op voorkomen. Het moet aangeven, waar het afschrift ophoudt.

**3.** Het kan worden geëndosseerd en voor aval geteekend op dezelfde wijze en met dezelfde gevolgen, als het oorspronkelijke.

### Artikel 167

**1.** Het afschrift moet dengene, in wiens handen het oorspronkelijke stuk zich bevindt, vermelden. Deze is verplicht het oorspronkelijke stuk aan den rechtmatigen houder van het afschrift uit te leveren.

**2.** Weigert hij dit, dan kan de houder zijn recht van regres tegen hen, die het afschrift hebben geëndosseerd of voor aval geteekend, slechts uitoefenen, nadat hij door een protest heeft doen vaststellen, dat het oorspronkelijke stuk hem desgevraagd niet is uitgeleverd.

**3.** Indien na het laatste daarop geplaatste endossement, alvorens het afschrift is vervaardigd, het oorspronkelijke stuk de clausule draagt: "van hier af geldt het endossement slechts op de copie", of eenige andere soortgelijke clausule, is een nadien op het oorspronkelijk stuk geplaatst endossement nietig.

##### Paragraaf 3. Vermiste wisselbrieven

### Artikel 167a

Degene die een wisselbrief, waarvan hij houder was, vermist, kan met inachtneming van artikel 49, derde lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek van de betrokkene betaling vragen.

### Artikel 167b

Degene die een wisselbrief waarvan hij houder was, en welke is vervallen, en, zoveel nodig, geprotesteerd, vermist, kan met inachtneming van artikel 49, derde lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, zijn rechten alleen tegen de acceptant en tegen de trekker uitoefenen.

#### Afdeling Tiende. Van veranderingen

### Artikel 168

In geval van verandering van den tekst van eenen wisselbrief, zijn zij, die daarna hunne handteekeningen op den wisselbrief geplaatst hebben, volgens den veranderden tekst verbonden; zij, die daarvoor hunne handteekeningen op den wisselbrief geplaatst hebben, zijn verbonden volgens den oorspronkelijken tekst.

#### Afdeling Elfde. Van verjaring

### Artikel 168a

Behoudens de bepaling van het volgende artikel gaat wisselschuld te niet door alle middelen van schuldbevrijding, bij het Burgerlijk Wetboek aangewezen.

### Artikel 169

**1.** Alle rechtsvorderingen, welke uit den wisselbrief tegen den acceptant voortspruiten, verjaren door een tijdsverloop van drie jaren, te rekenen van den vervaldag.

**2.** De rechtsvorderingen van den houder tegen de endossanten en tegen den trekker verjaren door een tijdsverloop van een jaar, te rekenen van de dagteekening van het tijdig opgemaakte protest of, ingeval van de clausule zonder kosten, van den vervaldag.

**3.** De rechtsvorderingen van de endossanten tegen elkander en tegen den trekker verjaren door tijdsverloop van zes maanden, te rekenen van den dag, waarop de endossant ter voldoening aan zijnen regresplicht den wisselbrief heeft betaald, of van den dag, waarop hij zelf in rechte is aangesproken.

**4.** De in het eerste lid bedoelde verjaring kan niet worden ingeroepen door den acceptant, indien of voor zoover hij fonds heeft ontvangen of zich ongerechtvaardigd zou hebben verrijkt; evenmin kan de in het tweede en derde lid bedoelde verjaring worden ingeroepen door den trekker, indien of voor zoover hij geen fonds heeft bezorgd noch door den trekker of de endossanten, die zich ongerechtvaardigd zouden hebben verrijkt; alles onverminderd het bepaalde in artikel 306 van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek.

### Artikel 170

**1.** De stuiting der verjaring is slechts van kracht tegen dengene, ten aanzien van wien de stuitingshandeling heeft plaats gehad.

**2.** Op de in het vorige artikel bedoelde verjaringen is artikel 321, eerste lid, onder *a-d* van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek niet van toepassing; in de gevallen bedoeld in artikel 321, eerste lid, onder *b* en *c*, van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek heeft de onbekwame of rechthebbende wiens rechtsvordering is verjaard, verhaal op de wettelijke vertegenwoordiger of bewindvoerder.

#### Afdeling Twaalfde. Algemene bepalingen

### Artikel 171

**1.** De betaling van eenen wisselbrief, waarvan de vervaldag een wettelijke feestdag is, kan eerst worden gevorderd op den eerstvolgenden werkdag. Evenzoo kunnen alle andere handelingen met betrekking tot wisselbrieven, met name de aanbieding ter acceptatie en het protest, niet plaats hebben dan op eenen werkdag.

**2.** Wanneer ééne van die handelingen moet worden verricht binnen een zekeren termijn, waarvan de laatste dag een wettelijke feestdag is, wordt deze termijn verlengd tot den eersten werkdag, volgende op het einde van dien termijn. De tusschenliggende feestdagen zijn begrepen in de berekening van den termijn.

### Artikel 171a

Als wettelijke feestdag in den zin van deze Afdeeling worden beschouwd de Zondag, de Nieuwjaarsdag, de Christelijke tweede Paasch- en Pinksterdagen, de beide Kerstdagen, de Hemelvaartsdag en de verjaardag van de Koning.

### Artikel 172

In de wettelijke of bij overeenkomst vastgestelde termijnen is niet begrepen de dag, waarop deze termijnen beginnen te loopen.

### Artikel 173

Geen enkele respijtdag, noch wettelijke, noch rechterlijke, is toegestaan.

#### Afdeling Dertiende. Van orderbriefjes

### Artikel 174

Het orderbriefje behelst:

1°. hetzij de orderclausule, hetzij de benaming "orderbriefje" of "promesse aan order", opgenomen in den tekst zelf, en uitgedrukt in de taal, waarin de titel is gesteld;
2°. de onvoorwaardelijke belofte een bepaalde som te betalen;
3°. de aanwijzing van den vervaldag;
4°. die van de plaats, waar de betaling moet geschieden;
5°. den naam van dengene, aan wien of aan wiens order de betaling moet worden gedaan;
6°. de vermelding van de dagteekening, alsmede van de plaats, waar het orderbiljet is onderteekend;
7°. de handteekening van hem, die den titel uitgeeft (onderteekenaar).

### Artikel 175

**1.** De titel, waarin ééne der vermeldingen, in het voorgaande artikel aangegeven, ontbreekt, geldt niet als orderbriefje, behoudens in de hieronder genoemde gevallen.

**2.** Het orderbriefje, waarvan de vervaldag niet is aangewezen, wordt beschouwd als betaalbaar op zicht.

**3.** Bij gebreke van een bijzondere aanwijzing wordt de plaats van de onderteekening van den titel geacht te zijn de plaats van betaling en tevens de plaats van het domicilie van den onderteekenaar.

**4.** Het orderbriefje, dat de plaats van zijne onderteekening niet vermeldt, wordt geacht te zijn onderteekend in de plaats, aangegeven naast den naam van den onderteekenaar.

### Artikel 176

**1.**

Voor zooverre zij niet onvereenigbaar zijn met den aard van het orderbriefje, zijn daarop toepasselijk de bepalingen over wisselbrieven betreffende:

het endossement (artikelen 110-119);

den vervaldag (artikelen 132-136);

de betaling (artikelen 137-141);

het recht van regres in geval van non-betaling (artikelen 142-149, 151-153);

de betaling bij tusschenkomst (artikelen 154, 158-162);

de wisselafschriften (artikelen 166 en 167);

de vermiste wisselbrieven (artikel 167a);

de veranderingen (artikel 168);

de verjaring (artikelen 168a en 169-170);

de feestdagen, de berekening der termijnen en het verbod van respijtdagen (artikelen 171, 171a, 172 en 173).

**2.** Eveneens zijn op het orderbriefje toepasselijk de bepalingen betreffende den wisselbrief, betaalbaar bij eenen derde of in een andere plaats dan die van het domicilie van den betrokkene (artikelen 103 en 126), de renteclausule (artikel 104), de verschillen in de vermelding met betrekking tot de som, welke moet worden betaald (artikel 105), de gevolgen van het plaatsen eener handteekening onder de omstandigheden bedoeld in artikel 106, die van de handteekening van eenen persoon, die handelt zonder bevoegdheid of die zijne bevoegdheid overschrijdt (artikel 107), en den wisselbrief in blanco (artikel 109).

**3.** Eveneens zijn op het orderbriefje toepasselijk de bepalingen betreffende het aval (artikelen 129-131); indien overeenkomstig hetgeen is bepaald bij artikel 130, laatste lid, het aval niet vermeldt, voor wien het is gegeven, wordt het geacht voor rekening van den onderteekenaar van het orderbriefje te zijn gegeven.

### Artikel 177

**1.** De onderteekenaar van een orderbriefje is op dezelfde wijze verbonden als de acceptant van eenen wisselbrief.

**2.** De orderbriefjes, betaalbaar zekeren tijd na zicht, moeten ter teekening voor "gezien" aan den onderteekenaar worden aangeboden binnen den bij artikel 122 vastgestelden termijn. De zichttermijn loopt van de dagteekening van het visum, hetwelk door den onderteekenaar op het orderbriefje moet worden geplaatst. De weigering van dezen zijn visum te plaatsen, moet worden vastgesteld door een protest (artikel 124), van welks dagteekening de zichttermijn begint te loopen.

### Titel Zevende. Van chèques, en van promessen en quitantiën aan toonder

#### Afdeling Eerste. Van de uitgifte en den vorm van de chèque

### Artikel 178

De chèque behelst:

1°. de benaming "chèque", opgenomen in den tekst zelf en uitgedrukt in de taal, waarin de titel is gesteld;
2°. de onvoorwaardelijke opdracht tot betaling van een bepaalde som;
3°. den naam van dengene, die betalen moet (betrokkene);
4°. de aanwijzing van de plaats, waar de betaling moet geschieden;
5°. de vermelding van de dagteekening, alsmede van de plaats, waar de chèque is getrokken;
6°. de handteekening van dengene, die de chèque uitgeeft (trekker).



### Artikel 179

**1.** De titel, waarin ééne der vermeldingen, in het voorgaande artikel aangegeven, ontbreekt, geldt niet als chèque, behoudens in de hieronder genoemde gevallen.

**2.** Bij gebreke van een bijzondere aanwijzing, wordt de plaats, aangegeven naast den naam van den betrokkene, geacht te zijn de plaats van betaling. Indien meerdere plaatsen zijn aangegeven naast den naam van den betrokkene, is de chèque betaalbaar op de eerstaangegeven plaats.

**3.** Bij gebreke van die aanwijzingen of van iedere andere aanwijzing, is de chèque betaalbaar in de plaats, waar het hoofdkantoor van den betrokkene is gevestigd.

**4.** De chèque, welke niet de plaats aanwijst, waar zij is getrokken, wordt geacht te zijn onderteekend in de plaats, aangegeven naast den naam des trekkers.

### Artikel 180

De chèque moet worden getrokken op eenen bankier, die fonds onder zich heeft ter beschikking van den trekker, en krachtens een uitdrukkelijke of stilzwijgende overeenkomst, volgens welke de trekker het recht heeft per chèque over dat fonds te beschikken. In geval van niet-inachtneming van die voorschriften blijft de titel echter als chèque geldig.

### Artikel 181

De chèque kan niet worden geaccepteerd. Eene vermelding van acceptatie, op de chèque gesteld, wordt voor niet geschreven gehouden.

### Artikel 182

**1.**

De chèque kan betaalbaar worden gesteld:

aan een met name genoemden persoon, met of zonder uitdrukkelijke clausule: "aan order";

aan een met name genoemden persoon, met de clausule: "niet aan order", of een soortgelijke clausule;

aan toonder.

**2.** De chèque, betaalbaar gesteld aan een met name genoemden persoon, met de vermelding: "of aan toonder", of een soortgelijke uitdrukking, geldt als chèque aan toonder.

**3.** De chèque zonder vermelding van den nemer geldt als chèque aan toonder.

### Artikel 183

**1.** De chèque kan aan de order van den trekker luiden.

**2.** De chèque kan worden getrokken voor rekening van eenen derde. De trekker wordt geacht voor zijn eigene rekening te hebben getrokken, indien uit de chèque of uit den adviesbrief niet blijkt, voor wiens rekening zulks is geschied.

**3.** De chèque kan op den trekker zelf getrokken worden.

### Artikel 183a

**1.** Wanneer de trekker op de chèque de vermelding "waarde ter incasseering", "ter incasso", "in lastgeving" of eenige andere vermelding, met zich brengend een bloote opdracht tot inning, heeft geplaatst, kan de nemer alle uit de chèque voortvloeiende rechten uitoefenen, maar hij kan deze niet anders overdragen dan bijwege van lastgeving.

**2.** Bij een zoodanige chèque kunnen de chèqueschuldenaren aan den houder slechts de verweermiddelen tegenwerpen, welke aan den trekker zouden kunnen worden tegengeworpen.

**3.** De opdracht, vervat in een incasso-chèque, eindigt niet door dood of latere onbekwaamheid van den lastgever.

### Artikel 184

Eene in de chèque opgenomen renteclausule wordt voor niet geschreven gehouden.

### Artikel 185

De chèque kan betaalbaar zijn aan de woonplaats van eenen derde, hetzij in de plaats, waar de betrokkene zijn domicilie heeft, hetzij in een andere plaats.

### Artikel 186

**1.** De chèque, waarvan het bedrag voluit in letters en tevens in cijfers is geschreven, geldt, in geval van verschil, ten beloope van de som, voluit in letters geschreven.

**2.** De chèque, waarvan het bedrag meermalen is geschreven, hetzij voluit in letters, hetzij in cijfers, geldt, in geval van verschil, slechts ten beloope van de kleinste som.

### Artikel 187

Indien de chèque handteekeningen bevat van personen, die onbekwaam zijn zich door middel van een chèque te verbinden, valsche handteekeningen of handteekeningen van verdichte personen, of handteekeningen, welke, onverschillig om welke andere reden, de personen, die die handteekeningen hebben geplaatst of in wier naam zulks is geschied, niet kunnen verbinden, zijn de verbintenissen der andere personen, wier handteekeningen op de chèque voorkomen, desniettemin geldig.

### Artikel 188

Ieder, die zijne handteekening op eene chèque plaatst als vertegenwoordiger van eenen persoon, voor wien hij niet de bevoegdheid had te handelen, is zelf krachtens de chèque verbonden, en heeft, betaald hebbende, dezelfde rechten, als de beweerde vertegenwoordigde zou hebben gehad. Hetzelfde geldt ten aanzien van den vertegenwoordiger, die zijne bevoegdheid heeft overschreden.

### Artikel 189

De trekker staat in voor de betaling. Elke clausule, waarbij hij deze verplichting uitsluit, wordt voor niet geschreven gehouden.

### Artikel 190

Indien eene chèque, onvolledig ten tijde der uitgifte, is volledig gemaakt in strijd met de aangegane overeenkomsten, kan de niet-naleving van die overeenkomsten niet worden tegengeworpen aan den houder, die de cheque te goeder trouw heeft verkregen.

### Artikel 190a

De trekker, of degene voor wiens rekening de chèque is getrokken, is verplicht zorg te dragen dat het noodige fonds tot betaling op den dag der aanbieding in handen van den betrokkene zij, zelfs indien de chèque bij eenen derde is betaalbaar gesteld, onverminderd de verplichting van den trekker overeenkomstig artikel 189.

### Artikel 190b

De betrokkene wordt geacht, het noodige fonds in handen te hebben, indien hij bij de aanbieding van de chèque aan den trekker of aan dengene voor wiens rekening is getrokken, een opeischbare som schuldig is, ten minste gelijkstaande met het beloop van de chèque.

#### Afdeling Tweede. Van de overdracht

### Artikel 191

**1.** De chèque, die betaalbaar is gesteld aan een met name genoemden persoon met of zonder uitdrukkelijke clausule: "aan order", kan door middel van endossement worden overgedragen.

**2.** De chèque, die betaalbaar is gesteld aan een met name genoemden persoon met de clausule: "niet aan order", of een soortgelijke clausule, kan slechts worden overgedragen in den vorm en met de gevolgen van een gewone cessie. Een op zulk een chèque geplaatst endossement geldt als een gewone cessie.

**3.** Het endossement kan worden gesteld zelfs ten voordeele van den trekker of van iederen anderen chèqueschuldenaar. Deze personen kunnen de chèque opnieuw endosseeren.

### Artikel 192

**1.** Het endossement moet onvoorwaardelijk zijn. Elke daarin opgenomen voorwaarde wordt voor niet geschreven gehouden.

**2.** Het gedeeltelijke endossement is nietig.

**3.** Eveneens is nietig het endossement van den betrokkene.

**4.** Het endossement aan toonder geldt als endossement in blanco.

**5.** Het endossement aan den betrokkene geldt slechts als kwijting, behoudens wanneer de betrokkene meer kantoren heeft en wanneer het endossement is gesteld ten voordeele van een ander kantoor dan dat, waarop de chèque is getrokken.

### Artikel 193

**1.** Het endossement moet gesteld worden op de chèque of op een vastgehecht blad (verlengstuk). Het moet worden onderteekend door den endossant.

**2.** Het endossement kan den geëndosseerde onvermeld laten, of bestaan uit de enkele handteekening van den endossant (endossement in blanco). In het laatste geval moet het endossement om geldig te zijn, op de rugzijde van de chèque of op het verlengstuk worden gesteld.

### Artikel 194

**1.** Door het endossement worden alle uit de chèque voortvloeiende rechten overgedragen.

**2.**

Indien het endossement in blanco is, kan de houder:

1°. het blanco invullen, hetzij met zijn eigen naam, hetzij met den naam van een anderen persoon;
2°. de chèque wederom in blanco of aan een anderen persoon endosseeren;
3°. de chèque aan eenen derde overgeven, zonder het blanco in te vullen, en zonder haar te endosseeren.



### Artikel 195

**1.** Tenzij het tegendeel bedongen is, staat de endossant in voor de betaling.

**2.** Hij kan een nieuw endossement verbieden; in dat geval staat hij tegenover de personen, aan wie de chèque later is geëndosseerd, niet in voor de betaling.

### Artikel 196

Hij, die een door endossement overdraagbare chèque onder zich heeft, wordt beschouwd als de rechtmatige houder, indien hij van zijn recht doet blijken door een ononderbroken reeks van endossementen, zelfs indien het laatste endossement in blanco is gesteld. De doorgehaalde endossementen worden te dien aanzien voor niet geschreven gehouden. Wanneer een endossement in blanco door een ander endossement is gevolgd, wordt de onderteekenaar van dit laatste geacht, de chèque door het endossement in blanco verkregen te hebben.

### Artikel 197

Een op eene chèque aan toonder voorkomend endossement maakt den endossant verantwoordelijk overeenkomstig de bepalingen betreffende het recht van regres; het maakt overigens den titel niet tot eene chèque aan order.

### Artikel 198

Indien iemand, op welke wijze dan ook, het bezit van de chèque heeft verloren, is de houder, in wiens handen de chèque zich bevindt, niet verplicht de chèque af te geven, indien hij deze te goeder trouw heeft verkregen en zulks onverschillig of het betreft eene chèque aan toonder, dan wel een voor endossement vatbare chèque, ten aanzien van welke de houder op de wijze in artikel 196 voorzien van zijn recht doet blijken.

### Artikel 199

Zij, die uit hoofde van de chèque worden aangesproken, kunnen de verweermiddelen, gegrond op hun persoonlijke verhouding tot den trekker of tot vroegere houders, niet aan den houder tegenwerpen, tenzij deze bij de verkrijging van de chèque desbewust ten nadeele van den schuldenaar heeft gehandeld.

### Artikel 200

**1.** Wanneer het endossement de vermelding bevat: "waarde ter incasseering", "ter incasso", "in lastgeving" of eenige andere vermelding, met zich brengend een bloote opdracht tot inning, kan de houder alle uit de chèque voortvloeiende rechten uitoefenen, maar hij kan deze niet anders endosseeren dan bijwege van lastgeving.

**2.** De chèqueschuldenaren kunnen in dat geval aan den houder slechts de verweermiddelen tegenwerpen, welke aan den endossant zouden kunnen worden tegengeworpen.

**3.** De opdracht, vervat in een incasso-endossement, eindigt niet door den dood of door de latere onbekwaamheid van den lastgever.

### Artikel 201

**1.** Het endossement, na het protest of de daarmede gelijkstaande verklaring, of na het einde van den aanbiedingstermijn op de chèque gesteld, heeft slechts de gevolgen eener gewone cessie.

**2.** Behoudens tegenbewijs, wordt het endossement zonder dagteekening geacht te zijn gesteld vóór het protest of de daarmede gelijkstaande verklaringen, of vóór het verstrijken van den in het voorgaande lid bedoelden termijn.

#### Afdeling Derde. Van het aval

### Artikel 202

**1.** De betaling van de chèque kan zoowel voor haar geheele bedrag als voor een gedeelte daarvan door eenen borgtocht (aval) worden verzekerd.

**2.** Deze borgtocht kan door eenen derde, behalve door den betrokkene, of zelfs door iemand, wiens handteekening op de chèque voorkomt, worden gegeven.

### Artikel 203

**1.** Het aval wordt op de chèque of op een verlengstuk gesteld.

**2.** Het wordt uitgedrukt door de woorden: "goed voor aval", of door een soortgelijke uitdrukking; het wordt door den avalgever onderteekend.

**3.** De enkele handteekening van den avalgever, gesteld op de voorzijde van de chèque, geldt als aval, behalve wanneer de handteekening die is van den trekker.

**4.** Het kan ook geschieden bij een afzonderlijk geschrift of bij een brief, vermeldende de plaats, waar het is gegeven.

**5.** In het aval moet worden vermeld, voor wien het is gegeven. Bij gebreke hiervan wordt het geacht voor den trekker te zijn gegeven.

### Artikel 204

**1.** De avalgever is op dezelfde wijze verbonden als degene, voor wien het aval is gegeven.

**2.** Zijne verbintenis is geldig, zelfs indien, wegens een andere oorzaak dan een vormgebrek de door hem gewaarborgde verbintenis nietig is.

**3.** Door te betalen verkrijgt de avalgever de rechten, welke krachtens de chèque kunnen worden uitgeoefend tegen dengene, voor wien het aval is gegeven en tegen degenen, die tegenover dezen krachtens de chèque verbonden zijn.

#### Afdeling Vierde. Van de aanbieding en van de betaling

### Artikel 205

**1.** De chèque is betaalbaar op zicht. Elke vermelding van het tegendeel wordt voor niet geschreven gehouden.

**2.** De chèque, die ter betaling wordt aangeboden vóór den dag, vermeld als datum van uitgifte, is betaalbaar op den dag van de aanbieding.

### Artikel 206

**1.** De chèque, die in hetzelfde land uitgegeven en betaalbaar is, moet binnen den termijn van acht dagen ter betaling worden aangeboden. Indien echter uit de chèque zelve blijkt, dat zij bestemd is om in een ander land te circuleeren, wordt deze termijn verlengd, hetzij tot twintig, hetzij tot zeventig dagen, al naar gelang zij bestemd was in hetzelfde of in een ander werelddeel te circuleeren. Te dien aanzien worden de chèques, uitgegeven en betaalbaar in een land in Europa en bestemd om te circuleeren in een kustland van de Middellandsche Zee of omgekeerd, beschouwd als bestemd om te circuleeren in hetzelfde werelddeel.

**2.** De chèque, uitgegeven in het Rijk in Europa en betaalbaar in Nederlandsch-Indië, Suriname of Curaçao, of omgekeerd, moet ter betaling aangeboden worden binnen den tijd van zeventig dagen.

**3.** De chèque, die uitgegeven is in een ander land dan dat, waar zij betaalbaar is, moet worden aangeboden binnen een termijn, hetzij van twintig dagen, hetzij van zeventig dagen, naar gelang de plaats van uitgifte en de plaats van betaling gelegen zijn in hetzelfde of in een ander werelddeel.

**4.** Te dien aanzien worden de chèques, uitgegeven in een land in Europa en betaalbaar in een kustland van de Middellandsche Zee of omgekeerd, beschouwd als uitgegeven en betaalbaar in hetzelfde werelddeel.

**5.** De bovengenoemde termijnen beginnen te loopen van den dag, op de chèque als datum van uitgifte vermeld.

### Artikel 207

De dag van uitgifte van eene chèque, getrokken tusschen twee plaatsen met verschillende tijdrekening, wordt herleid tot den overeenkomstigen dag van de tijdrekening van de plaats van betaling.

### Artikel 208

**1.** De aanbieding aan eene verrekeningskamer geldt als aanbieding ter betaling.

**2.** Bij algemeenen maatregel van bestuur zullen de instellingen worden aangewezen, die in den zin van dezen Titel als verrekeningskamers worden beschouwd.

### Artikel 209

**1.** De herroeping van de chèque is slechts van kracht na het einde van den termijn van aanbieding.

**2.** Indien geene herroeping plaats heeft, kan de betrokkene zelfs na het einde van dien termijn betalen.

### Artikel 210

Noch de dood van den trekker, noch zijn na de uitgifte opkomende onbekwaamheid zijn van invloed op de gevolgen van de chèque.

### Artikel 211

**1.** Buiten het geval, in artikel 227a vermeld, kan de betrokkene de chèque betalende, vorderen, dat hem deze, van behoorlijke kwijting van den houder voorzien, wordt uitgeleverd.

**2.** De houder mag niet weigeren een gedeeltelijke betaling aan te nemen.

**3.** In geval van gedeeltelijke betaling kan de betrokkene vorderen, dat van die betaling op de chèque melding wordt gemaakt en dat hem daarvoor kwijting wordt gegeven.

### Artikel 212

**1.** De betrokkene, die een door endossement overdraagbare chèque betaalt, is gehouden de regelmatigheid van de reeks van endossementen, maar niet de handteekening der endossanten te onderzoeken.

**2.** Indien hij, niet bevrijdend betaald hebbende, verplicht wordt, ten tweede male te betalen, heeft hij verhaal op allen die de cheque niet te goeder trouw hebben verkregen.

### Artikel 213

**1.** Eene chèque, waarvan de betaling is bedongen in ander geld dan dat van de plaats van betaling, kan binnen den termijn van aanbieding worden betaald in het geld van het land volgens zijne waarde op den dag van betaling. Indien de betaling niet heeft plaats gehad bij de aanbieding, kan de houder te zijner keuze vorderen, dat de chèquesom voldaan wordt in het geld van het land volgens den koers, hetzij van den dag van aanbieding, hetzij van den dag van betaling.

**2.** De waarde van het vreemde geld wordt bepaald volgens de gebruiken van de plaats van betaling. De trekker kan echter voorschrijven, dat het te betalen bedrag moet worden berekend volgens een in de chèque voorgeschreven koers.

**3.** Het bovenstaande is niet van toepassing, indien de trekker heeft voorgeschreven, dat de betaling moet geschieden in een bepaald aangeduid geld (clausule van werkelijke betaling in vreemd geld).

**4.** Indien het bedrag van de chèque is aangegeven in geld, hetwelk dezelfde benaming maar een verschillende waarde heeft in het land van uitgifte en in dat van betaling, wordt men vermoed het geld van de plaats van betaling te hebben bedoeld.

#### Afdeling Vijfde. Van de gekruiste chèque en van de verrekeningschèque

### Artikel 214

**1.** De trekker of de houder van eene chèque kan deze kruisen met de in het volgende artikel genoemde gevolgen.

**2.** De kruising geschiedt door het plaatsen van twee evenwijdige lijnen op de voorzijde van de chèque. Zij kan algemeen zijn of bijzonder.

**3.** De kruising is algemeen, indien zij tusschen de twee lijnen geen enkele aanwijzing bevat, of wel de vermelding: "bankier", of een soortgelijk woord; zij is bijzonder, indien de naam van eenen bankier voorkomt tusschen de twee lijnen.

**4.** De algemeene kruising kan worden veranderd in een bijzondere, maar de bijzondere kruising kan niet worden veranderd in een algemeene.

**5.** De doorhaling van de kruising of van den naam van den aangewezen bankier wordt geacht niet te zijn geschied.

### Artikel 215

**1.** Eene chèque met algemeene kruising kan door den betrokkene slechts worden betaald aan eenen bankier of aan eenen cliënt van den betrokkene.

**2.** Eene chèque met bijzondere kruising kan door den betrokkene slechts worden betaald aan den aangewezen bankier of, indien deze de betrokkene is, slechts aan een zijner cliënten. Echter kan de aangegeven bankier de chèque ter incasseering aan een anderen bankier overdragen.

**3.** Een bankier mag een gekruiste chèque slechts in ontvangst nemen van een van zijne cliënten of van een anderen bankier. Hij mag haar niet innen voor rekening van andere personen dan deze.

**4.** Een chèque, welke meer dan één bijzondere kruising draagt, mag door den betrokkene slechts worden betaald, indien er niet meer dan twee kruisingen zijn, waarvan de ééne strekt tot inning door eene verrekeningskamer.

**5.** De betrokkene of de bankier, die de bovenstaande bepalingen niet naleeft, is verantwoordelijk voor de schade tot beloop van het bedrag van de chèque.

### Artikel 216

**1.** De trekker, alsmede de houder van eene chèque, kan verbieden, dat deze in baar geld betaald wordt door op de voorzijde in schuinsche richting te vermelden: "in rekening te brengen", of een soortgelijke uitdrukking op te nemen.

**2.** In dat geval mag de chèque den betrokkene slechts aanleiding geven tot eene boeking (rekening-courant, giro of schuldvergelijking). De boeking geldt als betaling.

**3.** De doorhaling van de vermelding: "in rekening te brengen" wordt geacht niet te zijn geschied.

**4.** De betrokkene, die de bovenstaande bepalingen niet naleeft, is verantwoordelijk voor de schade tot beloop van het bedrag van de chèque.

#### Afdeling Zesde. Van het recht van regres in geval van non-betaling

### Artikel 217

De houder kan zijn recht van regres uitoefenen op de endossanten, den trekker en de andere chèqueschuldenaren, indien de chèque, tijdig aangeboden, niet wordt betaald en indien de weigering van betaling wordt vastgesteld:

1°. hetzij door een authentieke akte (protest);
2°. hetzij door eene verklaring van den betrokkene, gedagteekend en geschreven op de chèque onder vermelding van den dag van aanbieding;
3°. hetzij door een gedagteekende verklaring van eene verrekeningskamer, waarbij vastgesteld wordt, dat de chèque tijdig aangeboden en niet betaald is.



### Artikel 217a

**1.** Indien de non-betaling van de chèque door protest of een daarmede gelijkstaande verklaring is vastgesteld, is niettemin de trekker, al ware het protest niet in tijds gedaan of de met protest gelijkstaande verklaring niet in tijds afgegeven, tot vrijwaring gehouden, tenzij hij bewees, dat de betrokkene op den dag der aanbieding het noodige fonds tot betaling van de chèque in handen had. Indien het vereischte fonds slechts gedeeltelijk aanwezig was, is de trekker voor het ontbrekende gehouden.

**2.** In geval van niet tijdig protest of niet tijdige met protest gelijkstaande verklaring is de trekker, op straffe van tot vrijwaring te zijn gehouden, verplicht, den houder af te staan en over te dragen de vordering op het fonds, dat de betrokkene van hem op den dag der aanbieding heeft in handen gehad, en zulks tot het beloop van de chèque; en hij moet aan den houder, te diens koste, de noodige bewijzen verschaffen om die vordering te doen gelden. Indien de trekker in staat van faillissement is verklaard of ten aanzien van hem de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen van toepassing is verklaard, zijn de curatoren onderscheidenlijk de bewindvoerders in zijnen boedel tot dezelfde verplichtingen gehouden, ten ware deze mochten verkiezen, den houder als schuldeischer, voor het beloop van de chèque, toe te laten.

### Artikel 218

**1.** Het protest of de daarmede gelijkstaande verklaring moet worden gedaan vóór het einde van den termijn van aanbieding.

**2.** Indien de aanbieding plaats heeft op den laatsten dag van den termijn, kan het protest of de daarmede gelijkstaande verklaring op den eerstvolgenden werkdag worden gedaan.

### Artikel 218a

**1.** De betaling van eene chèque moet gevraagd en het daaropvolgend protest gedaan worden ter woonplaatse van den betrokkene.

**2.** Indien de chèque getrokken is om in een andere aangewezen woonplaats of door een anderen aangewezen persoon, hetzij in dezelfde, hetzij in een andere gemeente te worden betaald, moet de betaling gevraagd en het protest opgemaakt worden ter aangewezene woonplaats of aan den aangewezen persoon.

**3.** Artikel 54 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering is van overeenkomstige toepassing.

### Artikel 218b

**1.** Het protest van non-betaling wordt gedaan door een deurwaarder. Deze kan zich desverkiezende doen vergezellen door een of twee getuigen.

**2.**

Het protest behelst:

1°. een letterlijk afschrift van de chèque, van de endossementen, van het aval en van de adressen daarop gesteld;
2°. de vermelding dat zij de betaling aan de personen, of ter plaatse in het voorgaand artikel gemeld, afgevraagd en niet bekomen hebben;
3°. de vermelding van de opgegeven reden van non-betaling;
4°. de aanmaning om het protest te teekenen, en de redenen van weigering;
5°. de vermelding, dat hij, deurwaarder, wegens die non-betaling heeft geprotesteerd.

**3.** Indien het protest een vermiste chèque betreft, volstaat, in plaats van het bepaalde onder 1°. van het voorgaande lid, een zoo nauwkeurig mogelijke omschrijving van den inhoud der chèque.

### Artikel 218c

De deurwaarders zijn verplicht, op straffe van schadevergoeding, afschrift van het protest te laten, en hiervan melding in het afschrift te maken, en hetzelve, naar orde des tijds, in te schrijven in een bijzonder register, genommerd en gewaarmerkt door de kantonrechter van de rechtbank van het arrondissement waarin hun woonplaats is gelegen, en om wijders, zulks begeerd wordende, een of meer afschriften van het protest aan de belanghebbenden te leveren.

### Artikel 219

**1.** De houder moet van de non-betaling kennisgeven aan zijnen endossant en aan den trekker binnen de vier werkdagen, volgende op den dag van het protest of de daarmede gelijkstaande verklaring en, indien de chèque getrokken is met de clausule zonder kosten, volgende op dien der aanbieding. Elke endossant moet binnen de twee werkdagen, volgende op den dag van ontvangst der kennisgeving, de door hem ontvangen kennisgeving aan zijnen endossant mededeelen, met aanwijzing van de namen en adressen van degenen, die de voorafgaande kennisgevingen hebben gedaan, en zoo vervolgens, teruggaande tot den trekker. Deze termijnen loopen van de ontvangst der voorafgaande kennisgeving af.

**2.** Indien overeenkomstig het voorgaande lid eene kennisgeving is gedaan aan iemand, wiens handteekening op de chèque voorkomt, moet gelijke kennisgeving binnen denzelfden termijn aan diens avalgever worden gedaan.

**3.** Indien een endossant zijn adres niet of op onleesbare wijze heeft aangeduid, kan worden volstaan met kennisgeving aan den voorafgaanden endossant.

**4.** Hij, die eene kennisgeving heeft te doen, kan zulks doen in iederen vorm, zelfs door enkele terugzending van de chèque.

**5.** Hij moet bewijzen, dat hij de kennisgeving binnen den vastgestelden termijn heeft gedaan. Deze termijn wordt gehouden te zijn in acht genomen, wanneer een brief, die de kennisgeving behelst, binnen den genoemden termijn ter post is bezorgd.

**6.** Hij, die de kennisgeving niet binnen den bovenvermelden termijn doet, stelt zich niet bloot aan verval van zijn recht, hij is, indien daartoe aanleiding bestaat, verantwoordelijk voor de schade, door zijne nalatigheid veroorzaakt, zonder dat echter de schadevergoeding de chèquesom kan te boven gaan.

### Artikel 220

**1.** De trekker, een endossant of een avalgever kan door de clausule "zonder kosten", "zonder protest", of een andere soortgelijke op de chèque gestelde en onderteekende clausule, den houder van het opmaken van een protest of een daarmede gelijkstaande verklaring ter uitoefening van zijn recht van regres ontslaan.

**2.** Deze clausule ontslaat den houder niet van de aanbieding van de chèque binnen de voorgeschreven termijnen, noch van het doen van de kennisgevingen. Het bewijs van de niet-inachtneming der termijnen moet worden geleverd door dengene, die zich daarop tegenover den houder beroept.

**3.** Is de clausule door den trekker gesteld, dan heeft zij gevolgen ten aanzien van allen, wier handteekeningen op de chèque voorkomen; is zij door eenen endossant of door eenen avalgever gesteld, dan heeft zij gevolgen alleen voor dezen endossant of avalgever. Indien de houder, ondanks de door den trekker gestelde clausule, toch de weigering van betaling doet vaststellen door protest of een daarmede gelijkstaande verklaring, zijn de kosten daarvan voor zijne rekening. Indien de clausule van eenen endossant of eenen avalgever afkomstig is, kunnen de kosten van het protest of van de daarmede gelijkstaande verklaring, indien een akte van dien aard is opgesteld, op allen, wier handteekeningen op de chèque voorkomen, worden verhaald.

### Artikel 221

**1.** Allen, die uit hoofde van eene chèque verbonden zijn, zijn hoofdelijk jegens den houder verbonden. Bovendien is ook de derde, voor wiens rekening de chèque is getrokken en die de waarde daarvoor heeft genoten, jegens den houder aansprakelijk.

**2.** De houder kan deze personen, zoowel ieder afzonderlijk, als gezamenlijk, aanspreken, zonder verplicht te zijn de volgorde, waarin zij zich hebben verbonden, in acht te nemen.

**3.** Hetzelfde recht komt toe aan ieder, wiens handteekening op de chèque voorkomt en die deze, ter voldoening aan zijnen regresplicht, heeft betaald.

**4.** De vordering, ingesteld tegen éénen der chèqueschuldenaren, belet niet de anderen aan te spreken, al hadden dezen zich later verbonden dan de eerst aangesprokene.

### Artikel 221a

**1.** De houder van eene chèque, waarvan de non-betaling door protest of een daarmede gelijk staande verklaring is vastgesteld, heeft in geen geval eenig recht op het fonds, dat de betrokkene van den trekker in handen heeft.

**2.** Bij faillissement van den trekker of indien ten aanzien van hem van de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen van toepassing is verklaard behooren die penningen aan diens boedel.

### Artikel 222

De houder kan van dengene, tegen wien hij zijn recht van regres uitoefent, vorderen:

1°. de som van de niet betaalde chèque;
2°. de wettelijke rente, te rekenen van de dag der aanbieding, voor chèques die in Nederland uitgegeven en betaalbaar zijn, en een rente van zes ten honderd, te rekenen van de dag der aanbieding, voor alle overige chèques;
3°. de kosten van protest of van de daarmede gelijkstaande verklaring, die van de gedane kennisgevingen, alsmede de andere kosten.



### Artikel 223

Hij, die ter voldoening aan zijnen regresplicht de chèque heeft betaald, kan van degenen, die tegenover hem regresplichtig zijn, vorderen:

1°. het geheele bedrag, dat hij betaald heeft;
2°. de wettelijke rente, te rekenen van de dag der betaling, voor chèques die in Nederland uitgegeven en betaalbaar zijn, en een rente van zes ten honderd, te rekenen van de dag der betaling, voor alle overige chèques;
3°. de door hem gemaakte kosten.



### Artikel 224

**1.** Elke chèqueschuldenaar, tegen wien het recht van regres wordt of kan worden uitgeoefend, kan, tegen betaling ter voldoening aan zijnen regresplicht, de afgifte vorderen van de chèque met het protest, of de daarmede gelijkstaande verklaring, alsmede een voor voldaan geteekende rekening.

**2.** Elke endossant, die ter voldoening aan zijnen regresplicht, de chèque heeft betaald, kan zijn endossement en dat van de volgende endossanten doorhalen.

### Artikel 225

**1.** Wanneer de aanbieding van de chèque, het opmaken van het protest, of de daarmede gelijkstaande verklaring, binnen de voorgeschreven termijnen wordt verhinderd door een onoverkomelijk beletsel (wettelijk voorschrift van eenigen Staat of ander geval van overmacht), worden deze termijnen verlengd.

**2.** De houder is verplicht van de overmacht onverwijld aan zijnen endossant kennis te geven, en deze kennisgeving, gedagteekend en onderteekend op de chèque of op een verlengstuk te vermelden; voor het overige zijn de bepalingen van artikel 219 toepasselijk.

**3.** Na ophouden van de overmacht moet de houder onverwijld de chèque ter betaling aanbieden, en, indien daartoe aanleiding bestaat, de weigering van betaling doen vaststellen door protest of een daarmede gelijkstaande verklaring.

**4.** Indien de overmacht meer dan vijftien dagen aanhoudt, te rekenen van den dag, waarop de houder, al ware het vóór het einde van den aanbiedingstermijn, van de overmacht aan zijnen endossant heeft kennis gegeven, kan het recht van regres worden uitgeoefend, zonder dat de aanbieding of het opmaken van protest of de daarmede gelijkstaande verklaring noodig zijn.

**5.** Feiten, welke voor den houder of voor dengene, dien hij met de aanbieding van de chèque of met het opmaken van het protest of de daarmede gelijkstaande verklaring belastte, van zuiver persoonlijken aard zijn, worden niet beschouwd als gevallen van overmacht.

#### Afdeling Zevende. Van chèque-exemplaren en vermiste chèques

### Artikel 226

Behoudens de chèques aan toonder, kan elke chèque, uitgegeven in een land en betaalbaar in een ander land of in een overzeesch gebied van hetzelfde land en omgekeerd, of wel uitgegeven en betaalbaar in een zelfde overzeesch gebied of in verschillende overzeesche gebieden van hetzelfde land, in meer gelijkluidende exemplaren worden getrokken. Wanneer eene chèque in meer exemplaren is getrokken, moeten die exemplaren in den tekst zelf van den titel worden genummerd bij gebreke waarvan elk exemplaar wordt beschouwd als een afzonderlijke chèque.

### Artikel 227

**1.** De betaling op één der exemplaren gedaan, bevrijdt, ook al ware niet bedongen, dat die betaling de kracht der andere exemplaren te niet doet.

**2.** De endossant, die de exemplaren aan verschillende personen heeft overgedragen, alsook de latere endossanten, zijn verbonden wegens alle exemplaren, die hunne handteekening dragen en die niet zijn uitgeleverd.

### Artikel 227a

Degene die de cheque waarvan hij houder was, vermist, kan met inachtneming van artikel 49, derde lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek van de betrokkene betaling vragen.

### Artikel 227b

Degene die een cheque waarvan hij houder was, en welke is vervallen en, zoveel nodig, geprotesteerd, vermist, kan met inachtneming van artikel 49, derde lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek zijn rechten alleen tegen de trekker uitoefenen.

#### Afdeling Achtste. Van veranderingen

### Artikel 228

In geval van verandering van den tekst van eene chèque zijn zij, die daarna hunne handteekeningen op de chèque geplaatst hebben, volgens den veranderden tekst verbonden; zij, die daarvoor hunne handteekeningen op de chèque geplaatst hebben, zijn verbonden volgens den oorspronkelijken tekst.

#### Afdeling Negende. Van verjaring

### Artikel 228a

Behoudens de bepalingen van het volgende artikel gaat schuld uit eene chèque te niet door alle middelen van schuldbevrijding, bij het Burgerlijk Wetboek aangewezen.

### Artikel 229

**1.** De regresvorderingen van den houder tegen de endossanten, den trekker en de andere chèqueschuldenaren, verjaren door een tijdsverloop van zes maanden, te rekenen van het einde van den termijn van aanbieding.

**2.** De regresvorderingen van de verschillende chèqueschuldenaren tegen elkander, die gehouden zijn tot de betaling van eene chèque, verjaren door een tijdsverloop van zes maanden, te rekenen van den dag, waarop de chèqueschuldenaar ter voldoening aan zijnen regresplicht de chèque heeft betaald, of van den dag, waarop hij zelf in rechte is aangesproken.

**3.** De in het eerste en tweede lid bedoelde verjaring kan niet worden ingeroepen door den trekker, indien of voor zoover hij geen fonds heeft bezorgd noch door den trekker of de endossanten, die zich ongerechtvaardigd zouden hebben verrijkt; alles onverminderd het bepaalde in artikel 306 van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek.

### Artikel 229a

**1.** De stuiting der verjaring is slechts van kracht tegen dengene, ten aanzien van wien de stuitingshandeling heeft plaats gehad.

**2.** Op de in het vorige artikel bedoelde verjaringen is artikel 321, eerste lid, onder *a-d* van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek niet van toepassing; in de gevallen bedoeld in artikel 321, eerste lid, onder *b* en *c*, van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek heeft de onbekwame of rechthebbende, wiens rechtsvordering is verjaard, verhaal op de wettelijke vertegenwoordiger of bewindvoerder.

#### Afdeling Tiende. Algemeene bepalingen

### Artikel 229abis

Met bankiers, genoemd in de voorafgaande Afdeelingen van dezen Titel worden gelijkgesteld alle personen of instellingen, die in hun werkzaamheid regelmatig gelden ter onmiddellijke beschikking van anderen houden.

### Artikel 229b

**1.** De aanbieding en het protest van eene chèque kunnen niet plaats hebben dan op eenen werkdag.

**2.** Wanneer de laatste dag van den termijn, door de wet gesteld voor het verrichten van handelingen nopens de chèque, met name voor de aanbieding en voor het opmaken van het protest of een daarmede gelijkstaande verklaring, een wettelijke feestdag is, wordt deze termijn verlengd tot den eersten werkdag, volgende op het einde van dien termijn. De tusschenliggende feestdagen zijn begrepen in de berekening van den termijn.

### Artikel 229bbis

Als wettelijke feestdag in den zin van deze Afdeeling worden beschouwd de Zondag, de Nieuwjaarsdag, de Christelijke tweede Paasch- en Pinksterdagen, de beide Kerstdagen, de Hemelvaartsdag en de verjaardag van de Koning.

### Artikel 229c

In de termijnen, bij de voorafgaande Afdeelingen van dezen Titel voorzien, is niet begrepen de dag, waarop deze termijnen beginnen te loopen.

### Artikel 229d

Geen enkele respijtdag, noch wettelijke, noch rechterlijke, is toegestaan.

### Artikel 229dbis

Vervallen

#### Afdeling Elfde. Van quitantiën en promessen aan toonder

### Artikel 229e

Quitantiën en promessen aan toonder moeten de juiste dagteekening der oorspronkelijke uitgifte bevatten.

### Artikel 229f

De oorspronkelijke uitgever van quitantiën aan toonder, door eenen derde betaalbaar, is jegens iederen houder voor de voldoening aansprakelijk gedurende tien dagen na de dagteekening, die dag niet daaronder begrepen.

### Artikel 229g

**1.** De verantwoordelijkheid van den oorspronkelijken uitgever blijft echter voortduren, tenzij hij bewees, dat hij, gedurende den bij het vorige artikel bepaalden tijd, fonds ten beloope van het uitgegeven papier bij den persoon, op wien hetzelve is afgegeven, heeft gehad.

**2.** De oorspronkelijke uitgever is, op straffe van voortduring van zijne verantwoordelijkheid, verpligt den houder af te staan en over te dragen de vordering op het fonds, dat de persoon, op wien het papier is afgegeven van hem ten vervaldage heeft in handen gehad, en zulks ten beloope van het uitgegeven papier; en hij moet aan den houder, te diens koste, de noodige bewijzen verschaffen om die vordering te doen gelden. Indien de oorspronkelijke uitgever in staat van faillissement is verklaard of ten aanzien van hem de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen van toepassing is verklaard, zijn de curatoren onderscheidenlijk de bewindvoerders in zijnen boedel tot dezelfde verpligtingen gehouden, ten ware deze mogten verkiezen, den houder als schuldeischer, ten beloope van het uitgegeven papier, toe te laten.

### Artikel 229h

Buiten den oorspronkelijken uitgever, blijft een ieder die het voormeld papier in betaling heeft gegeven, gedurende den tijd van drie dagen daarna, de dag der uitgifte niet daaronder begrepen, aansprakelijk jegens dengenen die het van hem heeft ontvangen.

### Artikel 229i

**1.** De houder eener promesse aan toonder is verpligt voldoening te vorderen binnen den tijd van drie dagen na den dag, op welken hij dat papier heeft in betaling genomen, die dag niet daaronder gerekend, en hij moet, bij wanbetaling, binnen een gelijken termijn daarna, de promesse ter intrekking aanbieden aan dengenen die hem dezelve heeft in betaling gegeven, alles op verbeurte van zijn verhaal tegen denzelven, doch onverminderd zijn regt tegen dengenen die de promesse heeft geteekend.

**2.** Indien bij de promesse de dag is uitgedrukt op welken dezelve betaalbaar is, begint de termijn van drie dagen eerst te loopen daags na den uitgedrukten betaaldag.

### Artikel 229j

Indien de laatste dag van eenigen termijn, waaromtrent in deze Afdeeling eenige bepaling voorkomt, invalt op eenen wettelijken feestdag in den zin van art. 229b bis, blijft de verpligting en verantwoordelijkheid voortduren tot en met den eersten daaropvolgenden dag, welke geen wettelijke feestdag is.

### Artikel 229k

**1.** Alle regtsvordering tegen de in deze Afdeeling vermelde uitgevers van papier, of tegen hen, die buiten den oorspronkelijken uitgever het papier in betaling hebben gegeven, verjaart door tijdsverloop van zes maanden, te rekenen van den dag der oorspronkelijke uitgifte.

**2.** De in het vorig lid bedoelde verjaring kan niet worden ingeroepen door den uitgever, indien of voor zoover hij geen fonds heeft bezorgd noch door den uitgever of door hen, die buiten den oorspronkelijken uitgever het papier in betaling hebben gegeven, voor zoover ze zich ongeregtvaardigd zouden hebben verrijkt; alles onverminderd het bepaalde in artikel 306 van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek.

**3.** Op de in dit artikel genoemde verjaringen is het tweede lid van art. 229a van toepassing.

### Titel Achtste. Van reclame of terugvordering in geval van faillissement

### Artikel 230

Vervallen

### Artikel 231

Vervallen

### Artikel 232

Vervallen

### Artikel 233

Vervallen

### Artikel 234

Vervallen

### Artikel 235

Vervallen

### Artikel 236

Vervallen

### Artikel 237

Vervallen

### Artikel 238

Vervallen

### Artikel 239

Vervallen

### Artikel 240

Vervallen

### Artikel 241

Vervallen

### Artikel 242

Vervallen

### Artikel 243

Vervallen

### Artikel 244

Vervallen

### Artikel 245

Vervallen

### Titel Negende. Van assurantie of verzekering in het algemeen

### Artikel 246

Vervallen

### Artikel 247

Vervallen

### Artikel 248

Vervallen

### Artikel 249

Vervallen

### Artikel 250

Vervallen

### Artikel 251

Vervallen

### Artikel 252

Vervallen

### Artikel 253

Vervallen

### Artikel 254

Vervallen

### Artikel 255

Vervallen

### Artikel 256

Vervallen

### Artikel 257

Vervallen

### Artikel 258

Vervallen

### Artikel 259

Vervallen

### Artikel 260

Vervallen

### Artikel 261

Vervallen

### Artikel 262

Vervallen

### Artikel 263

Vervallen

### Artikel 264

Vervallen

### Artikel 265

Vervallen

### Artikel 266

Vervallen

### Artikel 267

Vervallen

### Artikel 268

Vervallen

### Artikel 269

Vervallen

### Artikel 270

Vervallen

### Artikel 271

Vervallen

### Artikel 272

Vervallen

### Artikel 273

Vervallen

### Artikel 274

Vervallen

### Artikel 275

Vervallen

### Artikel 276

Vervallen

### Artikel 277

Vervallen

### Artikel 278

Vervallen

### Artikel 279

Vervallen

### Artikel 280

Vervallen

### Artikel 281

Vervallen

### Artikel 282

Vervallen

### Artikel 283

Vervallen

### Artikel 284

Vervallen

### Artikel 285

Vervallen

### Artikel 286

Vervallen

### Titel Tiende. Van verzekering tegen de gevaren van brand, tegen die waaraan de voortbrengselen van den landbouw te velde onderhevig zijn, en van levensverzekering

#### Afdeling Eerste. Van verzekering tegen gevaren van brand

### Artikel 287

Vervallen

### Artikel 288

Vervallen

### Artikel 289

Vervallen

### Artikel 290

Vervallen

### Artikel 291

Vervallen

### Artikel 292

Vervallen

### Artikel 293

Vervallen

### Artikel 294

Vervallen

### Artikel 295

Vervallen

### Artikel 296

Vervallen

### Artikel 297

Vervallen

### Artikel 298

Vervallen

#### Afdeling Tweede. Van verzekering tegen de gevaren waaraan de voortbrengselen van den landbouw te velde onderhevig zijn

### Artikel 299

Vervallen

### Artikel 300

Vervallen

### Artikel 301

Vervallen

#### Afdeling Derde. Van levensverzekering

### Artikel 302

Vervallen

### Artikel 303

Vervallen

### Artikel 304

Vervallen

### Artikel 305

Vervallen

### Artikel 306

Vervallen

### Artikel 307

Vervallen

### Artikel 308

Vervallen

## Boek Tweede. Van de regten en verpligtingen uit scheepvaart voortspruitende

### Titel . Algemeene Bepaling

### Artikel 309

**1.** De betekenis van begrippen voorkomende in Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek, met uitzondering van die voorkomende in de artikelen 5, 6, 7 en 10, geldt evenzeer voor dit wetboek.

### Titel Eerste. Van zeeschepen

### Artikel 310

In de eerste tot en met derde titel van dit boek worden onder schepen uitsluitend verstaan zeeschepen.

### Artikel 311

Vervallen

### Artikel 311a

Vervallen

### Artikel 311b

Vervallen

### Artikel 312

Vervallen

### Artikel 313

Vervallen

### Artikel 314

Vervallen

### Artikel 315

Vervallen

### Artikel 316

Vervallen

### Artikel 317

Vervallen

### Artikel 318

Vervallen

### Artikel 318a

Vervallen

### Artikel 318b

Vervallen

### Artikel 318c

Vervallen

### Artikel 318d

Vervallen

### Artikel 318e

Vervallen

### Artikel 318f

Vervallen

### Artikel 318g

Vervallen

### Artikel 318h

Vervallen

### Artikel 318i

Vervallen

### Artikel 318j

Vervallen

### Artikel 318k

Vervallen

### Artikel 318l

Vervallen

### Artikel 318m

Vervallen

### Artikel 318n

Vervallen

### Artikel 318o

Vervallen

### Artikel 318p

Vervallen

### Artikel 318q

Vervallen

### Artikel 318r

Vervallen

### Artikel 318s

Vervallen

### Artikel 318t

Vervallen

### Artikel 318u

Vervallen

### Artikel 318v

Vervallen

### Artikel 319

Vervallen

### Artikel 319a

Vervallen

### Artikel 319b

Vervallen

### Titel Tweede

### Artikel 320

Vervallen

### Artikel 321

Vervallen

### Artikel 322

Vervallen

### Artikel 323

Vervallen

### Artikel 324

Vervallen

### Artikel 325

Vervallen

### Artikel 326

Vervallen

### Artikel 327

Vervallen

### Artikel 328

Vervallen

### Artikel 329

Vervallen

### Artikel 330

Vervallen

### Artikel 331

Vervallen

### Artikel 332

Vervallen

### Artikel 333

Vervallen

### Artikel 334

Vervallen

### Artikel 335

Vervallen

### Artikel 336

Vervallen

### Artikel 337

Vervallen

### Artikel 338

Vervallen

### Artikel 339

Vervallen

### Artikel 340

Vervallen

### Artikel 340a

Vervallen

### Artikel 340b

Vervallen

### Artikel 340c

Vervallen

### Artikel 340d

Vervallen

### Artikel 340e

Vervallen

### Artikel 340f

Vervallen

### Artikel 340g

Vervallen

### Titel Derde. Van den kapitein

### Artikel 341

Onder opvarenden worden in dezen titel verstaan allen, die zich aan boord bevinden, buiten den kapitein.

### Artikel 341a

Vervallen

### Artikel 341b

Vervallen

### Artikel 342

De kapitein is verplicht met zoodanige bekwaamheid en nauwgezetheid en met zoodanig beleid te handelen als voor eene behoorlijke vervulling zijner taak noodig is.

### Artikel 343

**1.** De kapitein is verplicht de gebruikelijke regels en de bestaande voorschriften ter verzekering van de zeewaardigheid en de veiligheid van het schip, van de veiligheid der opvarenden en der zaken aan boord, met nauwgezetheid op te volgen.

**2.** Hij onderneemt de reis niet, tenzij het schip tot het volvoeren daarvan geschikt, naar behooren uitgerust en voldoende bemand is.

### Artikel 344

De kapitein is verplicht overal waar de wet, de gewoonte of de voorzichtigheid dit gebiedt, zich van een loods te bedienen.

### Artikel 345

De kapitein mag gedurende de vaart of bij dreigend gevaar het schip niet verlaten, tenzij zijne afwezigheid volstrekt noodzakelijk is of de zorg voor lijfsbehoud hem daartoe dwingt.

### Artikel 346

Vervallen

### Artikel 347

**1.**

De kapitein moet aan boord voorzien zijn van:

den zeebrief, den meetbrief en een uittreksel uit de registratie voor schepen als bedoeld in artikel 101, eerste lid, van de Kadasterwet vermeldende tenminste de gegevens, bedoeld in artikel 85, tweede lid, onder *a*, *c*, *d*, *e*, *f*, *g* en *j*, van die wet, alsmede de gegevens omtrent niet doorgehaalde voorlopige aantekeningen, met dien verstande dat, ingeval dat uittreksel meer dan één dag vóór die van het laatste vertrek van het schip uit een Nederlandse haven is afgegeven, op dat uittreksel een verklaring van de bewaarder van het kadaster en de openbare registers moet voorkomen dat sedert de afgifte de op dat uittreksel vermelde gegevens blijkens de stukken, ingeschreven in de desbetreffende openbare registers tot op de dag vóór die van het vertrek, geen wijziging hebben ondergaan;

het manifest der lading, de charter-partij en de cognossementen, dan wel afschriften van die stukken;

de Nederlandsche wetten en reglementen op de reis van toepassing, en alle verdere noodige papieren.

**2.** Ten aanzien van de charter-partij en de cognossementen geldt deze verplichting niet in de door Ons te omschrijven omstandigheden.

### Artikel 348

**1.** De kapitein zorgt, dat aan boord een scheepsdagboek (*dagregister* of *journaal*) wordt gehouden, waarin alles van eenig belang, dat op de reis voorvalt, nauwkeurig wordt opgeteekend.

**2.** De kapitein van een schip, dat door mechanische kracht wordt voortbewogen, zorgt bovendien, dat door een lid van het machinekamer-personeel een machine-dagboek wordt gehouden.

### Artikel 349

**1.** Op Nederlandse schepen mogen alleen dagboeken in gebruik worden genomen, welke blad voor blad zijn genummerd.

**2.** De dagboeken worden, zo mogelijk, dagelijks bijgehouden, gedagtekend en door de kapitein en de zeevarende, die hij met het houden van het boek heeft belast, ondertekend.

**3.** Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld met betrekking tot het inrichten van de dagboeken.

### Artikel 350

De kapitein, de eigenaar en de rompbevrachter zijn verplicht aan belanghebbenden op hunne aanvrage inzage en, tegen betaling van de kosten, afschrift van de dagboeken te geven.

### Artikel 351

Wanneer de kapitein zich in zaken van aanbelang met leden van de bemanning heeft beraden, wordt van de hem gegeven adviezen in het scheepsdagboek melding gemaakt.

### Artikel 352

Vervallen

### Artikel 353

**1.** Na aankomst in een haven kan de kapitein door een notaris eene scheepsverklaring doen opmaken omtrent de voorvallen der reis.

**2.** Indien het schip of de zaken aan boord schade hebben geleden of eenig buitengewoon voorval heeft plaats gehad, is de kapitein verplicht binnen 48 uren na aankomst, in de plaats van aankomst of in een nabijgelegen plaats althans eene voorloopige verklaring te doen opmaken. Eene voorloopige verklaring moet binnen acht dagen door eene volledige verklaring worden gevolgd.

**3.** De kapitein heeft zich te wenden in het Koninkrijk buiten Europa tot het bevoegde gezag en buiten het Koninkrijk tot den Nederlandschen consulairen ambtenaar of, bij ontstentenis van zoodanigen ambtenaar, tot het bevoegde gezag.

**4.** De notaris is verplicht van scheepsverklaringen tegen betaling der kosten afschrift uit te reiken aan ieder die het verlangt.

### Artikel 354

**1.** Bij het berekenen van de in artikel 353 genoemde wettelijke termijn tellen de Zondag en de daarmede gelijkgestelde dagen en, in het buitenland, de aldaar algemeen erkende wettelijke feestdagen niet mede.

**2.** Met den Zondag worden gelijkgesteld de Nieuwjaarsdag, de Christelijke tweede Paasch- en Pinksterdagen, de beide Kerstdagen en de Hemelvaartsdag.

### Artikel 355

De door den kapitein aan te wijzen zeevarenden zijn verplicht bij het opmaken van de scheepsverklaring hunne medewerking te verleenen door van hunne bevinding verklaring af te leggen.

### Artikel 356

De beoordeeling van de bewijskracht van scheepsdagboeken en scheepsverklaringen, ten aanzien van de daarin vermelde voorvallen der reis, is voor ieder geval aan den rechter overgelaten.

### Artikel 357

De kapitein is bevoegd, indien dit tot behoud van schip of lading noodzakelijk is, scheepstoebehooren en bestanddeelen van de lading zoowel over boord te werpen als te verbruiken.

### Artikel 358

De kapitein is in geval van nood gedurende de reis bevoegd, levensmiddelen, welke in het bezit zijn van opvarenden of tot de lading behooren, tegen schadevergoeding tot zich te nemen, ten einde die te verbruiken in het belang van allen die zich aan boord bevinden.

### Artikel 358a

**1.** De kapitein is verplicht aan personen, die in gevaar verkeeren, en in het bijzonder, als zijn schip bij eene aanvaring betrokken is geweest, aan de andere daarbij betrokken schepen en de personen, die zich aan boord dier schepen bevinden, de hulp te verleenen, waartoe hij bij machte is, zonder zijn eigen schip en de opvarenden daarvan aan ernstig gevaar bloot te stellen.

**2.** Hij is bovendien verplicht, voor zooverre hem dit mogelijk is, aan de andere bij de aanvaring betrokken schepen op te geven den naam van zijn schip, van de haven waar het thuis behoort en van de havens van waar het komt en waarheen het bestemd is.

**3.** Niet-nakoming van deze verplichtingen door den kapitein geeft geen aanspraak tegen hem, die uit welken hoofde dan ook verantwoordelijk is voor het optreden van de kapitein.

### Artikel 358b

**1.** De kapitein van een Nederlandsch, naar Nederland bestemd schip, in eene buitenlandsche haven vertoevend, is verplicht, zich daar bevindende, hulpbehoevende Nederlandsche zeelieden, voorzoover aan boord voor hen plaats is, op verlangen van den Nederlandschen consulairen ambtenaar of, waar deze ontbreekt, van de plaatselijke overheid, naar Nederland over te brengen.

**2.** De kosten hiervan zijn voor rekening van den Staat. De vaststelling dier kosten geschiedt op den grondslag door Ons te bepalen.

### Artikel 359

De kapitein heeft de zorg voor alles wat met het beladen en het lossen van het schip in verband staat, voor zooverre niet andere personen daarmee zijn belast.

### Artikel 360

Vervallen

### Artikel 361

Vervallen

### Artikel 362

Vervallen

### Artikel 363

Vervallen

### Artikel 364

Vervallen

### Artikel 365

Vervallen

### Artikel 366

Vervallen

### Artikel 367

De kapitein, vernemende dat de vlag, waaronder hij vaart, onvrij is geworden, is verplicht in de meest in de nabijheid gelegen onzijdige haven binnen te loopen en aldaar te blijven liggen, totdat hij op veilige wijze kan vertrekken of van hem die daartoe bevoegd is stellige orders om te vertrekken heeft ontvangen.

### Artikel 368

Indien den kapitein blijkt, dat de haven, waarheen het schip is bestemd, wordt geblokkeerd, is hij verplicht in de meest geschikte in de nabijheid gelegen haven binnen te loopen.

### Artikel 369

Vervallen

### Artikel 370

De kapitein mag van den koers, welken hij moet volgen, afwijken ter redding van menschenlevens.

### Artikel 371

Vervallen

### Artikel 371a

Indien gedurende de reis iemand aan boord wordt ontdekt, die niet in het bezit is van een geldig reisbiljet en niet bereid of niet in staat is op eerste aanmaning van den kapitein vracht te betalen, heeft deze het recht hem aan boord werk te laten verrichten, waartoe hij in staat is, en hem bij de eerste gelegenheid die zich voordoet van boord te verwijderen.

### Artikel 372

Noch de kapitein, noch een opvarende mag voor eigen rekening goederen in het schip vervoeren, tenzij krachtens overeenkomst met of verlof van de eigenaar en, indien het schip is vervracht, ook van den bevrachter.

### Artikel 373

Vervallen

### Artikel 374

**1.** Artikel 347, het tweede lid van artikel 348 en artikel 349, eerste lid, zijn niet van toepassing op zeevissersschepen.

**2.** Aan boord moeten aanwezig zijn een uittreksel uit de registratie voor schepen als bedoeld in artikel 101, eerste lid, van de Kadasterwet vermeldende tenminste de gegevens, bedoeld in artikel 85, tweede lid, onder *a*, *c*, *d*, *e*, *f*, *g* en *j*, van die wet, alsmede de gegevens omtrent niet doorgehaalde voorlopige aantekeningen, welk uittreksel op een zodanig tijdstip moet zijn afgegeven door de bewaarder van het kadaster en de openbare registers dat de daarin vermelde gegevens overeenstemmen met die welke in de registratie voor schepen ten aanzien van het betrokken schip staan vermeld ten tijde van het uitvaren van dat schip, en de wetten en reglementen op deze schepen van toepassing.

### Artikel 375

Vervallen

### Artikel 376

Vervallen

### Artikel 377

Vervallen

### Artikel 378

Vervallen

### Artikel 379

Vervallen

### Artikel 380

Vervallen

### Artikel 381

Vervallen

### Artikel 382

Vervallen

### Artikel 383

Vervallen

### Artikel 384

Vervallen

### Artikel 385

Vervallen

### Artikel 386

Vervallen

### Artikel 387

Vervallen

### Artikel 388

Na afloop van eene reis is de kapitein verplicht de scheepspapieren aan de werkgever af te geven tegen ontvangstbewijs.

### Artikel 389

Vervallen

### Artikel 390

Vervallen

### Artikel 391

Vervallen

### Artikel 392

Vervallen

### Artikel 392a

Vervallen

### Titel Vierde. Van de schepelingen

#### Paragraaf 1. Algemeene bepalingen

### Artikel 393

Vervallen

### Artikel 394

Vervallen

### Artikel 395

Vervallen

#### Paragraaf 2. Van de arbeidsovereenkomst tot de vaart ter zee

### Artikel 396

Vervallen

### Artikel 397

Vervallen

### Artikel 398

Vervallen

### Artikel 399

Vervallen

### Artikel 400

Vervallen

### Artikel 401

Vervallen

### Artikel 402

Vervallen

### Artikel 403

Vervallen

### Artikel 404

Vervallen

### Artikel 405

Vervallen

### Artikel 406

Vervallen

### Artikel 407

Vervallen

### Artikel 408

Vervallen

### Artikel 409

Vervallen

### Artikel 410

Vervallen

### Artikel 411

Vervallen

### Artikel 412

Vervallen

### Artikel 413

Vervallen

### Artikel 414

Vervallen

### Artikel 415

Vervallen

### Artikel 415a

Vervallen

### Artikel 415b

Vervallen

### Artikel 415c

Vervallen

### Artikel 415d

Vervallen

### Artikel 415e

Vervallen

### Artikel 415f

Vervallen

### Artikel 415g

Vervallen

### Artikel 415h

Vervallen

### Artikel 415i

Vervallen

### Artikel 416

Vervallen

### Artikel 417

Vervallen

### Artikel 418

Vervallen

### Artikel 419

Vervallen

### Artikel 420

Vervallen

### Artikel 421

Vervallen

### Artikel 422

Vervallen

### Artikel 423

Vervallen

### Artikel 424

Vervallen

### Artikel 425

Vervallen

### Artikel 426

Vervallen

### Artikel 427

Vervallen

### Artikel 428

Vervallen

### Artikel 429

Vervallen

### Artikel 430

Vervallen

### Artikel 431

Vervallen

### Artikel 432

Vervallen

### Artikel 433

Vervallen

### Artikel 434

Vervallen

### Artikel 435

Vervallen

### Artikel 436

Vervallen

### Artikel 437

Vervallen

### Artikel 438

Vervallen

### Artikel 439

Vervallen

### Artikel 440

Vervallen

### Artikel 441

Vervallen

### Artikel 442

Vervallen

### Artikel 443

Vervallen

### Artikel 444

Vervallen

### Artikel 445

Vervallen

### Artikel 446

Vervallen

### Artikel 447

Vervallen

### Artikel 448

Vervallen

### Artikel 449

Vervallen

### Artikel 450

Vervallen

### Artikel 450a

Vervallen

### Artikel 450aa

Vervallen

### Artikel 450b

Vervallen

### Artikel 450c

Vervallen

### Artikel 450d

Vervallen

#### Paragraaf 3. Van de monsterrol en het monsterboekje

### Artikel 450e

Vervallen

### Artikel 451

Vervallen

### Artikel 451a

Vervallen

### Artikel 451b

Vervallen

### Artikel 451c

Vervallen

### Artikel 451d

Vervallen

### Artikel 451e

Vervallen

### Artikel 451f

Vervallen

### Artikel 451g

Vervallen

### Artikel 451h

Vervallen

### Artikel 451i

Vervallen

### Artikel 451j

Vervallen

#### Paragraaf 4. Van de schepelingen ter visscherij

### Artikel 452

Vervallen

#### Paragraaf 5. Van de schepelingen ter zeevisserij die een arbeidsovereenkomst met de zeewerkgever hebben gesloten

### Artikel 452a

Vervallen

### Artikel 452b

Vervallen

### Artikel 452c

Vervallen

### Artikel 452d

Vervallen

### Artikel 452e

Vervallen

### Artikel 452f

Vervallen

### Artikel 452g

Vervallen

### Artikel 452h

Vervallen

### Artikel 452i

Vervallen

### Artikel 452j

Vervallen

### Artikel 452k

Vervallen

### Artikel 452l

Vervallen

### Artikel 452m

Vervallen

### Artikel 452n

Vervallen

### Artikel 452o

Vervallen

### Artikel 452p

Vervallen

#### Paragraaf 6. Van de kapitein en de schepelingen ter zeevisserij die een maatschapsovereenkomst hebben gesloten

### Artikel 452q

Vervallen

### Artikel 452r

Vervallen

### Artikel 452s

Vervallen

### Artikel 452t

Vervallen

### Artikel 452u

Vervallen

### Artikel 452v

Vervallen

### Artikel 452w

Vervallen

### Titel Vijfde. Van vervrachting en bevrachting van schepen

#### Paragraaf 1. Algemeene bepalingen

### Artikel 453

Vervallen

### Artikel 454

Vervallen

### Artikel 455

Vervallen

### Artikel 456

Vervallen

### Artikel 457

Vervallen

### Artikel 458

Vervallen

### Artikel 459

Vervallen

### Artikel 459a

Vervallen

#### Paragraaf 2. Tijd-bevrachting

### Artikel 460

Vervallen

### Artikel 461

Vervallen

### Artikel 462

Vervallen

### Artikel 463

Vervallen

### Artikel 464

Vervallen

### Artikel 465

Vervallen

### Titel A. Van het vervoer van goederen

#### Paragraaf 1. Algemeene bepalingen

### Artikel 466

Vervallen

### Artikel 467

Vervallen

### Artikel 467a

Vervallen

### Artikel 468

Vervallen

### Artikel 469

Vervallen

### Artikel 469a

Vervallen

### Artikel 469b

Vervallen

### Artikel 470

Vervallen

### Artikel 470a

Vervallen

### Artikel 471

Vervallen

### Artikel 472

Vervallen

### Artikel 473

Vervallen

### Artikel 473a

Vervallen

### Artikel 474

Vervallen

### Artikel 475

Vervallen

### Artikel 476

Vervallen

### Artikel 477

Vervallen

### Artikel 478

Vervallen

### Artikel 479

Vervallen

### Artikel 480

Vervallen

### Artikel 481

Vervallen

### Artikel 482

Vervallen

### Artikel 483

Vervallen

### Artikel 484

Vervallen

### Artikel 485

Vervallen

### Artikel 486

Vervallen

### Artikel 487

Vervallen

### Artikel 488

Vervallen

### Artikel 489

Vervallen

### Artikel 490

Vervallen

### Artikel 491

Vervallen

### Artikel 492

Vervallen

### Artikel 493

Vervallen

### Artikel 494

Vervallen

### Artikel 495

Vervallen

### Artikel 496

Vervallen

### Artikel 497

Vervallen

### Artikel 498

Vervallen

### Artikel 499

Vervallen

### Artikel 500

Vervallen

### Artikel 501

Vervallen

### Artikel 502

Vervallen

### Artikel 503

Vervallen

### Artikel 504

Vervallen

### Artikel 505

Vervallen

### Artikel 506

Vervallen

### Artikel 507

Vervallen

### Artikel 508

Vervallen

### Artikel 509

Vervallen

### Artikel 510

Vervallen

### Artikel 511

Vervallen

### Artikel 512

Vervallen

### Artikel 513

Vervallen

### Artikel 513a

Vervallen

### Artikel 514

Vervallen

### Artikel 515

Vervallen

### Artikel 516

Vervallen

### Artikel 517

Vervallen

### Artikel 517a

Vervallen

### Artikel 517b

Vervallen

### Artikel 517c

Vervallen

### Artikel 517d

Vervallen

#### Paragraaf 2. Vaste lijnen

### Artikel 517e

Vervallen

### Artikel 517f

Vervallen

### Artikel 517g

Vervallen

### Artikel 517h

Vervallen

### Artikel 517i

Vervallen

### Artikel 517j

Vervallen

### Artikel 517k

Vervallen

### Artikel 517l

Vervallen

### Artikel 517m

Vervallen

### Artikel 517n

Vervallen

### Artikel 517o

Vervallen

### Artikel 517p

Vervallen

### Artikel 517q

Vervallen

### Artikel 517r

Vervallen

### Artikel 517s

Vervallen

### Artikel 517t

Vervallen

### Artikel 517u

Vervallen

### Artikel 517ubis

Vervallen

### Artikel 517v

Vervallen

### Artikel 517w

Vervallen

### Artikel 517x

Vervallen

### Artikel 517ij

Vervallen

#### Paragraaf 3. Tijd-bevrachting

### Artikel 517z

Vervallen

### Artikel 518

Vervallen

### Artikel 518a

Vervallen

### Artikel 518b

Vervallen

### Artikel 518c

Vervallen

### Artikel 518d

Vervallen

### Artikel 518e

Vervallen

### Artikel 518f

Vervallen

### Artikel 518g

Vervallen

#### Paragraaf 4. Reis-bevrachting

### Artikel 518h

Vervallen

### Artikel 518i

Vervallen

### Artikel 518j

Vervallen

### Artikel 518k

Vervallen

### Artikel 518l

Vervallen

### Artikel 518m

Vervallen

### Artikel 518n

Vervallen

### Artikel 518o

Vervallen

### Artikel 518p

Vervallen

### Artikel 518q

Vervallen

### Artikel 518r

Vervallen

### Artikel 518s

Vervallen

### Artikel 518t

Vervallen

### Artikel 518u

Vervallen

### Artikel 518v

Vervallen

### Artikel 518w

Vervallen

### Artikel 518x

Vervallen

### Artikel 518ij

Vervallen

### Artikel 518z

Vervallen

### Artikel 519

Vervallen

### Artikel 519a

Vervallen

### Artikel 519b

Vervallen

### Artikel 519c

Vervallen

### Artikel 519d

Vervallen

### Artikel 519e

Vervallen

### Artikel 519f

Vervallen

### Artikel 519g

Vervallen

### Artikel 519h

Vervallen

### Artikel 519i

Vervallen

### Artikel 519j

Vervallen

### Artikel 519k

Vervallen

### Artikel 519l

Vervallen

### Artikel 519m

Vervallen

### Artikel 519n

Vervallen

### Artikel 519o

Vervallen

### Artikel 519p

Vervallen

### Artikel 519q

Vervallen

### Artikel 519r

Vervallen

### Artikel 519s

Vervallen

### Artikel 519t

Vervallen

### Artikel 519u

Vervallen

### Artikel 519v

Vervallen

### Artikel 519w

Vervallen

### Artikel 519x

Vervallen

### Artikel 519ij

Vervallen

### Artikel 519z

Vervallen

### Artikel 520

Vervallen

### Artikel 520a

Vervallen

### Artikel 520abis

Vervallen

### Artikel 520b

Vervallen

### Artikel 520c

Vervallen

### Artikel 520d

Vervallen

### Artikel 520e

Vervallen

### Artikel 520f

Vervallen

#### Paragraaf 5. Vervoer van stukgoederen

### Artikel 520g

Vervallen

### Artikel 520h

Vervallen

### Artikel 520i

Vervallen

### Artikel 520j

Vervallen

### Artikel 520k

Vervallen

### Artikel 520l

Vervallen

### Artikel 520m

Vervallen

### Artikel 520n

Vervallen

### Artikel 520o

Vervallen

### Artikel 520p

Vervallen

### Artikel 520q

Vervallen

### Artikel 520r

Vervallen

### Artikel 520s

Vervallen

### Artikel 520t

Vervallen

### Titel B. Van het vervoer van personen

#### Paragraaf 1. Algemeene bepalingen

### Artikel 521

Vervallen

### Artikel 522

Vervallen

### Artikel 523

Vervallen

### Artikel 524

Vervallen

### Artikel 524a

Vervallen

### Artikel 524b

Vervallen

### Artikel 525

Vervallen

### Artikel 526

Vervallen

### Artikel 527

Vervallen

### Artikel 528

Vervallen

### Artikel 529

Vervallen

### Artikel 530

Vervallen

### Artikel 531

Vervallen

### Artikel 532

Vervallen

### Artikel 533

Vervallen

### Artikel 533a

Vervallen

### Artikel 533b

Vervallen

### Artikel 533c

Vervallen

#### Paragraaf 2. Vaste lijnen

### Artikel 533d

Vervallen

### Artikel 533e

Vervallen

### Artikel 533f

Vervallen

### Artikel 533g

Vervallen

### Artikel 533h

Vervallen

### Artikel 533i

Vervallen

### Artikel 533j

Vervallen

### Artikel 533k

Vervallen

### Artikel 533l

Vervallen

### Artikel 533m

Vervallen

### Artikel 533mbis

Vervallen

#### Paragraaf 3. Tijd-bevrachting

### Artikel 533n

Vervallen

### Artikel 533o

Vervallen

### Artikel 533p

Vervallen

#### Paragraaf 4. Reis-bevrachting

### Artikel 533q

Vervallen

### Artikel 533r

Vervallen

### Artikel 533s

Vervallen

### Artikel 533t

Vervallen

### Artikel 533u

Vervallen

#### Paragraaf 5. Vervoer van enkele personen

### Artikel 533v

Vervallen

### Artikel 533w

Vervallen

### Artikel 533x

Vervallen

### Artikel 533ij

Vervallen

### Artikel 533z

Vervallen

### Titel Zesde. Van aanvaring

### Artikel 534

Vervallen

### Artikel 535

Vervallen

### Artikel 536

Vervallen

### Artikel 536a

Vervallen

### Artikel 537

Vervallen

### Artikel 538

Vervallen

### Artikel 539

Vervallen

### Artikel 540

Vervallen

### Artikel 541

Vervallen

### Artikel 542

Vervallen

### Artikel 543

Vervallen

### Artikel 544

Vervallen

### Artikel 544a

Vervallen

### Titel Zevende. Van hulp en berging

### Artikel 545

Vervallen

### Artikel 546

Vervallen

### Artikel 547

Vervallen

### Artikel 548

Vervallen

### Artikel 549

Vervallen

### Artikel 550

Vervallen

### Artikel 551

Vervallen

### Artikel 552

Vervallen

### Artikel 553

Vervallen

### Artikel 554

Vervallen

### Artikel 555

Vervallen

### Artikel 556

Vervallen

### Artikel 557

Vervallen

### Artikel 558

Vervallen

### Artikel 559

Vervallen

### Artikel 560

Vervallen

### Artikel 561

Vervallen

### Artikel 562

Vervallen

### Artikel 563

Vervallen

### Artikel 564

Vervallen

### Artikel 565

Vervallen

### Artikel 566

Vervallen

### Artikel 567

Vervallen

### Artikel 568

Vervallen

### Artikel 569

Vervallen

### Artikel 570

Vervallen

### Artikel 571

Vervallen

### Artikel 572

Vervallen

### Artikel 573

Vervallen

### Artikel 574

Vervallen

### Artikel 575

Vervallen

### Artikel 576

Vervallen

### Titel Achtste. Van bodemerij

### Artikel 577

Vervallen

### Artikel 578

Vervallen

### Artikel 579

Vervallen

### Artikel 580

Vervallen

### Artikel 581

Vervallen

### Artikel 582

Vervallen

### Artikel 583

Vervallen

### Artikel 584

Vervallen

### Artikel 585

Vervallen

### Artikel 586

Vervallen

### Artikel 587

Vervallen

### Artikel 588

Vervallen

### Artikel 589

Vervallen

### Artikel 590

Vervallen

### Artikel 591

Vervallen

### Titel Negende. Van verzekering tegen de gevaren der zee en die der slavernij

#### Afdeling Eerste. Van den vorm en den inhoud der verzekering

### Artikel 592

Vervallen

### Artikel 593

Vervallen

### Artikel 594

Vervallen

### Artikel 595

Vervallen

### Artikel 596

Vervallen

### Artikel 597

Vervallen

### Artikel 598

Vervallen

### Artikel 599

Vervallen

### Artikel 600

Vervallen

### Artikel 601

Vervallen

### Artikel 602

Vervallen

### Artikel 603

Vervallen

### Artikel 604

Vervallen

### Artikel 605

Vervallen

### Artikel 606

Vervallen

### Artikel 607

Vervallen

### Artikel 608

Vervallen

### Artikel 609

Vervallen

### Artikel 610

Vervallen

### Artikel 611

Vervallen

### Artikel 612

Vervallen

### Artikel 613

Vervallen

### Artikel 614

Vervallen

### Artikel 615

Vervallen

### Artikel 616

Vervallen

### Artikel 617

Vervallen

### Artikel 618

Vervallen

#### Afdeling Tweede. Van de begrooting der verzekerde voorwerpen

### Artikel 619

Vervallen

### Artikel 620

Vervallen

### Artikel 621

Vervallen

### Artikel 622

Vervallen

### Artikel 623

Vervallen

#### Afdeling Derde. Van het begin en het einde van het gevaar

### Artikel 624

Vervallen

### Artikel 625

Vervallen

### Artikel 626

Vervallen

### Artikel 627

Vervallen

### Artikel 628

Vervallen

### Artikel 629

Vervallen

### Artikel 630

Vervallen

### Artikel 631

Vervallen

### Artikel 632

Vervallen

### Artikel 633

Vervallen

### Artikel 634

Vervallen

#### Afdeling Vierde. Van de regten en pligten van den verzekeraar en den verzekerde

### Artikel 635

Vervallen

### Artikel 636

Vervallen

### Artikel 637

Vervallen

### Artikel 638

Vervallen

### Artikel 639

Vervallen

### Artikel 640

Vervallen

### Artikel 641

Vervallen

### Artikel 642

Vervallen

### Artikel 643

Vervallen

### Artikel 644

Vervallen

### Artikel 645

Vervallen

### Artikel 646

Vervallen

### Artikel 647

Vervallen

### Artikel 648

Vervallen

### Artikel 649

Vervallen

### Artikel 650

Vervallen

### Artikel 651

Vervallen

### Artikel 652

Vervallen

### Artikel 653

Vervallen

### Artikel 654

Vervallen

### Artikel 655

Vervallen

### Artikel 656

Vervallen

### Artikel 657

Vervallen

### Artikel 658

Vervallen

### Artikel 659

Vervallen

### Artikel 660

Vervallen

### Artikel 661

Vervallen

### Artikel 662

Vervallen

#### Afdeling Vijfde. Van abandonnement

### Artikel 663

Vervallen

### Artikel 664

Vervallen

### Artikel 665

Vervallen

### Artikel 666

Vervallen

### Artikel 667

Vervallen

### Artikel 668

Vervallen

### Artikel 669

Vervallen

### Artikel 670

Vervallen

### Artikel 671

Vervallen

### Artikel 672

Vervallen

### Artikel 673

Vervallen

### Artikel 674

Vervallen

### Artikel 675

Vervallen

### Artikel 676

Vervallen

### Artikel 677

Vervallen

### Artikel 678

Vervallen

### Artikel 679

Vervallen

### Artikel 680

Vervallen

#### Afdeling Zesde. Van de plichten en rechten van tussenpersonen in zee-assurantiën

### Artikel 681

Vervallen

### Artikel 682

Vervallen

### Artikel 683

Vervallen

### Artikel 684

Vervallen

### Artikel 685

Vervallen

### Artikel 685a

Vervallen

### Titel Tiende. Van verzekering tegen de gevaren van den vervoer te lande en op binnenwateren

### Artikel 686

Vervallen

### Artikel 687

Vervallen

### Artikel 688

Vervallen

### Artikel 689

Vervallen

### Artikel 690

Vervallen

### Artikel 691

Vervallen

### Artikel 692

Vervallen

### Artikel 693

Vervallen

### Artikel 694

Vervallen

### Artikel 695

Vervallen

### Titel Elfde. Van avarijen

### Artikel 696

Vervallen

### Artikel 697

Vervallen

### Artikel 698

Vervallen

### Artikel 699

Vervallen

### Artikel 700

Vervallen

### Artikel 701

Vervallen

### Artikel 702

Vervallen

### Artikel 703

Vervallen

### Artikel 704

Vervallen

### Artikel 705

Vervallen

### Artikel 706

Vervallen

### Artikel 707

Vervallen

### Artikel 708

Vervallen

### Artikel 709

Vervallen

### Artikel 710

Vervallen

### Artikel 711

Vervallen

### Artikel 712

Vervallen

### Artikel 713

Vervallen

### Artikel 714

Vervallen

### Artikel 715

Vervallen

### Artikel 716

Vervallen

### Artikel 717

Vervallen

### Artikel 718

Vervallen

### Artikel 719

Vervallen

### Artikel 720

Vervallen

### Artikel 721

Vervallen

### Artikel 722

Vervallen

### Artikel 723

Vervallen

### Artikel 724

Vervallen

### Artikel 725

Vervallen

### Artikel 726

Vervallen

### Artikel 727

Vervallen

### Artikel 728

Vervallen

### Artikel 729

Vervallen

### Artikel 730

Vervallen

### Artikel 731

Vervallen

### Artikel 732

Vervallen

### Artikel 733

Vervallen

### Artikel 734

Vervallen

### Artikel 735

Vervallen

### Artikel 736

Vervallen

### Artikel 737

Vervallen

### Artikel 738

Vervallen

### Artikel 739

Vervallen

### Artikel 740

Vervallen

### Titel A. Van de beperking der aansprakelijkheid

### Artikel 740a

Vervallen

### Artikel 740b

Vervallen

### Artikel 740c

Vervallen

### Artikel 740d

Vervallen

### Artikel 740e

Vervallen

### Artikel 740f

Vervallen

### Artikel 740g

Vervallen

### Artikel 740h

Vervallen

### Artikel 740i

Vervallen

### Artikel 740j

Vervallen

### Titel Twaalfde. Van het te niet gaan der verbindtenissen in den zeehandel

### Artikel 741

Vervallen

### Artikel 742

Vervallen

### Artikel 743

Vervallen

### Artikel 744

Vervallen

### Artikel 745

Vervallen

### Artikel 746

Vervallen

### Artikel 747

Vervallen

### Titel Dertiende. Van de binnenvaart

#### Afdeling Eerste. Binnenschepen en voorwerpen aan boord daarvan

##### Paragraaf 1. Rechten op binnenschepen

### Artikel 748

Vervallen

### Artikel 749

Vervallen

### Artikel 750

Vervallen

### Artikel 751

Vervallen

### Artikel 752

Vervallen

### Artikel 753

Vervallen

### Artikel 754

Vervallen

### Artikel 755

Vervallen

### Artikel 756

Vervallen

### Artikel 757

Vervallen

### Artikel 758

Vervallen

### Artikel 759

Vervallen

### Artikel 760

Vervallen

### Artikel 761

Vervallen

### Artikel 762

Vervallen

### Artikel 763

Vervallen

### Artikel 764

Vervallen

### Artikel 765

Vervallen

### Artikel 765a

Vervallen

### Artikel 765b

Vervallen

### Artikel 765c

Vervallen

### Artikel 765d

Vervallen

### Artikel 765e

Vervallen

### Artikel 765f

Vervallen

### Artikel 765g

Vervallen

### Artikel 765h

Vervallen

### Artikel 765i

Vervallen

### Artikel 765j

Vervallen

### Artikel 765k

Vervallen

### Artikel 765l

Vervallen

### Artikel 765m

Vervallen

### Artikel 765n

Vervallen

##### Paragraaf 2. Voorrechten op binnenschepen

### Artikel 766

Vervallen

### Artikel 767

Vervallen

### Artikel 768

Vervallen

### Artikel 769

Vervallen

### Artikel 770

Vervallen

### Artikel 771

Vervallen

### Artikel 772

Vervallen

### Artikel 773

Vervallen

### Artikel 774

Vervallen

##### Paragraaf 3. Voorrechten op voorwerpen aan boord van binnenschepen

### Artikel 775

Vervallen

### Artikel 775a

Vervallen

### Artikel 775b

Vervallen

### Artikel 775c

Vervallen

### Artikel 775d

Vervallen

### Artikel 775e

Vervallen

### Artikel 775f

Vervallen

### Artikel 776

Vervallen

### Artikel 777

Vervallen

### Artikel 778

Vervallen

### Artikel 779

Vervallen

#### Afdeling Tweede. Van den eigenaar en den gebruiker van een binnenschip

### Artikel 780

Vervallen

### Artikel 781

Vervallen

#### Afdeling Derde. Van den schipper en de schepelingen

### Artikel 782

**1.** De schipper is verplicht de gebruikelijke regels en de bestaande voorschriften ter verzekering van de deugdelijkheid en de veiligheid van het schip voor de vaart op binnenwateren, van de veiligheid der opvarenden en der zaken aan boord met nauwgezetheid op te volgen.

**2.** Hij onderneemt de reis niet, tenzij het schip tot het volvoeren daarvan geschikt, naar behooren uitgerust en voldoende bemand is.

### Artikel 783

**1.** De schipper kan na aankomst in eene haven door een notaris eene scheepsverklaring doen opmaken omtrent de voorvallen der reis. Buiten Nederland wendt hij zich tot den Nederlandschen consulairen ambtenaar of, bij ontstentenis van zoodanigen ambtenaar, tot het bevoegde gezag.

**2.** De notaris en de consulaire ambtenaar zijn verplicht van scheepsverklaringen tegen betaling van kosten afschrift uit te reiken aan ieder, die het verlangt.

### Artikel 784

Vervallen

### Artikel 785

**1.** De schipper is verplicht aan personen, die in gevaar verkeeren, en in het bijzonder, als zijn schip bij eene aanvaring betrokken is geweest, aan de andere daarbij betrokken schepen en de personen, die zich aan boord dier schepen bevinden, de hulp te verleenen, waartoe hij bij machte is zonder zijn eigen schip en de opvarenden daarvan aan ernstig gevaar bloot te stellen.

**2.** Hij is bovendien verplicht, voor zooverre hem dit mogelijk is, aan de andere bij de aanvaring betrokken schepen op te geven den naam van zijn schip, van de plaats, waar het thuis behoort, van de plaats, vanwaar het komt en waarheen het bestemd is, alsmede inzage te verstrekken van het bewijs van inschrijving in het register.

**3.** Niet-nakoming van deze verplichtingen door den schipper geeft geen aanspraak jegens hem, die uit welken hoofde dan ook verantwoordelijk is voor het optreden van de schipper.

### Artikel 786

Vervallen

### Artikel 787

Vervallen

#### Afdeling Vierde. Van vervrachting en bevrachting van binnenschepen in het algemeen

### Artikel 788

Vervallen

### Artikel 789

Vervallen

### Artikel 790

Vervallen

### Artikel 791

Vervallen

### Artikel 791a

Vervallen

### Artikel 792

Vervallen

### Artikel 793

Vervallen

### Artikel 794

Vervallen

### Artikel 795

Vervallen

### Artikel 796

Vervallen

### Artikel 797

Vervallen

### Artikel 798

Vervallen

### Artikel 799

Vervallen

### Artikel 800

Vervallen

### Artikel 801

Vervallen

### Artikel 802

Vervallen

### Artikel 803

Vervallen

### Artikel 804

Vervallen

### Artikel 805

Vervallen

### Artikel 806

Vervallen

### Artikel 807

Vervallen

### Artikel 808

Vervallen

#### Afdeling Vijfde. Van het vervoer van goederen

### Artikel 809

Vervallen

### Artikel 810

Vervallen

### Artikel 811

Vervallen

### Artikel 812

Vervallen

### Artikel 813

Vervallen

### Artikel 814

Vervallen

### Artikel 815

Vervallen

### Artikel 815a

Vervallen

### Artikel 816

Vervallen

### Artikel 817

Vervallen

### Artikel 818

Vervallen

### Artikel 819

Vervallen

### Artikel 820

Vervallen

### Artikel 821

Vervallen

### Artikel 822

Vervallen

### Artikel 823

Vervallen

### Artikel 824

Vervallen

### Artikel 825

Vervallen

### Artikel 826

Vervallen

### Artikel 827

Vervallen

### Artikel 828

Vervallen

### Artikel 829

Vervallen

### Artikel 830

Vervallen

### Artikel 831

Vervallen

### Artikel 832

Vervallen

### Artikel 833

Vervallen

### Artikel 834

Vervallen

### Artikel 835

Vervallen

### Artikel 836

Vervallen

### Artikel 837

Vervallen

### Artikel 838

Vervallen

### Artikel 839

Vervallen

### Artikel 840

Vervallen

### Artikel 841

Vervallen

### Artikel 842

Vervallen

### Artikel 843

Vervallen

### Artikel 844

Vervallen

### Artikel 845

Vervallen

### Artikel 846

Vervallen

### Artikel 847

Vervallen

### Artikel 848

Vervallen

### Artikel 849

Vervallen

### Artikel 850

Vervallen

### Artikel 851

Vervallen

### Artikel 852

Vervallen

### Artikel 853

Vervallen

### Artikel 854

Vervallen

##### Paragraaf 2. Beurtvaart

### Artikel 855

Vervallen

### Artikel 856

Vervallen

### Artikel 857

Vervallen

### Artikel 858

Vervallen

### Artikel 859

Vervallen

### Artikel 860

Vervallen

### Artikel 861

Vervallen

### Artikel 862

Vervallen

### Artikel 863

Vervallen

### Artikel 864

Vervallen

### Artikel 865

Vervallen

### Artikel 866

Vervallen

### Artikel 867

Vervallen

### Artikel 868

Vervallen

### Artikel 869

Vervallen

### Artikel 870

Vervallen

### Artikel 871

Vervallen

### Artikel 872

Vervallen

### Artikel 873

Vervallen

##### Paragraaf 3. Reisbevrachting

### Artikel 874

Vervallen

### Artikel 875

Vervallen

### Artikel 876

Vervallen

### Artikel 877

Vervallen

### Artikel 878

Vervallen

### Artikel 879

Vervallen

### Artikel 880

Vervallen

### Artikel 881

Vervallen

### Artikel 882

Vervallen

### Artikel 883

Vervallen

### Artikel 884

Vervallen

### Artikel 885

Vervallen

### Artikel 886

Vervallen

### Artikel 887

Vervallen

### Artikel 888

Vervallen

### Artikel 889

Vervallen

### Artikel 890

Vervallen

### Artikel 891

Vervallen

### Artikel 892

Vervallen

### Artikel 893

Vervallen

### Artikel 894

Vervallen

### Artikel 895

Vervallen

### Artikel 896

Vervallen

### Artikel 897

Vervallen

### Artikel 898

Vervallen

### Artikel 899

Vervallen

### Artikel 900

Vervallen

### Artikel 901

Vervallen

### Artikel 902

Vervallen

### Artikel 903

Vervallen

### Artikel 904

Vervallen

### Artikel 905

Vervallen

### Artikel 906

Vervallen

##### Paragraaf 4. Bevrachting voor liggen en/of varen

### Artikel 907

Vervallen

### Artikel 908

Vervallen

### Artikel 909

Vervallen

### Artikel 910

Vervallen

### Artikel 911

Vervallen

### Artikel 912

Vervallen

### Artikel 913

Vervallen

### Artikel 914

Vervallen

### Artikel 915

Vervallen

### Artikel 916

Vervallen

### Artikel 917

Vervallen

### Artikel 918

Vervallen

#### Afdeling Zesde. Van het vervoer van personen

### Artikel 919

Vervallen

### Artikel 920

Vervallen

### Artikel 921

Vervallen

### Artikel 921a

Vervallen

### Artikel 922

Vervallen

### Artikel 923

Vervallen

### Artikel 924

Vervallen

#### Afdeling Zevende. Van het sleepen van binnenschepen

### Artikel 925

Vervallen

### Artikel 926

Vervallen

### Artikel 927

Vervallen

### Artikel 928

Vervallen

### Artikel 929

Vervallen

### Artikel 930

Vervallen

### Artikel 931

Vervallen

### Artikel 931a

Vervallen

### Artikel 932

Vervallen

### Artikel 933

Vervallen

### Artikel 934

Vervallen

### Artikel 935

Vervallen

#### Afdeling Achtste. Van aanvaring

### Artikel 936

Vervallen

### Artikel 937

Vervallen

### Artikel 938

Vervallen

### Artikel 939

Vervallen

### Artikel 940

Vervallen

### Artikel 940a

Vervallen

### Artikel 941

Vervallen

### Artikel 942

Vervallen

### Artikel 943

Vervallen

### Artikel 944

Vervallen

### Artikel 945

Vervallen

### Artikel 946

Vervallen

### Artikel 947

Vervallen

### Artikel 948

Vervallen

### Artikel 949

Vervallen

#### Afdeling Negende. Van hulp en berging

### Artikel 950

Vervallen

#### Afdeling Tiende. Van avarijen

### Artikel 951

Vervallen

#### Afdeling 10A. Van de beperking der aansprakelijkheid

### Artikel 951a

Vervallen

### Artikel 951b

Vervallen

### Artikel 951c

Vervallen

### Artikel 951d

Vervallen

### Artikel 951e

Vervallen

### Artikel 951f

Vervallen

### Artikel 951g

Vervallen

#### Afdeling Elfde. Van verjaring en verval

### Artikel 952

Vervallen

### Artikel 953

Vervallen

### Artikel 954

Vervallen

### Artikel 955

Vervallen

### Artikel 956

Vervallen

### Artikel 957

Vervallen

### Titel . Algemene slotbepaling

### Artikel 958

De Algemene termijnenwet is niet van toepassing op de termijnen, gesteld in de hierna genoemde onderdelen van dit wetboek:

van het eerste boek:

Artikel 82 tweede lid, Titel IV derde en vierde afdeling en de Titels VI en VII;

van het tweede boek:

de Titels III, IV en Titel IX derde afdeling.

Zij is echter wel van toepassing op de termijnen, gesteld in de artikelen 419 en 451e.
