---
titel: Wet op de Raad van State
bwb_id: BWBR0002367
type: wet
status: geldend
datum_inwerkingtreding: '2010-09-01'
bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0002367
citeertitel: Wet op de Raad van State
---

# Wet op de Raad van State

## Hoofdstuk I. De Raad van State in het algemeen

### Afdeling 1. Samenstelling en taak

### Artikel 1

**1.** De Raad van State bestaat, buiten de Koning als voorzitter, uit een vice-president en ten hoogste tien leden.

**2.** De vermoedelijke opvolger van de Koning heeft, nadat zijn achttiende jaar is vervuld, van rechtswege zitting in de Raad.

**3.** Bij koninklijk besluit kan ook andere leden van het koninklijk huis wanneer zij meerderjarig zijn, zitting in de Raad worden verleend.

**4.** De leden van het koninklijk huis die zitting in de Raad hebben, kunnen aan de beraadslagingen deelnemen, doch onthouden zich van stemmen.

### Artikel 2

**1.** De vice-president en de leden worden bij koninklijk besluit op voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in overeenstemming met Onze Minister van Justitie voor het leven benoemd. Vacatures worden in de Staatscourant gepubliceerd onder opgave van het profiel van de gezochte kandidaat of kandidaten. De Tweede Kamer der Staten-Generaal voert ten minste eenmaal per jaar overleg met de vice-president over de vacatures.

**2.** Voor de benoeming van de vice-president wordt de Raad gehoord. Voor de benoeming van de leden doet de Raad een aanbeveling. De aanbeveling wordt gedaan gehoord de afdeling of afdelingen van de Raad waarvan het te benoemen lid deel zal uitmaken.

**3.** De leden worden bij koninklijk besluit benoemd in de Afdeling advisering of de Afdeling bestuursrechtspraak, dan wel in beide afdelingen. Het aantal leden dat in beide afdelingen wordt benoemd, bedraagt ten hoogste 10. De benoeming kan worden gewijzigd, met dien verstande dat een benoeming in de Afdeling bestuursrechtspraak slechts op verzoek van het lid kan worden beëindigd.

**4.**

Een lid kan slechts deelnemen aan de rechtsprekende taak indien:

a. hem op grond van het afleggen van een afsluitend examen van een opleiding in het wetenschappelijk onderwijs door een universiteit dan wel de Open Universiteit waarop de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek betrekking heeft, de graad Bachelor op het gebied van het recht en tevens de graad Master op het gebied van het recht is verleend, of
b. hij op grond van het met goed gevolg afleggen van het afsluitend examen van een opleiding op het gebied van het recht aan een universiteit dan wel de Open Universiteit waarop de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek betrekking heeft, het recht om de titel meester te voeren heeft verkregen. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld met betrekking tot de beroepsvereisten.

**5.** Bij algemene maatregel van bestuur kunnen graden, verleend door een universiteit, de Open Universiteit of een hogeschool als bedoeld in de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, of daaraan gelijkwaardige getuigschriften worden aangewezen die voor de toepasselijkheid van het vierde lid, onderdeel a, gelijk worden gesteld aan de in dat onderdeel bedoelde graad Bachelor op het gebied van het recht.

**6.** In bijzondere gevallen kan van het vierde lid worden afgeweken.

### Artikel 3

**1.**

De vice-president en de leden worden bij koninklijk besluit ontslagen:

a. op eigen verzoek, en
b. met ingang van de eerste dag van de maand, volgend op die, waarin zij de leeftijd van zeventig jaren hebben bereikt.

**2.**

De vice-president en de leden worden voorts door de Raad, bij met redenen omkleed besluit, ontslagen, geschorst, of bij ongeschiktheid wegens ziekte met een andere taak belast, en de leden worden door de vice-president, bij met redenen omkleed besluit, berispt overeenkomstig hoofdstuk 6A van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren, met dien verstande dat:

– in plaats van «procureur-generaal» wordt gelezen: vice-president;
– in plaats van «plaatsvervangend procureur-generaal» wordt gelezen: het oudste aanwezige lid, naar rang van benoeming;
– in plaats van «bij een gerecht dan wel binnen het gezagsbereik van Onze Minister» wordt gelezen: binnen de Raad dan wel binnen het gezagsbereik van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties;
– in plaats van «functionele autoriteit» wordt gelezen: vice-president;
– de Raad de mededeling van een beslissing als bedoeld in artikel 46p, vijfde lid, van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren, doet aan Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

**3.**

De artikelen 46i, vijfde lid, 46k, vijfde lid, en 46l, tweede lid, van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren zijn van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat wordt gelezen:

– in plaats van «de rechterlijke ambtenaar»: de vice-president of het lid;
– in plaats van «op voordracht van Onze Minister»: op voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties;
– in plaats van «de Hoge Raad»: de Raad.

**4.** Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld met betrekking tot voorzieningen in verband met ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid.

### Artikel 4

Slechts Nederlanders kunnen worden benoemd tot vice-president of tot lid.

### Artikel 5

**1.**

Onverenigbaar met het ambt van vice-president of lid zijn:

a. de openbare betrekkingen, aan welke een vaste beloning of toelage is verbonden;
b. het lidmaatschap van publiekrechtelijke colleges, waarvoor de keuze geschiedt bij krachtens wettelijk voorschrift uitgeschreven verkiezingen;
c. het ambt of beroep van advocaat, notaris, accountant, belastingconsulent of zaakwaarnemer;
d. betrekkingen waarvan de uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van hun ambt of op de handhaving van hun onpartijdigheid en onafhankelijkheid of van het vertrouwen daarin.

**2.** Behoudens indien de onverenigbaarheid ook uit een ander wettelijk voorschrift voortvloeit, kan ten aanzien van een lid op diens verzoek van het eerste lid, onderdeel a, bij koninklijk besluit, de Raad van State gehoord, voor een bepaalde tijd ontheffing worden verleend.

**3.** Gedurende de ontheffing, bedoeld in het tweede lid, is het lid ontheven van de waarneming van zijn ambt.

**4.** De bezoldiging wordt gedurende de periode van de ontheffing van de waarneming van zijn ambt ingehouden.

**5.** De betrekkingen die de vice-president en de leden buiten hun ambt vervullen worden door de vice-president openbaar gemaakt. De artikelen 44, vijfde tot en met achtste en tiende lid, en 44a, eerste tot en met achtste en tiende lid, van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren zijn van overeenkomstige toepassing.

### Artikel 6

**1.**

Alvorens hun ambt te aanvaarden leggen de vice-president en de leden in handen van de Koning de volgende eed (verklaring en belofte) af:

«Ik zweer (verklaar) dat ik, tot het verkrijgen van mijn aanstelling, middellijk noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, aan iemand iets heb gegeven of beloofd.

Ik zweer (verklaar en beloof) dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, van niemand enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen, middellijk of onmiddellijk.

Ik zweer (beloof) trouw aan de Koning, dat ik het Statuut voor het Koninkrijk en de Grondwet steeds zal helpen onderhouden en mijn ambt met eerlijkheid, nauwgezetheid en onpartijdigheid zal vervullen.

Zo waarlijk helpe mij God almachtig!»

(Dat verklaar en beloof ik»).

**2.** Deze eed (verklaring en belofte) kan door de leden ook worden afgelegd in een vergadering van de Raad in handen van de vice-president, daartoe door de Koning gemachtigd.

### Artikel 7

De vice-president wordt bij verhindering of ontstentenis vervangen door het oudste aanwezige lid, naar rang van benoeming.

### Artikel 7a

De Raad is belast met de taken, bij de artikelen 35 en 38 van de Grondwet aan hem opgedragen.

### Afdeling 2. Staatsraden en staatsraden in buitengewone dienst

### Artikel 8

**1.** Er kunnen staatsraden worden benoemd.

**2.** Zij worden gekozen uit hen, die bekwaamheid of deskundigheid hebben bewezen op het gebied van wetgeving, bestuur of rechtspraak dan wel in aangelegenheden die daaraan raken.

**3.** De staatsraden worden bij koninklijk besluit op voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in overeenstemming met Onze Minister van Justitie voor het leven benoemd. Voor zover zij niet met rechtspraak worden belast, kunnen zij voor een bepaalde tijd van ten minste drie jaren worden benoemd. Vacatures worden in de Staatscourant gepubliceerd onder opgave van het profiel van de gezochte kandidaat of kandidaten. De Tweede Kamer der Staten-Generaal voert ten minste eenmaal per jaar overleg met de vice-president over de vacatures. Voor de benoeming doet de Raad een aanbeveling. De aanbeveling wordt gedaan gehoord de afdeling of afdelingen van de Raad waarvan de te benoemen staatsraad deel zal uitmaken.

**4.** De artikelen 2, derde tot en met vijfde lid, 3, 4, 5, eerste lid, aanhef en onder d, en vijfde lid, en 6 zijn op hen van overeenkomstige toepassing.

### Artikel 9

De staatsraden hebben bij de vervulling van hun taak de bevoegdheden van een lid van de Raad.

### Artikel 10

**1.** Er kunnen staatsraden in buitengewone dienst worden benoemd.

**2.** Een staatsraad in buitengewone dienst neemt slechts deel aan de werkzaamheden van de Raad of van een van zijn afdelingen, voorzover hij daartoe door de vice-president is opgeroepen.

**3.** De artikelen 2, derde tot en met vijfde lid, 3, 4, 5, eerste lid, aanhef en onder d, en vijfde lid, 6, 8, tweede en derde lid, en 9 zijn van overeenkomstige toepassing.

### Afdeling 3. De secretaris en de ambtenaren van staat

### Artikel 11

**1.** Aan de Raad worden toegevoegd een secretaris en het nodige aantal ambtenaren van staat.

**2.** Zij worden bij koninklijk besluit op voordracht van de Raad benoemd en bij koninklijk besluit, de Raad gehoord, ontslagen.

### Artikel 12

**1.**

Voor benoeming tot secretaris of ambtenaar van staat komt in aanmerking degene:

a. aan wie op grond van het met goed gevolg afleggen van een afsluitend examen van een opleiding in het wetenschappelijk onderwijs door een universiteit dan wel de Open Universiteit waarop de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek betrekking heeft, de graad Bachelor op het gebied van het recht en tevens de graad Master op het gebied van het recht is verleend, of
b. die op grond van het met goed gevolg afleggen van het afsluitend examen van een opleiding op het gebied van het recht aan een universiteit dan wel de Open Universiteit waarop de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek betrekking heeft, het recht om de titel meester te voeren heeft verkregen.

Artikel 5, vierde lid, van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren is van overeenkomstige toepassing.

**2.** Bij algemene maatregel van bestuur kunnen graden, verleend door een universiteit, de Open Universiteit of een hogeschool als bedoeld in de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, of daaraan gelijkwaardige getuigschriften worden aangewezen die voor de toepasselijkheid van het eerste lid, onderdeel a, gelijk worden gesteld aan de in dat onderdeel bedoelde graad Bachelor op het gebied van het recht.

**3.** In bijzondere gevallen kan van het eerste lid worden afgeweken.

### Artikel 13

De secretaris en de ambtenaren van staat leggen alvorens hun ambt te aanvaarden in een vergadering van de Raad in handen van de voorzitter, de volgende eed (verklaring en belofte) af:

«Ik zweer (verklaar) dat ik, tot het verkrijgen van mijn aanstelling, middellijk noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, aan iemand iets heb gegeven of beloofd.

Ik zweer (verklaar en beloof) dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, van niemand enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen, middellijk of onmiddellijk.

Ik zweer (beloof) dat ik al de plichten, aan mijn ambt verbonden, eerlijk en vlijtig zal vervullen.

Zo waarlijk helpe mij God almachtig!»

(Dat verklaar en beloof ik»).

### Afdeling 4. Overige bepalingen

### Artikel 13a

**1.** Ten aanzien van de secretaris en de aan de Raad toegevoegde ambtenaren gelden de voor alle ambtenaren geldende arbeidsvoorwaarden die zijn opgenomen in de laatstelijk afgesloten collectieve arbeidsovereenkomst voor ambtenaren die krachtens een arbeidsovereenkomst met de Staat werkzaam zijn.

**2.** Op verzoek van de Raad van State kunnen in de collectieve arbeidsovereenkomst, bedoeld in het eerste lid, andere arbeidsvoorwaarden voor de secretaris en de aan de Raad toegevoegde ambtenaren worden opgenomen.

### Artikel 14

**1.** Op voorstel van de vice-president regelt de Raad zijn werkzaamheden alsmede voor zover nodig de overige aangelegenheden welke op het college betrekking hebben en niet uitsluitend de Afdeling advisering of de Afdeling bestuursrechtspraak aangaan.

**2.** De regeling wordt in de Staatscourant bekendgemaakt.

### Artikel 15

**1.** De Raad beslist bij meerderheid van stemmen.

**2.** Indien de stemmen staken, beslist de stem van de voorzitter der vergadering.

**3.** De Raad beslist niet, indien minder dan de helft van het aantal leden aanwezig is, waaruit de Raad, de vice-president inbegrepen, op dat moment bestaat.

### Artikel 16

De vice-president, de leden, de staatsraden en de staatsraden in buitengewone dienst nemen geheimhouding in acht, voorzover:

a. de aard van de aangelegenheid daartoe noopt;
b. Onze Minister wie het aangaat dit nodig acht, of
c. de meerderheid van degenen die aan de beraadslaging deelnemen daartoe besluit.

## Hoofdstuk II. De Afdeling advisering

### Afdeling 1. Samenstelling en taak

### Artikel 16a

**1.** De Raad kent een Afdeling advisering.

**2.**

De Afdeling advisering bestaat uit:

a. de vice-president en
b. de leden, de staatsraden en de staatsraden in buitengewone dienst die in de Afdeling advisering zijn benoemd.

**3.** De leden van het koninklijk huis, bedoeld in artikel 1, tweede en derde lid, hebben zitting in de Afdeling advisering. Artikel 1, vierde lid, is van overeenkomstige toepassing.

**4.** De vice-president is voorzitter van de Afdeling advisering. Artikel 7 is van overeenkomstige toepassing.

### Artikel 17

**1.**

Wij horen de Afdeling advisering over:

a. de voorstellen van wet door Ons aan de Staten-Generaal te doen;
b. de ontwerpen van algemene maatregelen van bestuur;
c. de voorstellen tot goedkeuring van een verdrag of van het voornemen tot opzegging van een verdrag.

**2.** Wij horen de Afdeling advisering voorts in de gevallen waarin een wet dit voorschrijft en over alle aangelegenheden waaromtrent Wij het nodig oordelen.

**3.** Wij brengen bij de Afdeling advisering ter overweging de ontwerpen van krachtens enige wet te nemen koninklijke besluiten tot vernietiging.

**4.** De voorstellen, ontwerpen en besluiten vermelden dat de Afdeling advisering van de Raad van State is gehoord.

### Artikel 18

**1.** De Tweede Kamer der Staten-Generaal hoort de Afdeling advisering over de bij haar door een of meer leden aanhangig gemaakte voorstellen van wet, voordat zij deze in behandeling neemt.

**2.** In de gevallen waarin de Tweede Kamer der Staten-Generaal zulks nodig oordeelt, hoort zij de Afdeling advisering voorts omtrent de in het eerste lid bedoelde voorstellen, nadat deze in behandeling zijn genomen.

**3.** Wij horen de Afdeling advisering niet over de bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal door een of meer leden aanhangig gemaakte voorstellen van wet, voordat zij door de Staten-Generaal zijn aangenomen.

**4.** Het eerste, het tweede en het derde lid zijn van overeenkomstige toepassing ten aanzien van de Staten-Generaal in verenigde vergadering.

### Artikel 19

Het horen van de Afdeling advisering kan achterwege blijven over:

a. voorstellen van wet tot wijziging van de begroting van het Rijk;
b. voorstellen van wet tot goedkeuring van een verdrag of van het voornemen tot opzegging van een verdrag, indien dit verdrag of dit voornemen eerder ter stilzwijgende goedkeuring aan de Staten-Generaal was voorgelegd.

### Artikel 20

**1.** De Afdeling advisering stelt het ontwerp op van een koninklijk besluit als bedoeld in artikel 136 van de Grondwet.

**2.** Binnen zes maanden nadat het ontwerp is opgesteld kan Onze Minister wie het aangaat, de Afdeling advisering gemotiveerd verzoeken haar ontwerp in nadere overweging te nemen. Indien het koninklijk besluit afwijkt van het ontwerp of het nader ontwerp wordt het in het Staatsblad geplaatst met het ontwerp, bedoeld in het eerste lid en indien daarvan sprake is, het nader ontwerp. Indien niet binnen zes maanden een verzoek als bedoeld in de eerste volzin is gedaan luidt het koninklijk besluit overeenkomstig het ontwerp.

### Artikel 21

De Afdeling advisering adviseert Ons voorts indien zij dit nodig acht.

### Artikel 21a

De Afdeling advisering dient op verzoek Onze Ministers dan wel een van beide kamers der Staten-Generaal van voorlichting in aangelegenheden van wetgeving en bestuur.

### Artikel 22

In de gevallen, bedoeld in artikel 17, wordt de aangelegenheid hetzij door Ons, op voordracht van Onze Minister wie het aangaat, hetzij door Onze Minister krachtens koninklijke machtiging, ter overweging aanhangig gemaakt.

### Artikel 23

**1.** Onze Ministers geven aan de Afdeling advisering de inlichtingen, die in verband met de uitoefening van haar taak vereist worden.

**2.** Het inwinnen door de Afdeling advisering van inlichtingen bij anderen dan Onze Minister, wie het aangaat, geschiedt door tussenkomst van deze.

**3.** De vice-president kan personen oproepen om aan de Afdeling advisering voorlichting en advies te geven.

### Artikel 24

De Afdeling advisering beraadslaagt met Onze Minister, wie het aangaat, indien de Afdeling advisering of de Minister zulks mocht verlangen.

### Artikel 25

Van de koninklijke besluiten in aangelegenheden, waarover de Afdeling advisering is gehoord, wordt aan deze mededeling gedaan.

### Artikel 26

Vervallen

### Artikel 27

Vervallen

### Afdeling 2. Overige bepalingen

### Artikel 27a

**1.** Bij de voorbereiding van adviezen en ontwerp-besluiten beraadslaagt de Afdeling advisering met gesloten deuren.

**2.** De Afdeling advisering beslist bij meerderheid van stemmen.

**3.** Indien de stemmen staken, beslist de stem van de voorzitter der vergadering. Van die omstandigheid wordt in het advies melding gemaakt.

**4.** De Afdeling advisering beslist niet, indien minder dan de helft van de leden van de Afdeling advisering aanwezig is.

### Artikel 27b

**1.** De adviezen zijn met redenen omkleed.

**2.** Degene die in de vergadering van de Afdeling advisering een van de meerderheid afwijkende mening heeft kenbaar gemaakt, kan een afzonderlijk advies uitbrengen.

**3.** Dit advies wordt bij het advies van de Afdeling advisering gevoegd.

### Artikel 27c

**1.** De voorzitter regelt de werkzaamheden van de Afdeling advisering.

**2.** De regeling wordt in de Staatscourant bekendgemaakt.

### Artikel 27d

**1.**

Bij de voorbereiding van:

a. een advies omtrent de vernietiging van een besluit, of
b. een ontwerp-besluit omtrent een geschil als bedoeld in artikel 136 van de Grondwet, kan de Afdeling advisering belanghebbenden, getuigen, deskundigen en tolken oproepen om te worden gehoord.

**2.** Artikel 45 en de artikelen 8:24, 8:25, 8:27 tot en met 8:29, 8:31 tot en met 8:36, eerste lid, 8:39, 8:50 en 8:61 van de Algemene wet bestuursrecht zijn van overeenkomstige toepassing.

**3.** Een door Onze Minister wie het aangaat aangewezen ambtenaar kan bij de beraadslaging aanwezig zijn om inlichtingen te geven.

### Artikel 27e

De vice-president, de leden, de staatsraden en de staatsraden in buitengewone dienst nemen geen deel aan de beraadslagingen en stemmen niet mee, indien daardoor hun onpartijdigheid schade zou kunnen lijden.

### Artikel 28

Vervallen

### Artikel 29

Vervallen

## Hoofdstuk III. De Afdeling bestuursrechtspraak

### Afdeling 1. Samenstelling en taak

### Artikel 30

**1.** De Raad kent een Afdeling bestuursrechtspraak.

**2.** De Afdeling bestuursrechtspraak bestaat uit de leden, de staatsraden en de staatsraden in buitengewone dienst die in de Afdeling bestuursrechtspraak zijn benoemd.

### Artikel 30a

**1.** Bij koninklijk besluit op voordracht van Onze Minister van Justitie in overeenstemming met Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt uit de leden van de afdeling bestuursrechtspraak die voldoen aan het vereiste, gesteld in artikel 2, vierde lid, een voorzitter van de afdeling bestuursrechtspraak benoemd. Voor de benoeming doet de Raad een aanbeveling, de afdeling bestuursrechtspraak gehoord.

**2.** De benoeming geldt voor het leven. Zij kan slechts op verzoek van de voorzitter worden ingetrokken en vervalt in geval van ontslag als lid van de Raad.

**3.** De voorzitter kan worden vervangen door een ander lid van de Afdeling bestuursrechtspraak dat voldoet aan het vereiste, gesteld in artikel 2, vierde lid.

**4.** De voorzitter is lid van de Raad van State, zo nodig in afwijking van artikel 1, eerste lid.

**5.** De voorzitter regelt de werkzaamheden van de Afdeling bestuursrechtspraak.

**6.** De daartoe door de voorzitter schriftelijk aangewezen ambtenaren verrichten de werkzaamheden die bij of krachtens de wet aan de griffier zijn opgedragen.

### Artikel 30b

**1.**

De Afdeling bestuursrechtspraak is belast met de berechting van de bij de wet aan haar opgedragen geschillen.

**2.** De Afdeling bestuursrechtspraak neemt kennis van door de rechtbank gestelde prejudiciële vragen.

### Artikel 31

Vervallen

### Artikel 32

Vervallen

### Artikel 33

Vervallen

### Artikel 34

Vervallen

### Artikel 35

Vervallen

### Artikel 36

Vervallen door vernummering.

### Artikel 37

Vervallen door vernummering.

### Artikel 38

Vervallen door vernummering.

### Artikel 39

Vervallen door vernummering.

### Artikel 40

Vervallen door vernummering.

### Artikel 41

Vervallen door vernummering.

### Afdeling 2. Overige bepalingen

### Artikel 42

**1.** De Afdeling bestuursrechtspraak vormt en bezet op voorstel van de voorzitter enkelvoudige, meervoudige en grote kamers.

**2.** De meervoudige kamers en grote kamers bestaan uit drie onderscheidenlijk vijf leden, van wie een als voorzitter optreedt.

**3.**

Leden van de Afdeling bestuursrechtspraak die niet voldoen aan het vereiste, gesteld in artikel 2, vierde lid, kunnen:

a. geen zitting hebben in een enkelvoudige kamer en
b. niet de meerderheid vormen van de leden van een meervoudige of grote kamer.

**4.** Een lid van de Afdeling bestuursrechtspraak dat betrokken is geweest bij de totstandkoming van een advies van de Raad, neemt geen deel aan de behandeling van een geschil over een rechtsvraag waarop dat advies betrekking had.

### Artikel 43

**1.** De voorzitter van een meervoudige of grote kamer doet in raadkamer hoofdelijk omvraag. De voorzitter maakt zelf als laatste zijn oordeel kenbaar.

**2.** Ieder lid is verplicht aan de besluitvorming deel te nemen.

**3.** Een afwezig lid kan zijn oordeel niet door een van de aanwezige leden doen voordragen of het schriftelijk uitbrengen.

### Artikel 44

Het is de leden van de Afdeling bestuursrechtspraak en de ten behoeve van deze afdeling werkzame ambtenaren verboden:

a. hetgeen zij als zodanig te weten zijn gekomen verder bekend te maken dan voor de uitoefening van hun functie wordt gevorderd,
b. de gevoelens te openbaren die in raadkamer zijn geuit, en
c. over een voor hen aanhangige zaak of over een zaak die naar zij weten of redelijkerwijs kunnen vermoeden, voor hen aanhangig zal worden, op enigerlei bijzondere wijze in contact te treden met partijen, gemachtigden of degene die een partij bijstaat.

### Artikel 45

**1.** De voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak stelt een regeling vast voor de behandeling van klachten.

**2.** Klachten kunnen niet een rechterlijke uitspraak betreffen.

**3.** Titel 9.1 van de Algemene wet bestuursrecht, met uitzondering van de zinsnede «of een ander» in artikel 9:1, eerste lid, is van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat onder bestuursorgaan wordt verstaan: de Afdeling bestuursrechtspraak.

**4.** De regeling, bedoeld in het eerste lid, wordt gepubliceerd in de Staatscourant.

### Afdeling 3. Beroep en hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak

### Artikel 46

Vervallen

### Artikel 47

Vervallen

### Artikel 48

Vervallen

### Artikel 49

Vervallen

### Artikel 50

Vervallen

### Artikel 51

Vervallen

### Artikel 52

Vervallen

### Artikel 53

Vervallen

### Artikel 54

Vervallen

### Artikel 55

Vervallen

### Artikel 56

Vervallen

### Artikel 57

Vervallen

## Hoofdstuk IV. Slotbepalingen

### Artikel 58

**1.** Tegen de vice-president, de staatsraden en de staatsraden in buitengewone dienst kan noch een rechtsvervolging, noch een rechtsvordering worden ingesteld wegens hetgeen zij tijdens de beraadslaging in de Raad, de Afdeling advisering, de Afdeling bestuursrechtspraak of een kamer van die Afdeling bestuursrechtspraak hebben gezegd, dan wel daaraan schriftelijk hebben overgelegd.

**2.** Artikel 42 van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren is van overeenkomstige toepassing op de leden van de Afdeling bestuursrechtspraak, met dien verstande dat in plaats van «Onze Minister» steeds wordt gelezen: de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

### Artikel 59

Deze wet wordt aangehaald als: Wet op de Raad van State.

### Artikel 60

Vervallen

### Artikel 60a

Vervallen

### Artikel 60b

Vervallen

### Artikel 60c

Vervallen

### Artikel 60d

Vervallen

### Artikel 60e

Vervallen

### Artikel 60f

Vervallen

### Artikel 60g

Vervallen

### Artikel 60h

Vervallen

### Artikel 61

Vervallen

### Artikel 62

Vervallen

### Artikel 62a

Vervallen

### Artikel 63

Vervallen

### Artikel 64

Vervallen

### Artikel 65

Vervallen

### Artikel 66

Vervallen

### Artikel 67

Vervallen

### Artikel 68

Vervallen

### Artikel 69

Vervallen

### Artikel 70

Vervallen

### Artikel 71

Vervallen

### Artikel 72

Vervallen

### Artikel 73

Vervallen

### Artikel 74

Vervallen

### Artikel 75

Vervallen

### Artikel 76

Vervallen

### Artikel 77

Vervallen

### Artikel 78

Vervallen

### Artikel 79

Vervallen

### Artikel 80

Vervallen

### Artikel 81

Vervallen

### Artikel 82

Vervallen

### Artikel 83

Vervallen

### Artikel 84

Vervallen

### Artikel 85

Vervallen

### Artikel 86

Vervallen

### Artikel 87

Vervallen

### Artikel 88

Vervallen

### Artikel 89

Vervallen

### Artikel 90

Vervallen

### Artikel 91

Vervallen

### Artikel 92

Vervallen

### Artikel 93

Vervallen

### Artikel 94

Vervallen

### Artikel 95

Vervallen

### Artikel 96

Vervallen

### Artikel 97

Vervallen

### Artikel 98

Vervallen

### Artikel 99

Vervallen

### Artikel 100

Vervallen

### Artikel 101

Vervallen

### Artikel 102

Vervallen

### Artikel 103

Vervallen

### Artikel 104

Vervallen

### Artikel 105

Vervallen

### Artikel 106

Vervallen

### Artikel 107

Vervallen

### Artikel 108

Vervallen

### Artikel 109

Vervallen

### Artikel 110

Vervallen

### Artikel 111

Vervallen

### Artikel 112

Vervallen

### Artikel 113

Vervallen

### Artikel 114

Vervallen

### Artikel 115

Vervallen

### Artikel 116

Vervallen

### Artikel 117

Vervallen

### Artikel 118

Vervallen

### Artikel 119

Vervallen

### Artikel 120

Vervallen

### Artikel 121

Vervallen

### Artikel 122

Vervallen

### Artikel 123

Vervallen

### Artikel 124

Vervallen

### Artikel 125

Vervallen
