---
titel: Wet luchtvervoer
bwb_id: BWBR0001978
type: wet
status: geldend
datum_inwerkingtreding: '1936-10-12'
bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0001978
citeertitel: Wet luchtvervoer
---

# Wet luchtvervoer

## Hoofdstuk I. Algemeene bepalingen

### Artikel 1

Vervallen

### Artikel 2

**1.** Deze wet is, behoudens het bepaalde in artikel 39, niet van toepassing op het kosteloos luchtvervoer, dat niet door een Luchtvervoeronderneming wordt bewerkstelligd.

**2.** Deze wet is voorts niet van toepassing op het vervoer van brieven, andere poststukken en postpaketten, noch op het luchtvervoer door militaire, douane- of politieluchtvaartuigen op bevel van de overheid.

### Artikel 3

Het luchtvervoer, achtereenvolgens door verschillende vervoerders te bewerkstelligen, wordt voor de toepassing van deze wet geacht een enkel luchtvervoer te vormen, wanneer het door de partijen als een enkele handeling is beschouwd, onverschillig of het in den vorm van een enkele overeenkomst, dan wel in den vorm van een reeks van overeenkomsten is gesloten.

### Artikel 4

Wanneer in deze wet sprake is van dagen, worden kalenderdagen en niet werkdagen bedoeld.

## Hoofdstuk II. Luchtvervoerbewijzen

### Titel I. Reisbiljet

### Artikel 5

**1.** Bij het luchtvervoer van reizigers moet een reisbiljet worden uitgereikt.

**2.** Het reisbiljet strekt, behoudens tegenbewijs, tot bewijs van het sluiten van de luchtvervoerovereenkomst en de voorwaarden daarvan. Het ontbreken van het reisbiljet, een onnauwkeurigheid daarin of het verlies daarvan heeft invloed noch op het bestaan, noch op de geldigheid van de luchtvervoerovereenkomst, welke desondanks zal zijn onderworpen aan de bepalingen van deze wet. Indien evenwel de reiziger met toestemming van de vervoerder aan boord gaat, zonder dat een reisbiljet is uitgereikt, heeft de vervoerder niet het recht zich te beroepen op de bepalingen van deze wet, welke zijn aansprakelijkheid uitsluiten of beperken.

### Titel II. Bagagebiljet

### Artikel 6

**1.** Bij het luchtvervoer van aangegeven bagage moet een bagagebiljet worden uitgereikt.

**2.** Onder aangegeven bagage wordt verstaan: alle zaken, welke toebehoren aan of onder de hoede zijn van een reiziger en welke door of namens deze, alvorens een luchtreis te ondernemen, ten vervoer door de lucht worden aangeboden en aangegeven. Onder aangegeven bagage worden niet begrepen zaken, die de reiziger als gemakkelijk mee te voeren, draagbare dan wel met de hand verrijdbare zaken op of bij zich heeft.

**3.** Het bagagebiljet strekt, behoudens tegenbewijs, tot bewijs van het aangeven van de bagage en van de voorwaarden van de luchtvervoerovereenkomst. Het ontbreken van het bagagebiljet, een onnauwkeurigheid daarin of het verlies daarvan heeft invloed noch op het bestaan, noch op de geldigheid van de luchtvervoerovereenkomst, welke desondanks zal zijn onderworpen aan de bepalingen van deze wet. Indien evenwel de vervoerder bagage aanneemt zonder dat een bagagebiljet is uitgereikt, heeft hij niet het recht zich te beroepen op de bepalingen, welke zijn aansprakelijkheid uitsluiten of beperken.

### Titel III. Luchtvrachtbrief

### Artikel 7

**1.** Elke vervoerder van zaken heeft het recht van den afzender te vorderen een bewijsstuk, "luchtvrachtbrief" genaamd, op te maken en af te geven; elke afzender heeft het recht van den vervoerder te vorderen dat document aan te nemen.

**2.** Het ontbreken van de luchtvrachtbrief, een onnauwkeurigheid daarin of het verlies daarvan heeft invloed noch op het bestaan, noch op de geldigheid van de vervoerovereenkomst, welke desondanks zal zijn onderworpen aan de bepalingen van deze wet. Indien evenwel de vervoerder de zaken aanneemt zonder dat een luchtvrachtbrief is opgemaakt, heeft hij niet het recht zich te beroepen op de bepalingen van deze wet, welke zijn aansprakelijkheid uitsluiten of beperken.

### Artikel 8

**1.** De luchtvrachtbrief wordt door den afzender opgemaakt in drie oorspronkelijke exemplaren en afgegeven met de zaken.

**2.** Het eerste exemplaar bevat de vermelding "voor den vervoerder"; het wordt geteekend door den afzender. Het tweede exemplaar bevat de vermelding "voor den geadresseerde"; het wordt geteekend door den afzender en den vervoerder en het gaat met de zaken mee. Het derde exemplaar wordt geteekend door den vervoerder en, na ontvangst van de zaken, door dezen uitgereikt aan den afzender.

**3.** De handtekening van de vervoerder moet worden geplaatst vóór het inladen van de zaken in het luchtvaartuig.

**4.** De handteekening van den vervoerder kan worden vervangen door een stempel; die van den afzender kan worden gedrukt of vervangen door een stempel.

**5.** Indien op verzoek van den afzender de vervoerder den luchtvrachtbrief opmaakt, wordt hij, behoudens tegenbewijs, geacht te handelen voor rekening van den afzender.

### Artikel 9

Wanneer er verscheidene colli zijn, heeft de vervoerder het recht van den afzender te vorderen, verschillende luchtvrachtbrieven op te maken.

### Artikel 10

Vervallen

### Artikel 11

Vervallen

### Artikel 12

**1.** De afzender is aansprakelijk voor de juistheid van de mededeelingen en de verklaringen betreffende de zaken, welke hij op den luchtvrachtbrief stelt.

**2.** Hij draagt de aansprakelijkheid voor alle schade, die door de vervoerder of door anderen, jegens wie de vervoerder terzake aansprakelijk is, wordt geleden als gevolg van zijn onnauwkeurige, onjuiste of onvolledige mededelingen en verklaringen.

### Artikel 13

**1.** De afzender is verplicht de inlichtingen te verschaffen en bij den luchtvrachtbrief de documenten te voegen, welke, vóór de afgifte van de zaken aan den geadresseerde, noodig zijn om aan de formaliteiten inzake douane, plaatselijke rechten of politie te voldoen. De afzender is tegenover den vervoerder verantwoordelijk voor alle schade, die het gevolg is van het ontbreken, de onvolledigheid of de onnauwkeurigheid van die inlichtingen en documenten, behoudens in geval van schuld aan de zijde van den vervoerder of van diens ondergeschikten.

**2.** De vervoerder is niet gehouden te onderzoeken, of die inlichtingen en documenten juist of voldoende zijn.

### Artikel 14

**1.** De luchtvrachtbrief strekt, behoudens tegenbewijs, tot bewijs van het sluiten van de overeenkomst, van de ontvangst van de zaken en van de voorwaarden van het luchtvervoer.

**2.** Opgaven in den luchtvrachtbrief betreffende het gewicht, de afmetingen en de verpakking der zaken, alsook betreffende het aantal der colli, hebben kracht van bewijs, behoudens tegenbewijs; die betreffende de hoeveelheid, den omvang en den toestand der zaken strekken tegenover den vervoerder enkel tot bewijs, voor zoover zij door dezen juist zijn bevonden in tegenwoordigheid van den afzender en dit is vastgesteld in den luchtvrachtbrief, of indien het betreft opgaven omtrent den uiterlijken staat der zaken.

### Artikel 15

**1.** De afzender heeft het recht, onder voorwaarde, dat hij al de uit de luchtvervoerovereenkomst voortvloeiende verplichtingen naleeft, over de zaken te beschikken, hetzij door deze op het luchtvaartterrein van vertrek of van bestemming terug te nemen, hetzij door deze gedurende de reis tijdens een landing op te houden, hetzij door deze te doen afleveren op de plaats van bestemming of tijdens de reis aan een andere persoon dan den op den luchtvrachtbrief aangegeven geadresseerde, hetzij door terugzending te vragen naar het luchtvaartterrein van vertrek, voor zoover de uitoefening van dat recht noch aan den vervoerder, noch aan de andere afzenders nadeel doet, en mits hij de daaruit voortspruitende kosten vergoede.

**2.** In geval het uitvoeren van de opdrachten van den afzender onmogelijk is, moet de vervoerder dezen daarvan onmiddellijk verwittigen.

**3.** Indien de vervoerder handelt naar de opdrachten van den afzender in zake de beschikking over de zaken, zonder overlegging te eischen van het aan dezen afgegeven exemplaar van den luchtvrachtbrief, zal hij, behoudens verhaal op den afzender, verantwoordelijk zijn voor de schade, door dit feit veroorzaakt aan hem, die op regelmatige wijze in het bezit is van den luchtvrachtbrief.

**4.** Het recht van den afzender houdt op te bestaan op het oogenblik, waarop dat van den geadresseerde begint, overeenkomstig het hieronder volgend artikel 16. Indien echter de geadresseerde den luchtvrachtbrief of de zaken weigert, of indien hij niet kan worden bereikt, herkrijgt de afzender zijn beschikkingsrecht.

### Artikel 16

**1.** Behoudens in de gevallen, in het vorige artikel aangeduid, heeft de geadresseerde het recht om dadelijk na aankomst van de zaken ter plaatse van bestemming van den vervoerder te vorderen hem den luchtvrachtbrief over te geven en hem de zaken af te leveren tegen betaling van de verschuldigde bedragen en onder naleving van de bepalingen voor het luchtvervoer, aangegeven in den luchtvrachtbrief.

**2.** Behoudens beding van het tegendeel moet de vervoerder den geadresseerde dadelijk met de aankomst van de zaken in kennis stellen.

**3.** Indien het verlies van de zaken door den vervoerder wordt erkend, of indien de zaken na verloop van een termijn van zeven dagen, nadat zij hadden moeten aankomen, niet zijn aangekomen, is de geadresseerde gerechtigd tegenover den vervoerder de rechten te doen gelden, die uit de luchtvervoerovereenkomst voortvloeien.

### Artikel 17

**1.** Indien de geadresseerde niet opkomt, indien hij weigert de zaak aan te nemen dan wel het verschuldigde te betalen, of indien op de zaak beslag is gelegd, is de vervoerder verplicht de zaak voor rekening en gevaar van den rechthebbende op te slaan in een daarvoor geschikte bewaarplaats.

**2.** De vervoerder is verplicht voor rekening van den rechthebbende den afzender en, ingeval van beslag, tevens den geadresseerde zoo spoedig mogelijk telegrafisch of telefonisch in kennis te stellen van den opslag en van de aanleiding daartoe.

### Artikel 18

**1.** Indien de zaak, die ingevolge het eerste lid van het vorig artikel anders dan wegens beslag is opgeslagen, aan spoedig bederf onderhevig is en de afzender niet binnen twaalf uren na verzending van de in het tweede lid van het voorgaande artikel bedoelde kennisgeving over de zaak beschikt, is de vervoerder verplicht de zaak geheel of gedeeltelijk op de meest geëigende wijze te verkoopen en daarvan den afzender terstond te verwittigen.

**2.** Indien daartoe gegronde redenen bestaan, kan bovendien in geval van opslag van de zaak ieder belanghebbende worden gevolmachtigd het geheel of gedeeltelijk op de door den rechter te bepalen wijze te verkoopen.

**3.** De volmacht wordt verleend door de kantonrechter van de rechtbank van het arrondissement waar de zaak is opgeslagen zo mogelijk na verhoor of behoorlijke oproeping van de medebelanghebbenden of van hun vertegenwoordigers.

**4.** De opbrengst van het ingevolge de beide voorgaande leden verkochte wordt steeds, voor zoover zij niet strekt tot voldoening van de kosten van opslag en van de vorderingen van den vervoerder, onder gerechtelijke bewaring gesteld.

### Artikel 19

De vervoerder die, indien op de zaak beslag is gelegd, de zaak aflevert in strijd met het bepaalde in het eerste lid van artikel 17 en de geadresseerde die haar aanneemt wetende, dat daarop zulk een beslag ligt, zijn persoonlijk aansprakelijk voor de schade, welke daaruit mocht voortvloeien voor dengene die het beslag heeft gelegd. Behoudens tegenbewijs wordt aangenomen, dat de geadresseerde bekend was met het beslag en, in geval op de zaak een ander beslag dan dat tot afgifte is gelegd, dat de vordering ten volle op de zaak kan worden verhaald.

### Artikel 20

**1.** Indien de vervoerder de zaak aflevert zonder dat het hem wegens het luchtvervoer bij de aflevering verschuldigde is voldaan of zonder dat hij zekerheidstelling daarvoor heeft verkregen, verliest hij zijn aanspraak te dier zake op den afzender, wanneer deze doet blijken, dat krachtens de tusschen hem en den geadresseerde bestaande rechtsverhouding het verschuldigde door den geadresseerde moest worden gedragen en hij dit, zoo hij het betaalde, uit hoofde van het onvermogen van den geadresseerde, niet meer op dezen zou kunnen verhalen.

**2.** In het geval in het vorig lid bedoeld verjaart de rechtsvordering van den vervoerder op den geadresseerde ter zake van het luchtvervoer door tijdsverloop van één jaar. Deze verjaring begint te loopen bij het eindigen van de reis.

**3.** De bepaling van artikel 2010 van het Burgerlijk Wetboek is van toepassing op de in het vorig lid bedoelde verjaring.

### Artikel 21

De kosten van sorteering der zaken, voor zoover noodig voor de richtige aflevering, zijn voor rekening van den luchtvervoerder.

### Artikel 22

De afzender en de geadresseerde kunnen, ieder op zijn eigen naam, al de rechten doen gelden, welke hun onderscheidenlijk bij de artikelen 15 en 16 zijn toegekend, hetzij zij handelen in hun eigen belang, hetzij in het belang van een ander, op voorwaarde, dat zij de verplichtingen, welke de overeenkomst oplegt, uitvoeren.

### Artikel 23

**1.** De artikelen 15, 16 en 22 doen niet te kort aan de verhouding tusschen den afzender en den geadresseerde onderling, noch aan de verhouding van derden, wier rechten afkomstig zijn, hetzij van den afzender, hetzij van den geadresseerde.

**2.** Elk beding, waarbij van de bepalingen der artikelen 15, 16 en 22 wordt afgeweken, moet in den luchtvrachtbrief worden opgenomen.

**3.** Niets in deze wet belet de uitgifte van een verhandelbare luchtvrachtbrief.

### Titel IV. Vrijstelling van bepalingen

### Artikel 23a

De bepalingen van de artikelen 5-9 betreffende de luchtvervoerbewijzen zijn niet van toepassing op het vervoer, dat in bijzondere omstandigheden buiten elke normale uitoefening van het luchtvaartbedrijf plaats heeft.

## Hoofdstuk III. Aansprakelijkheid van de vervoerder en van diens ondergeschikten

### Artikel 24

De vervoerder is aansprakelijk voor schade, ontstaan in geval van verwonding of eenig ander lichamelijk letsel, door een reiziger geleden, wanneer het ongeval, dat de schade veroorzaakte, verband hield met het luchtvervoer en plaats had aan boord van het luchtvaartuig of tijdens eenige handeling verband houdende met het aan boord gaan en het verlaten van het luchtvaartuig.

### Artikel 25

**1.** De vervoerder is aansprakelijk voor schade, ontstaan in geval van vernieling, verlies of beschadiging van aangegeven bagage of van zaken, wanneer het voorval, dat de schade veroorzaakte, plaats heeft gehad tijdens het luchtvervoer.

**2.** Het luchtvervoer, in den zin van het vorige lid, omvat het tijdperk, gedurende hetwelk de aangegeven bagage of de zaken zich onder de hoede van den vervoerder bevinden, onverschillig of dit het geval is op een luchtvaartterrein of aan boord van een luchtvaartuig of waar dan ook, in geval van landing buiten een luchtvaartterrein.

**3.** Het tijdperk van het luchtvervoer omvat niet eenig vervoer te land, ter zee of op binnenwateren, bewerkstelligd buiten een luchtvaartterrein. Wanneer evenwel zoodanig vervoer plaats heeft ter uitvoering van de luchtvervoerovereenkomst in verband met het inladen, de aflevering of de overlading, is de vervoerder aansprakelijk voor alle schade, alsof deze het gevolg ware van een voorval, geschied tijdens het luchtvervoer, tenzij hij bewijst, dat de schade het gevolg is van een gebeurtenis, welke niet tijdens het luchtvervoer plaats had.

### Artikel 26

De door den vervoerder wegens geheel of gedeeltelijk verlies van zaken of aangegeven bagage te betalen schadevergoeding wordt berekend naar de waarde, welke een zaak van dezelfde soort en hoedanigheid had ter plaatse van bestemming, ten tijde waarop de zaken of de aangegeven bagage aldaar had moeten worden afgeleverd, onder aftrek van hetgeen door de niet-aflevering is bespaard aan kosten en vracht.

### Artikel 27

In geval van beschadiging van zaken of aangegeven bagage moet worden vergoed de som, welke men verkrijgt door van de in artikel 26 bedoelde waarde de waarde van de beschadigde zaak af te trekken, en dit verschil te verminderen met hetgeen door de beschadiging is bespaard aan kosten en vracht.

### Artikel 28

Voor zoover niet anders is overeengekomen, is de vervoerder aansprakelijk voor de schade, voortspruitende uit vertraging in het luchtvervoer van reizigers, bagage of zaken.

### Artikel 29

De vervoerder is niet aansprakelijk voor schade, indien hij bewijst, dat hij en zijn ondergeschikten alle maatregelen hebben genomen, nodig om de schade te vermijden of dat het hun onmogelijk was die maatregelen te nemen. Indien de vervoerder bewijst, dat de schuld van de getroffen persoon de schade heeft veroorzaakt of er toe heeft bijgedragen, kan de rechter de aansprakelijkheid van de vervoerder ter zijde stellen of verminderen.

### Artikel 30

**1.** Bij het luchtvervoer van personen is de aansprakelijkheid van de vervoerder beperkt tot de tegenwaarde in euro van het bedrag van tweehonderdvijftigduizend francs. In het geval dat de schadeloosstelling wordt bepaald in de vorm van een rente mag het gekapitaliseerde bedrag die grens niet te boven gaan. Evenwel kan de reiziger door een bijzondere overeenkomst met de vervoerder een hogere grens voor de aansprakelijkheid bepalen.

**2.** Bij het luchtvervoer van aangegeven bagage en van zaken is de aansprakelijkheid van de vervoerder beperkt tot de tegenwaarde in euro van het bedrag van tweehonderdvijftig francs per kilogram, behoudens bijzondere verklaring omtrent belang bij de aflevering, gedaan door de afzender bij de afgifte van de colli aan de vervoerder en tegen betaling van een eventueel verhoogd tarief. In dat geval is de vervoerder verplicht te betalen tot het bedrag van de opgegeven som, tenzij hij bewijst, dat deze het werkelijk belang van de afzender bij de aflevering te boven gaat.

**3.** Bij verlies, beschadiging of vertraging van een gedeelte van de aangegeven bagage of van zaken of van enig daarin opgenomen voorwerp wordt ter bepaling van de aansprakelijkheidsgrens van de vervoerder alleen in aanmerking genomen het totale gewicht van het betrokken collo of van de betrokken colli. Indien evenwel het verlies, de beschadiging of de vertraging van een gedeelte van de aangegeven bagage of van de zaken of van enig daarin opgenomen voorwerp de waarde van andere colli, gedekt door hetzelfde bagagebiljet of dezelfde luchtvrachtbrief beïnvloedt, wordt het totale gewicht van deze colli in aanmerking genomen ter bepaling van de aansprakelijkheidsgrens.

**4.** Voor wat betreft de voorwerpen, bedoeld in de laatste zin van artikel 6, tweede lid, is de aansprakelijkheid van de vervoerder beperkt tot de tegenwaarde in euro van een bedrag van vijfduizend francs per reiziger.

**5.** De bepalingen van dit artikel zijn niet van toepassing op een eventuele aansprakelijkheid van de vervoerder voor de kosten van het geding met de partij tegen wie hij zich op deze bepalingen kan beroepen, tenzij de vervoerder schriftelijk, hetzij binnen een termijn van zes maanden na de datum van het voorval waardoor de schade werd veroorzaakt, hetzij vóór de aanvang van het proces wanneer dit ná die termijn aanhangig is gemaakt, een bedrag aan de eiser heeft aangeboden, even groot als of groter dan het bedrag van de toegewezen schadevergoeding met uitsluiting van genoemde kosten van het geding.

**6.** De in dit artikel in francs aangegeven bedragen worden geacht betrekking te hebben op een munteenheid gesteld op vijf en zestig en een half milligram goud van een gehalte van negenhonderd duizendste fijn. De omzetting van deze bedragen in euro zal in geval van een proces geschieden overeenkomstig de goudwaarde van deze munt op de datum van het vonnis.

### Artikel 31

De vervoerder is gehouden tot vergoeding der schade, overkomen aan de voorwerpen, bedoeld in den laatsten zin van het tweede lid van artikel 6, indien blijkt, dat de reiziger tot behoud daarvan de noodige zorg heeft aangewend, tenzij de vervoerder bewijst, dat zijn ondergeschikten alle maatregelen hebben genomen noodig om de schade te vermijden of dat het hun onmogelijk was die maatregelen te nemen.

### Artikel 32

**1.** Behoudens het bepaalde in artikel 28, is elk beding, strekkende om den luchtvervoerder te ontheffen van zijn aansprakelijkheid of om een lagere grens vast te stellen dan die, welke in deze wet is bepaald, nietig, doch de nietigheid van dit beding heeft niet de nietigheid ten gevolge van de overeenkomst, welke onderworpen blijft aan de bepalingen van deze wet.

**2.** Het eerste lid van dit artikel is niet van toepassing op bedingen betreffende verlies of schade veroorzaakt door de aard of een eigen gebrek van de vervoerde zaken.

### Artikel 33

In de gevallen, bedoeld bij de artikelen 24, 25, 28 en 31, kan elke rechtsvordering ter zake van de aansprakelijkheid, op welken grond zij ook steune, slechts worden ingesteld onder de voorwaarden en binnen de grenzen bedoeld bij deze wet.

### Artikel 34

De in artikel 30 vermelde aansprakelijkheidsgrenzen zijn niet van toepassing, indien wordt bewezen, dat de schade het gevolg is van een daad of een nalatigheid van de vervoerder of zijn ondergeschikten, welke plaats vond hetzij met de bedoeling schade te veroorzaken, hetzij roekeloos en met de wetenschap, dat er waarschijnlijk schade uit zou voortvloeien; in geval van een daad of nalatigheid van een persoon, die in verband met het vervoer door hem is te werk gesteld, moet tevens worden bewezen, dat deze handelde in de uitoefening van zijn werkzaamheden.

### Artikel 34a

**1.** Indien een geding wordt aanhangig gemaakt tegen een ondergeschikte van de vervoerder op grond van schade als bedoeld in deze wet, zal deze, indien hij bewijst, dat hij in de uitoefening van zijn werkzaamheden heeft gehandeld, zich kunnen beroepen op de aansprakelijkheidsgrenzen, waarop een vervoerder zich krachtens artikel 30 kan beroepen.

**2.** Het totale bedrag van de schade-vergoeding, welke in dat geval van de vervoerder en diens ondergeschikte kan worden verkregen, mag de in artikel 30 vermelde grenzen niet overschrijden.

**3.** De bepalingen van de vorige leden van dit artikel zijn niet van toepassing, indien wordt bewezen, dat de schade het gevolg is van een daad of een nalatigheid van de ondergeschikte, welke plaats vond hetzij met de bedoeling schade te veroorzaken, hetzij roekeloos en met de wetenschap, dat er waarschijnlijk schade uit zou voortvloeien.

### Artikel 35

**1.** De aanneming door den geadresseerde, zonder protest, van de bagage en de zaken vestigt, behoudens tegenbewijs, het vermoeden, dat de zaken in goeden staat en in overeenstemming met het luchtvervoerbewijs zijn afgeleverd.

**2.** In geval van beschadiging moet de belanghebbende aan de vervoerder protest doen onmiddellijk na de ontdekking en in ieder geval, wanneer het bagage betreft, binnen een termijn van zeven dagen of, wanneer het andere zaken betreft, binnen een termijn van veertien dagen, te rekenen van de dag van aanneming. In geval van vertraging moet het protest worden gedaan uiterlijk binnen een en twintig dagen, te rekenen van de dag, waarop de bagage of de zaken te zijner beschikking zijn gesteld.

**3.** Elk protest moet worden ingebracht door middel van een op het luchtvervoerbewijs te stellen voorbehoud of door een ander geschrift, verzonden binnen den voor dat protest aangegeven termijn.

**4.** Bij gebreke van protest binnen de voorgeschreven termijnen vervalt alle aanspraak tegen den vervoerder, tenzij in geval van bedrog door dezen.

### Artikel 36

De rechtsvordering ter zake van de aansprakelijkheid moet op straffe van verval worden ingesteld binnen een termijn van twee jaar, te rekenen van de aankomst ter bestemming, of van den dag, waarop het luchtvaartuig had moeten aankomen, of van de onderbreking van het luchtvervoer.

### Artikel 37

**1.** In de gevallen, dat het luchtvervoer wordt beheerscht door het gestelde in artikel 3 en dat het bewerkstelligd moet worden achtereenvolgens door verschillende vervoerders, is elke vervoerder, die reizigers, aangegeven bagage of zaken aanneemt, onderworpen aan de in deze wet gestelde bepalingen; hij wordt geacht een der partijen te zijn, die de vervoerovereenkomst hebben gesloten, voor zoover die overeenkomst betrekking heeft op het deel van het luchtvervoer, dat onder zijn toezicht is bewerkstelligd.

**2.** In geval van zoodanig vervoer hebben de reiziger of zijn rechtverkrijgenden enkel verhaal op den vervoerder, die het luchtvervoer heeft bewerkstelligd, gedurende hetwelk het ongeval of de vertraging plaats vond, behalve in het geval, dat de eerste vervoerder bij uitdrukkelijk beding de aansprakelijkheid voor de geheele reis op zich heeft genomen.

**3.** Indien het aangegeven bagage of zaken betreft, kan de afzender den eersten vervoerder aanspreken; de geadresseerde, die het recht op afgifte heeft, heeft verhaal tegen den laatsten vervoerder; beiden kunnen daarenboven den vervoerder aanspreken, die het luchtvervoer heeft bewerkstelligd, gedurende hetwelk de vernieling, het verlies, de beschadiging of de vertraging plaats had. Deze vervoerders zijn hoofdelijk aansprakelijk tegenover den afzender en den geadresseerde.

## Hoofdstuk IV. Bepalingen betreffende gecombineerd vervoer

### Artikel 38

**1.** In geval van gecombineerd vervoer, dat plaats heeft gedeeltelijk door de lucht en gedeeltelijk met eenig ander middel van vervoer, zijn de bepalingen van deze wet enkel toepasselijk op het luchtvervoer.

**2.** Geen bepaling van deze wet belet partijen om in geval van gecombineerd vervoer in het luchtvervoerbewijs voorwaarden op te nemen betreffende andere wijzen van vervoer, mits de bepalingen van deze wet voor wat betreft het luchtvervoer worden in acht genomen.

## Hoofdstuk V. Bepalingen betreffende luchtvervoer, als bedoeld in artikel 2, eerste lid

### Artikel 39

In geval bij kosteloos luchtvervoer, niet door een luchtvervoeronderneming bewerkstelligd, letsel of schade wordt toegebracht aan vervoerde personen of zaken, is degene, die dit luchtvervoer bewerkstelligt, voor de schade aansprakelijk, indien wordt aangetoond, dat hij of zijn ondergeschikten niet al de maatregelen hebben genomen, nodig om de schade te vermijden. Indien de vervoerder bewijst, dat de schuld van de getroffen persoon de schade heeft veroorzaakt of er toe heeft bijgedragen, kan de rechter de aansprakelijkheid van de vervoerder terzijde stellen of verminderen. De artikelen 34 en 34*a* zijn van overeenkomstige toepassing.
