---
titel: Besluit opleidingseisen verpleegkundige 2011
bwb_id: BWBR0030267
type: AMvB
status: geldend
datum_inwerkingtreding: '2011-08-01'
bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0030267
citeertitel: Besluit opleidingseisen verpleegkundige 2011
---

# Besluit opleidingseisen verpleegkundige 2011

### Paragraaf 1. Begripsbepaling

### Artikel 1

In dit besluit wordt verstaan onder:

a. a.
      
        *wet:* de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg;
b. b.
      
        *EBP:* Evidence Based Practice, methode van praktische beroepsuitoefening die is gebaseerd op de integratie van de best beschikbare onderzoeksresultaten, klinische ervaring en vaardigheid, voorkeuren van patiënten en de beschikbare middelen.

### Paragraaf 2. Opleiding

### Artikel 2

Om in het krachtens artikel 3 van de wet ingestelde register van verpleegkundigen te worden ingeschreven, wordt vereist het bezit van een getuigschrift waaruit blijkt dat de betrokkene met goed gevolg het examen ter afsluiting van een opleiding tot verpleegkundige heeft afgelegd die is opgenomen in de Registratie instellingen en opleidingen, bedoeld in artikel 6.13 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en artikel 6.4.1 van de Wet educatie en beroepsonderwijs en die voldoet aan de artikelen 3 en 4 van dit besluit.

### Artikel 3

**1.**

Een opleiding als bedoeld in artikel 2, omvat zowel theoretisch als praktisch onderwijs dat gericht is op het verwerven van kennis van en inzicht en vaardigheid in de volgende aspecten van de beroepsuitoefening van de verpleegkundige die betrekking hebben op het gebied van deskundigheid, bedoeld in artikel 33 van de wet:

a. a.
        het afnemen van een anamnese;
b. b.
        het onderkennen van dreigende of bestaande gezondheidsproblemen;
c. c.
        het opstellen van een verpleegplan;
d. d.
        het uitvoeren van de verpleegkundige zorg;
e. e.
        het evalueren en vastleggen van de verpleegkundige zorg;
f. f.
        de professionele ontwikkeling;
g. g.
        het samenwerken met andere beroepsgroepen in de zorg;
h. h.
        het bieden van goede kwaliteit van zorg.

**2.** De opleiding duurt ten minste drie jaar en omvat ten minste 4.600 uur theoretisch en praktisch onderwijs, waarbij de duur van het theoretisch onderwijs ten minste een derde en die van het praktisch onderwijs ten minste de helft van de minimumduur van de opleiding bedraagt.

**3.** Het theoretische en praktische onderwijs voldoen ten minste aan de eisen, gesteld in punt 5.2.1 van Bijlage V van richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 7 september 2005, betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (PbEU L 255).

**4.** Een wijziging van punt 5.2.1 van Bijlage V, bedoeld in het derde lid, gaat voor de toepassing van het derde lid gelden met ingang van de dag waarop aan de betrokken wijzigingsrichtlijn uitvoering moet zijn gegeven.

**5.** De onderwijsinstellingen die de opleiding verzorgen zijn gedurende het gehele studieprogramma verantwoordelijk voor de coördinatie tussen het theoretisch en praktisch onderwijs.

**6.**

Het praktisch onderwijs voldoet aan het vereiste van adequate klinische ervaring en is erop gericht dat de betrokkene:

a. a.
        in teamverband en in rechtstreeks contact met een gezond persoon, patiënt of groep op grond van verworven kennis, vaardigheden en competenties de vereiste algemene verpleegkundige verzorging leert plannen, verstrekken en beoordelen; en
b. b.
        als teamleider leert optreden en zich leert bezig te houden met de organisatie van de algemene verpleegkundige verzorging, waaronder de gezondheidseducatie voor individuele personen en kleine groepen.

**7.** De klinische ervaring, bij de keuze waarvan de vormende waarde voorop wordt gesteld, wordt opgedaan onder toezicht van geschoold verpleegkundig personeel en op plaatsen waar de numerieke omvang van het geschoolde personeel en de uitrusting geschikt zijn voor de verpleging van zieken.

### Artikel 4

**1.** Het in artikel 3, eerste lid, onder a, genoemde aspect is zodanig ingericht dat de betrokkene in staat is snel inzicht te krijgen in de zorgbehoefte van de cliënt. De betrokkene draagt daarbij verantwoordelijkheid voor het zelfstandig verzamelen en interpreteren van gegevens rond een individuele cliënt en het interpreteren en registreren van de effecten hiervan. Op grond hiervan is de betrokkene in staat de benodigde verpleegkundige interventies en bijbehorende activiteiten te plannen, uit te voeren en te verantwoorden.

**2.**

Het in artikel 3, eerste lid, onder b, genoemde aspect is zodanig ingericht dat de betrokkene in staat is:

a. a.
        aan de hand van standaardprocedures en combinaties van procedures de dreigende of bestaande gezondheidsproblemen van de cliënt te onderkennen en in staat is zorg te plannen en uit te voeren;
b. b.
        geïndividualiseerde verpleegkundige zorg te verlenen en de positie van patiënten, familieleden en andere relevante personen te versterken met betrekking tot zelfzorg en het leiden van een gezonde levensstijl op basis van de volgende door de betrokkene verworven kennis:
        
          
            1°.
            uitgebreide kennis van de wetenschappen waarop de algemene verpleegkunde is gebaseerd, met inbegrip van voldoende kennis van het organisme, de fysiologie en het gedrag van de gezonde en de zieke mens, alsmede van het verband tussen de gezondheidstoestand en de fysieke en sociale omgeving van de mens;
          
          
            2°.
            kennis van de aard en de ethiek van het beroep en van de algemene beginselen betreffende gezondheid en verpleging.
1°. 1°.
            uitgebreide kennis van de wetenschappen waarop de algemene verpleegkunde is gebaseerd, met inbegrip van voldoende kennis van het organisme, de fysiologie en het gedrag van de gezonde en de zieke mens, alsmede van het verband tussen de gezondheidstoestand en de fysieke en sociale omgeving van de mens;
2°. 2°.
            kennis van de aard en de ethiek van het beroep en van de algemene beginselen betreffende gezondheid en verpleging.

**3.** Het in artikel 3, eerste lid, onder c, genoemde aspect is zodanig ingericht dat de betrokkene in staat is een verpleegproces in een verpleegplan vast te leggen, alsmede een eigen werkplanning te maken, voorwaarden te formuleren die wenselijk zijn voor de te verlenen zorg en efficiënt en kostenbewust om te gaan met de beschikbare materiële en financiële middelen.

**4.**

Het in artikel 3, eerste lid, onder d, genoemde aspect is zodanig ingericht dat de betrokkene:

a. a.
        op het terrein van de somatische zorg in staat is tot:
        
          
            1°.
            het helpen van een cliënt bij persoonlijke verzorging, het zorgdragen voor de opname van voeding en vocht en voor uitscheiding, het zorgdragen voor mobiliteit en het bewaken van vitale functies, het toedienen van geneesmiddelen, het beïnvloeden van de lichaamstemperatuur en het verzorgen van wonden;
          
          
            2°.
            het uitvoeren van verpleegtechnische handelingen, zoals het geven van subcutane, intramusculaire en intraveneuze injecties, het verrichten van blaascatheterisaties bij volwassenen en venapuncties, het inbrengen van een maagsonde of infuus, het verrichten van een hielprik bij neonaten, het toedienen van zuurstof en het uitzuigen van mond- en keelholten;
1°. 1°.
            het helpen van een cliënt bij persoonlijke verzorging, het zorgdragen voor de opname van voeding en vocht en voor uitscheiding, het zorgdragen voor mobiliteit en het bewaken van vitale functies, het toedienen van geneesmiddelen, het beïnvloeden van de lichaamstemperatuur en het verzorgen van wonden;
2°. 2°.
            het uitvoeren van verpleegtechnische handelingen, zoals het geven van subcutane, intramusculaire en intraveneuze injecties, het verrichten van blaascatheterisaties bij volwassenen en venapuncties, het inbrengen van een maagsonde of infuus, het verrichten van een hielprik bij neonaten, het toedienen van zuurstof en het uitzuigen van mond- en keelholten;
b. b.
        op het terrein van de psychosociale zorg in staat is tot psychosociale begeleiding, waaronder het geven van voorlichting en advies aan de cliënt;
c. c.
        op het terrein van de zorgcoördinatie in staat is tot het organiseren en coördineren van de zorg en het consulteren van, dan wel verwijzen naar andere hulpverleners in de zorg;
d. d.
        in staat is zelfstandig urgente levensreddende maatregelen te treffen en in crisis- en rampensituaties te handelen.

**5.** Het in artikel 3, eerste lid, onder e, genoemde aspect is zodanig ingericht dat de betrokkene in staat is om periodiek de effecten van de zorgverlening op de gezondheidstoestand van de cliënt te evalueren en het verpleegplan zodanig bij te stellen dat optimale resultaten bereikt kunnen worden.

**6.**

Het in artikel 3, eerste lid, onder f, genoemde aspect is zodanig ingericht dat de betrokkene in staat is:

a. a.
        om te werken aan de eigen competentieontwikkeling overeenkomstig de kwaliteitsstandaarden en normen van de beroepsgroep van verpleegkundigen en te reflecteren op het persoonlijke en professionele functioneren in relatie tot de verschillende aspecten van de beroepsuitoefening, teneinde de beroepsuitoefening op een hoog kwaliteitsniveau te waarborgen;
b. b.
        om studenten verpleegkunde te begeleiden in de ontwikkeling van professioneel gedrag en handelen, een coachende rol te vervullen voor collega’s en collega’s in opleiding, alsmede zich te verantwoorden over de persoonlijke, maatschappelijke en wetenschappelijke mogelijkheden en grenzen en te handelen volgens professionele en ethische normen;
c. c.
        om bij te dragen aan de maatschappelijke ontwikkeling en profilering van het beroep door visieontwikkeling, onderbouwing en implementatie van het verpleegkundig handelen aan de hand van EBP;
d. d.
        een effectieve leiderschapsbenadering en besluitvormingsvaardigheden te ontwikkelen;
e. e.
        kennis op te doen van de technische innovaties op het gebied van gezondheidszorg en verpleegmethoden.

**7.**

Het in artikel 3, eerste lid, onder g, genoemde aspect is zodanig ingericht dat de betrokkene:

a. a.
        in staat is om de zorg te organiseren en te coördineren voor de cliënt volgens geldende kwaliteitscriteria, alsmede om deel te nemen aan samenwerkingsverbanden en multidisciplinair overleg teneinde continuïteit van zorg te garanderen en met andere disciplines in de zorg afstemming te bereiken;
b. b.
        in staat is om doeltreffend samen te werken met andere actoren in de gezondheidszorg, met inbegrip van deelname aan de praktische opleiding van het op het gebied van de gezondheidszorg werkzame personeel, op basis van:
        
          
            1°.
            bekwaamheid om deel te nemen aan de praktische opleiding van het op het gebied van de gezondheidszorg werkzame personeel en ervaring op het gebied van samenwerking met dit personeel;
          
          
            2°.
            ervaring op het gebied van samenwerking met andere personen die beroepsmatig op het gebied van de gezondheidszorg werkzaam zijn.
1°. 1°.
            bekwaamheid om deel te nemen aan de praktische opleiding van het op het gebied van de gezondheidszorg werkzame personeel en ervaring op het gebied van samenwerking met dit personeel;
2°. 2°.
            ervaring op het gebied van samenwerking met andere personen die beroepsmatig op het gebied van de gezondheidszorg werkzaam zijn.

**8.**

Het in artikel 3, eerste lid, onder h, genoemde aspect is zodanig ingericht dat de betrokkene in staat is:

a. a.
        in een cyclisch proces van kwaliteitszorg te werken aan continue toetsing en verbetering van de verpleegkundige zorgverlening en organisatie van de zorg;
b. b.
        tot het initiëren en stimuleren van inhoudelijke verbeteringen en het maken van afspraken over een optimale organisatie ten behoeve van de continuïteit en kwaliteit van de zorgverlening;
c. c.
        om nieuwe inzichten te vertalen naar de cliëntenzorg en daarbij te handelen vanuit een juist begrip van wettelijke regelingen en andere regelingen betreffende de verpleegkundige beroepsuitoefening;
d. d.
        zorgbehoevenden en hun naasten onafhankelijk te adviseren, instrueren en ondersteunen.

### Artikel 5

**1.** Het praktische onderwijs omvat het opdoen van ervaring in de praktijk op de in artikel 3, eerste lid, onder a tot en met h, bedoelde aspecten van de opleiding onder verantwoordelijkheid van docenten verpleegkunde.

**2.** Het praktisch onderwijs wordt gegeven in instellingen voor gezondheidszorg en andere omgevingen waar verpleegkundige zorg wordt verleend.

**3.** In het kader van het praktisch onderwijs neemt de betrokkene deel aan de werkzaamheden voor zover deze bijdragen aan diens opleiding en de betrokkene in staat stellen de verantwoordelijkheden op zich te leren nemen die aan de verpleegkundige zorg zijn verbonden.

### Artikel 5a

Het theoretisch onderwijs voor verpleegkundigen wordt gegeven door docenten in de verpleegkunde en andere bevoegde personen in een onderwijsinstelling die een opleiding als bedoeld in artikel 2 verzorgt.

### Paragraaf 3. Overgangsregeling

### Artikel 6

Een bevoegdheid tot inschrijving in het register van verpleegkundigen, bedoeld in artikel 3 van de wet, komt eveneens toe aan de houder van een getuigschrift dat:

a. a.
      is behaald voor de inwerkintreding van dit besluit, en
b. b.
      voldoet aan de vereisten, gesteld in het Besluit opleidingseisen verpleegkundige, zoals dat luidde op het tijdstip waarop dat besluit werd ingetrokken.

### Paragraaf 4. Slotbepalingen

### Artikel 7

Het Besluit opleidingseisen verpleegkundige wordt ingetrokken.

### Artikel 8

Dit besluit treedt in werking met ingang 1 augustus 2011.

### Artikel 9

Dit besluit wordt aangehaald als: Besluit opleidingseisen verpleegkundige 2011.
