---
titel: Waterstaatswet 1900
bwb_id: BWBR0001867
type: wet
status: geldend
datum_inwerkingtreding: '1902-06-15'
bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0001867
citeertitel: Waterstaatswet 1900
---

# Waterstaatswet 1900

### Paragraaf 1. Overdracht of overneming van waterstaatswerken

### Artikel 1

**1.** Het bij anderen in beheer of onderhoud brengen van waterstaatswerken die bij het Rijk in beheer of onderhoud zijn, alsmede het bij het Rijk in beheer of onderhoud brengen van waterstaatswerken die bij anderen dan het Rijk in beheer of onderhoud zijn dan wel die onbeheerd zijn, geschiedt bij wet.

**2.** In afwijking van het eerste lid kunnen waterstaatswerken in beheer of onderhoud bij het Rijk, die niet van nationaal belang zijn, bij koninklijk besluit bij anderen in beheer of onderhoud worden gebracht, indien daaromtrent overeenstemming is bereikt tussen het Rijk en die anderen.

**3.** In afwijking van het eerste lid kunnen waterstaatswerken in beheer of onderhoud bij anderen, die van nationaal belang zijn, bij koninklijk besluit bij het Rijk in beheer of onderhoud worden gebracht, indien daaromtrent overeenstemming is bereikt tussen het Rijk en die anderen.

**4.** Een besluit als bedoeld in het tweede en derde lid geschiedt op gemeenschappelijke voordracht van Onze Minister met de uitvoering van deze wet belast en van Onze Minister van Financiën.

### Artikel 2

**1.** De Gedeputeerde Staten kunnen, waterstaatswerken in beheer of onderhoud bij anderen dan het Rijk, de beheerders gehoord, zoomede onbeheerde waterstaatswerken in het beheer en onderhoud der provincie brengen.

**2.** Zij, die van het onderhoud of het geven van bijdragen tot het onderhoud worden bevrijd, kunnen bij het besluit tot overneming in beheer en onderhoud bij de provincie worden verplicht tot afkoopbare jaarlijksche uitkeeringen, welke gezamenlijk niet hooger mogen worden gesteld, dan hetgeen per jaar voor behoorlijk onderhoud werd vereischt.

**3.** Indien voor het gebruik van een waterstaatswerk, dat door de provincie in beheer en onderhoud wordt genomen, rechten worden geheven, wordt, behoudens het geval, dat ingevolge artikel 54 van de Wegenwet schadevergoeding wordt gegeven, wegens het gemis van de opbrengst der heffing schadevergoeding toegekend, welke in het besluit der Staten tot overneming in beheer en onderhoud wordt bepaald.

**4.** Het in de beide vorige leden van dit artikel bepaalde is alleen van toepassing, indien omtrent de in het eerste lid bedoelde overneming geen overeenstemming is verkregen.

### Paragraaf 2. Voorziening in waterstaatsbelangen, bij gemis aan regeling door de bevoegde macht

### Artikel 3

Wanneer de noodzakelijkheid tot voorziening in een waterstaatsbelang bestaat, en de tot regelen bevoegde macht in gebreke blijft tot regeling van dat belang over te gaan, kan eene wet de wijze bepalen, waarop in dat belang zal worden voorzien.

### Artikel 4

**1.** Indien Gedeputeerde Staten van twee of meer provincies niet of niet binnen redelijke termijn tot overeenstemming komen over de regeling van belangen van waterstaat die hen gemeenschappelijk aangaan omdat zij van mening verschillen over de noodzaak of de inhoud van de regeling, kan daarin bij algemene maatregel van bestuur worden voorzien. Artikel 27d, eerste tot en met vierde lid, van de Wet op de Raad van State is van overeenkomstige toepassing.

**2.** Op overtreding van voorschriften, bij algemene maatregel van bestuur krachtens dit artikel gegeven, kunnen dezelfde straffen worden gesteld als provinciale staten krachtens de wet op overtreding van hun verordeningen en reglementen kunnen stellen.

**3.** Alvorens een voordracht te doen tot een algemene maatregel van bestuur als bedoeld in het eerste lid, hoort Onze Minister van Verkeer en Waterstaat gedeputeerde staten van de desbetreffende provincies.

### Paragraaf 3. Inrichting van den Rijkswaterstaatsdienst

### Artikel 5

Vervallen

### Paragraaf 3a. Commissie van advies inzake de waterstaatswetgeving

### Artikel 5a

Vervallen

### Paragraaf 4. Bevoegdheid tot onderzoek van waterstaatswerken

### Artikel 6

Vervallen

### Paragraaf 5. Binnentreden van woningen

### Artikel 7

Vervallen

### Artikel 8

Vervallen

### Paragraaf 6. Voorzieningen ten behoeve van aanleg, onderhoud en verbetering van waterstaatswerken

### Artikel 9

Vervallen

### Artikel 10

Vervallen

### Artikel 11

Vervallen

### Artikel 12

Vervallen

### Artikel 12a

Vervallen

### Artikel 12b

Vervallen

### Paragraaf 6a. Voorzieningen betreffende beschadiging van waterstaatswerken, in beheer of onderhoud bij provincie, gemeente, waterschap

### Artikel 12c

Vervallen

### Artikel 12d

Vervallen

### Artikel 12e

Vervallen

### Artikel 12f

Vervallen

### Paragraaf 7. Vervallen

### Artikel 13

Vervallen

### Artikel 14

Vervallen

### Paragraaf 8. Vervallen

### Artikel 15

Vervallen

### Artikel 16

Vervallen

### Artikel 17

Vervallen

### Artikel 18

Vervallen

### Paragraaf 9. Vervallen

### Artikel 19

Vervallen

### Artikel 20

Vervallen

### Artikel 21

Vervallen

### Paragraaf 10. Vervallen

### Artikel 22

Vervallen

### Artikel 23

Vervallen

### Artikel 24

Vervallen

### Artikel 25

Vervallen

### Artikel 26

Vervallen

### Artikel 27

Vervallen

### Artikel 28

Vervallen

### Artikel 29

Vervallen

### Artikel 30

Vervallen

### Artikel 31

Vervallen

### Artikel 32

Vervallen

### Paragraaf 11. Vervallen

### Artikel 33

Vervallen

### Artikel 34

Vervallen

### Artikel 35

Vervallen

### Paragraaf 12. Staking der uitvoering van werken en uitvoering van noodzakelijke werken

### Artikel 36

Vervallen

### Artikel 37

**1.** Gedeputeerde Staten kunnen bevelen staking der uitvoering van waterstaatswerken, die verricht wordt in strijd met het algemeen of provinciaal belang of met het belang van een ander waterschap dan dat, hetwelk de werken onderneemt.

**2.** Deze bevoegdheid geldt niet ten aanzien van werken, welke door het Rijk worden ondernomen.

**3.** In geval van provinciale werken kan Onze voornoemde Minister staking bevelen van de uitvoering wegens strijd met het algemeen belang.

### Artikel 38

**1.** De uitvoering van noodzakelijke waterstaatswerken en voorzieningen, waaronder ook opruimingen worden verstaan, welke door de daartoe verplichten niet geschiedt, kan door Gedeputeerde Staten worden bevolen.

**2.** Het bevel kan gegeven worden aan ieder die een waterstaatswerk in beheer of onderhoud heeft met uitzondering van het Rijk.

**3.** Indien de in het eerste lid bedoelde verplichting op een provincie rust, wordt het bevel gegeven door Onze voornoemde Minister.

**4.** Aan het bestuur eener gemeente kan het bevel niet worden gegeven, indien de verplichting alleen op zijne zorg voor de huishouding der gemeente steunt.

**5.** Het bevel kan mede worden gegeven, indien de verplichting voortspruit uit eene gemeenschappelijke regeling door twee of meer gemeenten of waterschappen tot stand gebracht.

### Artikel 39

**1.** Indien Gedeputeerde Staten van de hun in artikel 37 toegekende bevoegdheid, geen gebruik maken, kan Onze voornoemde Minister, Gedeputeerde Staten gehoord, de daar bedoelde bevelen geven.

**2.** Het bepaalde in het voorgaande lid is eveneens van toepassing op het bevel bedoeld in artikel 38.

### Artikel 40

Vervallen

### Artikel 41

Vervallen

### Artikel 41a

Vervallen

### Paragraaf 13. Middelen van executie

### Artikel 42

Onze Minister van Verkeer en Waterstaat is bevoegd tot oplegging van een last onder bestuursdwang ter handhaving van een door hem gegeven bevel als bedoeld in §12.

### Artikel 42a

Vervallen

### Artikel 42b

Onze Minister van Verkeer en Waterstaat kan, ter handhaving van een door hen gegeven bevel als bedoeld in §12, aan gedeputeerde staten opdragen een last onder bestuursdwang op te leggen, dan wel zelf tot oplegging van een last onder bestuursdwang overgaan.

### Artikel 42c

Vordert de tenuitvoerlegging van een bevel door Gedeputeerde Staten dat gelden worden voorgeschoten, dan geschiedt dit uit ’s Rijks kas, tenzij daarvoor gelden op de begroting voor provinciale uitgaven zijn uitgetrokken.

### Artikel 43

Indien op een ingesteld beroep geheel of gedeeltelijk ten voordele van hem, aan wie het bevel is gegeven, wordt beslist, komen, indien dit bevel reeds is tenuitvoergelegd, de kosten van tenuitvoerlegging en van noodzakelijk herstel in de vorige staat geheel of voor een overeenkomstig gedeelte ten laste van het Rijk, indien Onze Minister van Verkeer en Waterstaat het bevel heeft tenuitvoergelegd dan wel de tenuitvoerlegging door Onze Minister van Verkeer en Waterstaat aan Gedeputeerde Staten is opgedragen en in de overige gevallen ten laste van de provincie.

### Artikel 44

**1.** Met het toezicht op de naleving van het bij of krachtens deze wet bepaalde zijn belast de door Onze Minister van Verkeer en Waterstaat, door Onze Commissaris in de provincie, door het College van gedeputeerde staten, door de besturen van waterschappen of door de colleges van burgemeester en wethouders aangewezen ambtenaren.

**2.** De in het eerste lid bedoelde ambtenaren zijn bevoegd, met medeneming van de benodigde apparatuur, een woning te betreden zonder toestemming van de bewoner.

### Artikel 45

Vervallen

### Artikel 46

Vervallen

### Paragraaf 14. Verhaal der kosten bedoeld in

### Artikel 47

Vervallen

### Artikel 48

Vervallen

### Artikel 49

Vervallen

### Artikel 50

Vervallen

### Artikel 51

Vervallen

### Artikel 52

Vervallen

### Artikel 53

Vervallen

### Artikel 54

Vervallen

### Artikel 55

Vervallen

### Artikel 56

Vervallen

### Artikel 57

Vervallen

### Artikel 58

Vervallen

### Artikel 59

Vervallen

### Artikel 60

Vervallen

### Artikel 61

Vervallen

### Paragraaf 15. Vervallen

### Artikel 62

Vervallen

### Paragraaf 16. Waterschappen in meer dan eene provincie gelegen

### Artikel 63

Vervallen

### Artikel 64

Vervallen

### Artikel 65

Vervallen

### Artikel 66

**1.** Wordt een bevel, als bedoeld in de artikelen 36, 37 en 38 bij gemeenschappelijk besluit van twee of meer colleges van Gedeputeerde Staten gegeven, dan wordt bij dat besluit één van die colleges aangewezen voor de uitoefening van de bevoegdheden, bij deze wet aan of ten aanzien van Gedeputeerde Staten toegekend in verband met de tenuitvoerlegging, daaronder begrepen de bevoegdheid tot oplegging van een last onder bestuursdwang.

**2.** Indien de betrokken colleges zich niet met elkander over zulk een besluit verstaan, wordt het bevel gegeven en de aanwijzing gedaan door Onze met de uitvoering van deze wet belaste Minister.

**3.** De rechtsvordering tegen de provincie, bedoeld in artikel 41, wordt ingesteld tegen de provincie, waarvan Gedeputeerde Staten voor de uitoefening van de in het eerste lid bedoelde bevoegdheden zijn aangewezen.

### Artikel 67

Vervallen

### Artikel 68

Vervallen

### Artikel 69

Vervallen

### Artikel 70

Vervallen

### Artikel 71

Vervallen

### Artikel 72

Vervallen

### Artikel 72a

Dit onderdeel is nog niet inwerking getreden

### Paragraaf 17. Voorzieningen inzake voorbereiding op en optreden bij gevaar

### Artikel 73

Vervallen

### Artikel 74

Vervallen

### Artikel 75

Vervallen

### Artikel 76

Vervallen

### Artikel 77

Vervallen

### Artikel 78

Vervallen

### Artikel 79

Vervallen

### Artikel 80

Vervallen

### Artikel 81

Vervallen

### Artikel 82

Vervallen

### Artikel 83

Vervallen

### Artikel 84

Vervallen

### Artikel 85

Vervallen

### Artikel 86

Vervallen

### Artikel 87

Vervallen

### Artikel 88

Vervallen

### Artikel 89

Vervallen

### Artikel 90

Vervallen

### Artikel 91

Vervallen

### Artikel 92

Vervallen

### Artikel 93

Vervallen

### Artikel 94

Vervallen

### Artikel 95

Vervallen

### Artikel 96

Vervallen

### Artikel 97

Vervallen

### Artikel 98

Vervallen

### Artikel 99

Vervallen

### Artikel 100

Vervallen

### Artikel 101

Vervallen

### Artikel 102

Vervallen

### Paragraaf . Slotbepalingen

### Artikel 103

Deze wet is niet van toepassing op een waterstaatswerk als bedoeld in de Omgevingswet.

### Artikel 104

**1.** Door Ons wordt bepaald, op welk tijdstip, of op welke tijdstippen onderscheidenlijk de bepalingen dezer wet in werking treden, voorzoover dit niet reeds is geschied.

**2.** Met de inwerkingtreding dezer wet, zooals zij oorspronkelijk is vastgesteld, zijn vervallen de wet van 12 Juli 1855 (*Staatsblad* n°. 102), tot voorloopige voorziening in sommige waterstaatsbelangen, alsmede art. 7 van het Koninklijk besluit van 17 December 1819 n° 1 en de Koninklijke besluiten van 29 Maart 1822 (*Staatsblad* n°. 7), 7 September 1822 (*Staatsblad* n°. 42), 23 September 1849 (*Staatsblad* n°. 50) en 14 April 1850 (*Staatsblad* n°. 16).

**3.** Met de inwerkingtreding van de bepalingen van § 17 dezer wet, vervallen het Koninklijk besluit van 21 Augustus 1835, n°. 23, houdende vaststelling van een reglement op de correspondentie bij ijsgang en hoog opperwater op de rivieren, met de besluiten, waarbij dat Koninklijk besluit is gewijzigd of aangevuld en de besluiten, die ter uitvoering daarvan zijn genomen, en het Koninklijk besluit van 18 December 1820, n°. 70.

### Artikel 105

Deze wet kan worden aangehaald onder den naam "Waterstaatswet 1900".
