---
titel: Inrichtingsbesluit WVO
bwb_id: BWBR0005946
type: AMvB
status: geldend
datum_inwerkingtreding: '2015-08-01'
bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0005946
citeertitel: Inrichtingsbesluit WVO
---

# Inrichtingsbesluit WVO

## Hoofdstuk I. Algemene bepalingen

### Artikel 1

In dit besluit wordt verstaan onder:

- *agrarisch opleidingscentrum:* een agrarisch opleidingscentrum als bedoeld in artikel 1.3.3 van de Wet educatie en beroepsonderwijs;
- *basisberoepsgerichte leerweg:* de basisberoepsgerichte leerweg, genoemd in artikel 10b van de wet;
- *beroepsgericht keuzevak:* beroepsgericht keuzevak als bedoeld in artikel 10b, zevende lid, onderdeel a, of artikel 10d, zevende lid, onderdeel b, van de wet;
- *beroepsgericht programma:* beroepsgericht programma als bedoeld in artikel 23, eerste lid, onderdeel c, 24, eerste lid, onderdeel c, of 25 eerste lid, onderdeel d, van het Eindexamenbesluit VO;
- *bevoegd gezag:* het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 1 van de wet;
- *gemeenschappelijk deel:* het in artikel 12, vierde lid, onderdeel a, van de wet bedoelde onderdeel van het profiel;
- *gemengde leerweg:* de gemengde leerweg, genoemd in artikel 10d van de wet;
- *havo:* hoger algemeen voortgezet onderwijs, als bedoeld in artikel 8 van de wet;
- *intelligentiequotiënt:* quotiënt dat de cognitieve capaciteiten van een leerling uitdrukt, vastgesteld op basis van scores op verbaal en op niet-verbaal gebied;
- *inspectie:* de inspectie, als bedoeld in artikel 1 van de Wet op het onderwijstoezicht;
- *instelling voor middelbaar beroepsonderwijs:* instelling als bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wet educatie en beroepsonderwijs;
- *kaderberoepsgerichte leerweg:* de kaderberoepsgerichte leerweg, genoemd in artikel 10b van de wet;
- *leerachterstand:* achterstand van een leerling in de domeinen technisch lezen, spellen, begrijpend lezen en inzichtelijk rekenen, gemeten op basis van didactische leeftijdseenheden (DLE) in relatie tot de didactische leeftijd (DL) op het moment van toetsing;
- *leerwegondersteunend onderwijs:* onderwijs als bedoeld in artikel 10e van de wet;
- *maatschappelijke stage:* maatschappelijke stage als bedoeld in artikel 6f van de wet;
- *mavo:* middelbaar algemeen voortgezet onderwijs, als bedoeld in artikel 9 van de wet;
- *normatieve studielast:* de normatieve studielast, bedoeld in artikel 12, vijfde lid, van de wet;
- *Onze Minister:* Onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap;
- *ouders:* ouders, voogden of verzorgers;
- *praktijkonderwijs:* het praktijkonderwijs, bedoeld in artikel 10f van de wet;
- *profiel:* profiel, bedoeld in artikel 10, tweede lid, 10b, tweede lid, 10d, tweede lid, of 12, tweede lid, van de wet;
- *profieldeel:* het in artikel 12, vierde lid, onderdeel b, van de wet bedoelde onderdeel van het profiel;
- *profielvak:* profielvak als bedoeld in artikel 10b, zesde lid, of artikel 10d, zesde lid, van de wet;
- *regionaal opleidingscentrum:* een regionaal opleidingscentrum als bedoeld in artikel 1.3.1. van de Wet educatie en beroepsonderwijs;
- *samenwerkingsverband:* samenwerkingsverband als bedoeld in artikel 1 van de wet;
- *school:* een school voor vwo, een school voor havo, een school voor mavo, een school voor vbo of een school voor praktijkonderwijs;
- *sociaal-emotionele problematiek:* problematiek als gevolg van het sociaal-emotioneel functioneren van een leerling waardoor het onderwijsleerproces substantieel wordt belemmerd;
- *stage:* de stage, bedoeld in artikel 22, derde lid, onderdeel d, van de wet;
- *stagebegeleider:* degene die is belast met de begeleiding van de leerling en werkzaam is bij de stagegever;
- *stagebieder:* de rechtspersoon of natuurlijke persoon bij wie de maatschappelijke stage wordt doorlopen;
- *stagegever:* de rechtspersoon of de natuurlijke persoon bij wie de stage wordt doorlopen;
- *stageleraar:* de leraar van de school waarop de leerling is ingeschreven, belast met het toezicht op de leerling tijdens het verloop van de stage;
- *theoretische leerweg:* de theoretische leerweg, genoemd in artikel 10 van de wet;
- *vakken behorende tot de beeldende vorming:* tekenen, handvaardigheid, textiele vormgeving, fotografie, film, audio-visuele vorming;
- *vbo:* voorbereidend beroepsonderwijs, als bedoeld in artikel 10a van de wet;
- *vmbo:* voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs, als bedoeld in artikel 21 van de wet;
- *vwo:* voorbereidend wetenschappelijk onderwijs, als bedoeld in artikel 7 van de wet;
- *vrij deel:* het in artikel 12, vierde lid, onderdeel c, van de wet bedoelde onderdeel van het profiel;
- *wet:*
        Wet op het voortgezet onderwijs.

## Hoofdstuk II. Toelating, voorwaardelijke bevordering, verwijdering

### Artikel 2

**1.** Het bevoegd gezag kan bepalen dat de in artikel 27, eerste lid, van de wet bedoelde bevoegdheid tot toelating onder zijn verantwoordelijkheid wordt uitgeoefend door een door het bevoegd gezag in te stellen toelatingscommissie.

**2.** Het bevoegd gezag regelt de werkzaamheden, omvang en samenstelling van de in het eerste lid bedoelde toelatingscommissie en kan de uitoefening van de bevoegdheid door de commissie nader regelen.

### Artikel 3

**1.**

Tot het eerste leerjaar van een school kan als leerling slechts worden toegelaten degene die:

a. a.
        afkomstig is van een school voor basisonderwijs en bij wie naar het oordeel van de directeur van de school voor basisonderwijs de grondslag voor het volgen van aansluitend voortgezet onderwijs in voldoende mate is gelegd, of
b. b.
        afkomstig is van een school voor basisonderwijs of een speciale school voor basisonderwijs als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs en aan het einde van het schooljaar de leeftijd van 14 jaar heeft bereikt, of
c. c.
        afkomstig is van een school voor speciaal onderwijs, een school voor voortgezet speciaal onderwijs of een school of instelling voor speciaal en voortgezet speciaal onderwijs als bedoeld in de Wet op de expertisecentra en bij wie naar het oordeel van de directeur van de desbetreffende school of instelling de grondslag voor het volgen van aansluitend voortgezet onderwijs in voldoende mate is gelegd.

**2.** Het bevoegd gezag baseert zijn beslissing over de toelating op grond van het eerste lid op het schooladvies, bedoeld in artikel 42, tweede lid, eerste volzin, van de Wet op het primair onderwijs, of artikel 43, tweede lid, eerste volzin, van de Wet op de expertisecentra, dat voor 1 maart wordt vastgesteld. Indien het schooladvies naar aanleiding van het resultaat van de centrale eindtoets of een andere eindtoets wordt gewijzigd, dan baseert het bevoegd gezag zijn beslissing op dat gewijzigde schooladvies.

**3.** De toelating tot het eerste leerjaar van een school kan niet voorwaardelijk geschieden.

**4.** In gevallen waarin toepassing van het eerste of tweede lid niet mogelijk is, kan de inspectie afwijking van het eerste of tweede lid toestaan.

### Artikel 4

**1.** Een onderzoek naar de geschiktheid van de kandidaat-leerling voor het volgen van het onderwijs aan de school waarvoor de toelating wordt gevraagd, kan uitsluitend worden afgenomen indien voor de kandidaat-leerling geen schooladvies is vastgesteld of indien de kandidaat-leerling geen centrale eindtoets of andere eindtoets als bedoeld in artikel 9b van de Wet op het primair onderwijs, of artikel 18b van de Wet op de expertisecentra heeft afgelegd.

**2.** Onverminderd artikel 3, tweede lid, kan het bevoegd gezag van een school met een bijzondere inrichting waarvoor specifieke kennis of vaardigheden van de kandidaat-leerling noodzakelijk zijn, een onderzoek naar die specifieke kennis of vaardigheden bij de kandidaat-leerling afnemen.

### Artikel 5

**1.** Het bevoegd gezag doet mededeling aan de inspectie van de te volgen procedure voor de toelating tot het eerste leerjaar. Het zendt jaarlijks binnen 6 maanden na de toelating een verslag betreffende de toegepaste toelatingsmiddelen en van de daarmee opgedane ervaringen aan de inspectie.

**2.** Het bevoegd gezag stelt de directeur van de basisschool, de speciale school voor basisonderwijs, de school voor speciaal onderwijs, de school voor voortgezet speciaal onderwijs of de school of instelling voor speciaal en voortgezet speciaal onderwijs in kennis van de beslissing omtrent de toelating en, na afloop van het eerste leerjaar, indien de directeur dit verzoekt, van de studieresultaten van de leerling.

### Artikel 6

**1.**

In afwijking van artikel 3 of artikel 4 kan het bevoegd gezag van een school voor vwo of voor havo tot het eerste leerjaar van die school toelaten:

a. a.
        de kandidaat-leerling die tot het eerste leerjaar van een andere school voor vwo of voor havo is toegelaten;
b. b.
        de kandidaat-leerling die het eerste leerjaar van een school voor mavo gedeeltelijk heeft doorlopen, indien de studieresultaten daartoe naar het oordeel van het bevoegd gezag aanleiding geven.

**2.**

In afwijking van artikel 3 of artikel 4 kan het bevoegd gezag van een school voor mavo tot het eerste leerjaar van die school toelaten:

a. a.
        de kandidaat-leerling die tot het eerste leerjaar van een andere school voor mavo of tot het eerste leerjaar van een school voor vwo of voor havo is toegelaten;
b. b.
        de kandidaat-leerling die het eerste leerjaar van een school voor vbo gedeeltelijk heeft doorlopen, indien de studieresultaten daartoe naar het oordeel van het bevoegd gezag aanleiding geven.

**3.** In afwijking van artikel 3 kan het bevoegd gezag van een school voor vbo tot het eerste leerjaar van die school toelaten de kandidaat die tot het eerste leerjaar van enige school is toegelaten.

### Artikel 7

Vervallen

### Artikel 8

Onverminderd het bepaalde in de artikelen 3 en 7 wordt een kandidaat-leerling niet toegelaten tot een school of profiel, aangewezen op grond van artikel 24, vijfde lid, van de wet, dan nadat het bevoegd gezag zich ervan heeft vergewist dat dit onderwijs voor hem het meest aangewezen is, gelet op de bijzondere aard en doelstelling van het desbetreffende onderwijs.

### Artikel 9

Een leerling, komende van een gelijksoortige school, wordt bij toelating geplaatst in het leerjaar waarin de leerling op die school onderwijs had mogen volgen.

### Artikel 10

**1.**

Een leerling die in het bezit is van een diploma vmbo in de theoretische leerweg kan de toelating tot het vierde leerjaar van een school voor havo worden geweigerd, indien het eindexamen dat heeft geleid tot zijn diploma geen van de volgende vakken als extra vak omvat:

a. a.
        de vakken, genoemd in artikel 10, zesde lid, van de wet;
b. b.
        de vakken, genoemd in artikel 10, zevende lid, onderdeel b, van de wet;
c. c.
        de vakken, genoemd in artikel 26b, derde tot en met zevende lid, met uitzondering van de vakken genoemd in artikel 26b, zevende lid, onderdeel c, subonderdelen 1° en 2°, en onderdeel d; of
d. d.
        de vakken, genoemd in artikel 26c, tweede tot en met zesde lid, met uitzondering van de vakken, genoemd in artikel 26c, zesde lid, onderdeel c, subonderdelen 1° en 2°, en onderdeel d.

**2.**

Een leerling die in het bezit is van een diploma vmbo in de gemengde leerweg kan de toelating tot het vierde leerjaar van een school voor havo worden geweigerd, indien het eindexamen dat heeft geleid tot zijn diploma geen van de volgende vakken als extra vak omvat:

a. a.
        de vakken, genoemd in artikel 10d, zesde lid, van de wet;
b. b.
        de vakken, genoemd in artikel 10d, zevende lid, onderdeel c, van de wet; of
c. c.
        de vakken, bedoeld in het eerste lid, onderdelen c en d.

### Artikel 11

Vervallen

### Artikel 12

**1.** Voorwaardelijke bevordering wordt uitdrukkelijk op het eindrapport vermeld. Bovendien wordt hiervan schriftelijk mededeling gedaan aan ouders, voogden of verzorgers, waarbij wordt vermeld het tijdstip waarop definitief omtrent de overgang zal worden beslist alsmede de voorwaarden waaraan moet worden voldaan om te kunnen worden bevorderd. Dit tijdstip ligt tussen 1 oktober en 1 januari daarop volgend.

**2.** Een leerling wordt niet voorwaardelijk bevorderd tot het hoogste leerjaar.

### Artikel 13

**1.** Het bevoegd gezag kan met opgave van redenen een leerling voor een periode van ten hoogste één week schorsen.

**2.** Het besluit tot schorsing wordt schriftelijk aan de betrokkene en, indien deze nog niet de leeftijd van 21 jaar heeft bereikt, ook aan de ouders, voogden of verzorgers van de betrokkene bekendgemaakt.

**3.** Het bevoegd gezag stelt de inspectie van een schorsing voor een periode langer dan één dag schriftelijk en met opgave van redenen in kennis.

### Artikel 14

**1.** Het bevoegd gezag kan besluiten tot definitieve verwijdering van een leerling nadat deze en, indien de leerling nog niet de leeftijd van 18 jaren heeft bereikt, ook diens ouders, voogden of verzorgers, in de gelegenheid is onderscheidenlijk zijn gesteld hierover te worden gehoord. Een leerling wordt op grond van onvoldoende vorderingen niet in de loop van een schooljaar verwijderd.

**2.** Definitieve verwijdering van een leerplichtige leerling geschiedt slechts na overleg met de inspectie. Hangende dit overleg kan de leerling worden geschorst. Het overleg strekt er mede toe, na te gaan op welke andere wijze de betrokken leerling onderwijs zal kunnen volgen.

**3.** Het bevoegd gezag stelt de inspectie van een definitieve verwijdering schriftelijk en met opgave van redenen in kennis.

### Artikel 14a

Het bevoegd gezag maakt bij beslissingen tot verwijdering van leerlingen op de grond dat deze niet zijn bevorderd tot het zesde leerjaar van het vwo dan wel het vijfde leerjaar van het havo, geen onderscheid tussen leerlingen op basis van de schoolsoort of leerweg waarvoor zij eerder stonden ingeschreven.

### Artikel 15

**1.** De besluiten tot weigering van de toelating van een kandidaat-leerling of tot definitieve verwijdering van een leerling worden schriftelijk en met opgave van redenen aan de leerling en, indien deze nog niet de leeftijd van 21 jaren heeft bereikt, ook aan diens ouders, voogden of verzorgers, bekendgemaakt, waarbij tevens de inhoud van het tweede lid wordt vermeld.

**2.** Binnen zes weken na de bekendmaking kunnen belanghebbenden bezwaar maken bij het bevoegd gezag.

**3.** Het bevoegd gezag beslist in overeenstemming met artikel 27 van de wet binnen vier weken na ontvangst van het bezwaarschrift, doch niet eerder dan nadat de kandidaat-leerling, onderscheidenlijk de leerling en, indien deze nog niet de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt, ook diens ouders, voogden of verzorgers, in de gelegenheid is, onderscheidenlijk zijn gesteld, te worden gehoord en kennis heeft onderscheidenlijk hebben kunnen nemen van de op die besluiten betrekking hebbende adviezen of rapporten.

**4.** Het bevoegd gezag kan de desbetreffende leerling, gedurende de behandeling van het bezwaar tegen een besluit tot definitieve verwijdering de toegang tot de school ontzeggen.

### Artikel 15a

**1.** De deskundigen, bedoeld in artikel 17a, twaalfde lid, van de wet zijn een orthopedagoog of een psycholoog en afhankelijk van de leerling over wiens toelaatbaarheid wordt geadviseerd ten minste een tweede deskundige, te weten een kinder- of jeugdpsycholoog, een pedagoog, een kinderpsychiater, een maatschappelijk werker of een arts.

**2.** Indien het samenwerkingsverband besluit of een leerling aangewezen is op het leerwegondersteunend onderwijs of toelaatbaar is tot het praktijkonderwijs kan de tweede deskundige, bedoeld in het eerste lid, ook een deskundige op het terrein van vbo, mavo, vmbo en praktijkonderwijs zijn.

### Artikel 15b

**1.** De geschillencommissie, bedoeld in artikel 27c van de wet, bestaat uit ten minste 7 leden met verschillende deskundigheden. De leden worden benoemd op gezamenlijke bindende voordracht van de landelijke ouderorganisaties, de landelijke patiënten- en gehandicaptenorganisaties en de sectororganisaties.

**2.** De leden worden benoemd en ontslagen door Onze Minister.

**3.** De leden worden benoemd voor een periode van 4 jaar en kunnen ten hoogste 2 maal worden herbenoemd.

**4.** De commissie is zodanig samengesteld dat zij beschikt over (ortho)pedagogische, psychologische, onderwijskundige, maatschappelijke, bestuurlijke, juridische en medische deskundigheid. Voor de behandeling van ieder ingediend geschil kiest de commissie uit haar leden één voorzitter en twee leden. De commissie bepaalt welke samenstelling bij de behandeling van het geschil het meest geschikt is.

**5.** De leden worden ontslagen indien zij daarom verzoeken.

**6.** De leden mogen niet deel uitmaken van het bevoegd gezag van een van de scholen die deelnemen aan het samenwerkingsverband of het bevoegd gezag van dat samenwerkingsverband dat betrokken is in het geschil en zij functioneren zonder last of ruggenspraak.

**7.** De commissie zendt haar oordeel aan het bevoegd gezag en een afschrift van haar oordeel aan de ouders. Indien de beslissing van het bevoegd gezag van de school afwijkt van het oordeel van de commissie, wordt in de beslissing de reden voor die afwijking vermeld.

**8.** Het bevoegd gezag van de school die het oordeel van de commissie heeft ontvangen, deelt schriftelijk aan de ouders en aan de commissie mee wat er met het oordeel wordt gedaan.

### Artikel 15c

**1.** Het ontwikkelingsperspectief, bedoeld in artikel 26 van de wet, bevat ten minste informatie over naar welk vervolgonderwijs, en indien het een leerling betreft die praktijkonderwijs volgt naar welke soort arbeid uitstroom van de leerling wordt verwacht, en de onderbouwing daarvan.

**2.** De onderbouwing bevat ten minste een weergave van de belemmerende en bevorderende factoren die van invloed zijn op het onderwijs aan de leerling.

## Hoofdstuk IIa. Toelaatbaarheid tot het praktijkonderwijs en aangewezen zijn op het leerwegondersteunend onderwijs

### Artikel 15d

**1.**

Een samenwerkingsverband baseert de beslissing op de aanvraag, bedoeld in artikel 10e, vierde lid, en 10g, tweede lid, van de wet, uitsluitend op:

a. a.
        de door het bevoegd gezag gegeven motivering die gebaseerd is op ervaringen met de leerling in het onderwijsleerproces, zoals die onder meer blijken uit het onderwijskundig rapport, bedoeld in artikel 42 van de Wet op het primair onderwijs en artikel 43 van de Wet op de expertisecentra,
b. b.
        de leerachterstand van de leerling,
c. c.
        het intelligentiequotiënt van de leerling, en
d. d.
        indien dat noodzakelijk is voor het vormen van een oordeel, de resultaten van een of meer persoonlijkheidsonderzoeken met betrekking tot prestatiemotivatie, faalangst en emotionele instabiliteit die een beeld geven van de sociaal-emotionele problematiek van de leerling in relatie tot de leerprestaties, en
e. e.
        indien het een aanvraag voor toelaatbaarheid tot het praktijkonderwijs betreft: de zienswijze van de ouders.

**2.** Bij de beslissing op de aanvraag, bedoeld in het eerste lid, controleert het samenwerkingsverband of het bevoegd gezag voor de gegevens, bedoeld in het eerste lid, onderdelen b tot en met d, de jaarlijks voor 1 oktober bij ministeriële regeling vastgestelde screenings- of testinstrumenten, heeft gebruikt. De testinstrumenten voor de gegevens, bedoeld in het eerste lid, onderdelen c en d, worden toegepast onder verantwoordelijkheid van een diagnostisch geschoold psycholoog of diagnostisch geschoold orthopedagoog.

**3.**

De leerachterstand van de leerling is de uitkomst van 1 minus (DLE/DL), waarin:

a. a.
        DLE de afkorting is van didactische leeftijdseenheden en het aantal maanden onderwijs dat behoort bij het niveau dat de leerling feitelijk heeft bereikt, en
b. b.
        DL de afkorting is van didactische leeftijd en het aantal maanden dat een leerling vanaf groep 3 in de perioden van september tot en met juni was ingeschreven bij een school als bedoeld in artikel 1 van de Wet op het primair onderwijs of een school voor speciaal onderwijs als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de expertisecentra.

**4.**

Het samenwerkingsverband wijst de aanvraag voor praktijkonderwijs uitsluitend toe, indien de leerling:

a. a.
        een intelligentiequotiënt heeft binnen de bandbreedte van 55 tot en met 80, en
b. b.
        een leerachterstand heeft op ten minste twee van de vier domeinen inzichtelijk rekenen, begrijpend lezen, technisch lezen en spellen, ten minste één van deze twee domeinen inzichtelijk rekenen of begrijpend lezen betreft en deze leerachterstand gelijk is aan of groter is dan 0,5.

**5.**

Het samenwerkingsverband wijst de aanvraag voor leerwegondersteunend onderwijs uitsluitend toe, indien de leerling:

a. a.
        
          
            1°
            een intelligentiequotiënt heeft binnen de bandbreedte 75 tot en met 90, en
          
          
            2°
            een leerachterstand heeft op ten minste twee van de vier domeinen inzichtelijk rekenen, begrijpend lezen, technisch lezen en spellen, ten minste één van deze twee domeinen inzichtelijk rekenen of begrijpend lezen betreft en deze leerachterstand is gelegen binnen de bandbreedte van 0,25 tot 0,5, of
1° 1°
            een intelligentiequotiënt heeft binnen de bandbreedte 75 tot en met 90, en
2° 2°
            een leerachterstand heeft op ten minste twee van de vier domeinen inzichtelijk rekenen, begrijpend lezen, technisch lezen en spellen, ten minste één van deze twee domeinen inzichtelijk rekenen of begrijpend lezen betreft en deze leerachterstand is gelegen binnen de bandbreedte van 0,25 tot 0,5, of
b. b.
        
          
            1°
            een intelligentiequotiënt heeft binnen de bandbreedte 91 tot en met 120, en
          
          
            2°
            een leerachterstand heeft op tenminste twee van de vier domeinen inzichtelijk rekenen, begrijpend lezen, technisch lezen en spellen, ten minste één van deze twee domeinen inzichtelijk rekenen of begrijpend lezen betreft en deze leerachterstand is gelegen binnen de bandbreedte van 0,25 tot 0,5, en
          
          
            3°
            een sociaal-emotionele problematiek heeft als bedoeld in het eerste lid, onderdeel d.
1° 1°
            een intelligentiequotiënt heeft binnen de bandbreedte 91 tot en met 120, en
2° 2°
            een leerachterstand heeft op tenminste twee van de vier domeinen inzichtelijk rekenen, begrijpend lezen, technisch lezen en spellen, ten minste één van deze twee domeinen inzichtelijk rekenen of begrijpend lezen betreft en deze leerachterstand is gelegen binnen de bandbreedte van 0,25 tot 0,5, en
3° 3°
            een sociaal-emotionele problematiek heeft als bedoeld in het eerste lid, onderdeel d.

**6.** Voor een leerling die wat intelligentiequotiënt of leerachterstand betreft, voldoet aan de vereisten voor toelaatbaarheid tot het praktijkonderwijs en die wat de overige vereisten betreft voldoet aan de vereisten om aangewezen te zijn op het leerwegondersteunend onderwijs, kan een leerling toelaatbaar worden verklaard tot praktijkonderwijs of aangewezen worden op het leerwegondersteunend onderwijs, afhankelijk van de door het bevoegd gezag gegeven motivering, bedoeld in het eerste lid, onderdeel a.

### Artikel 15e

**1.**

Op grond van artikel 10g, vijfde lid, van de wet kan het bevoegd gezag van een school voor praktijkonderwijs tevens een aanvraag voor toelaatbaarheid tot het praktijkonderwijs bij een samenwerkingsverband indienen voor een leerling voor wie het zorg- en onderwijsaanbod van het praktijkonderwijs naar het oordeel van dat bevoegd gezag het beste aansluit bij de behoeften van deze leerling en die:

a. a.
        het voorbereidend beroepsonderwijs of het middelbaar algemeen voortgezet onderwijs bezoekt en op leerwegondersteunend onderwijs is aangewezen:
        
          
            1°
            met scores op de criteria, bedoeld in artikel 15d, in het grensvlak van het leerwegondersteunend onderwijs en praktijkonderwijs,
          
          
            2°
            naar het oordeel van het bevoegd gezag een toegenomen problematiek heeft nadat de beslissing is genomen dat de leerling op leerwegondersteunend onderwijs is aangewezen, of
          
          
            3°
            naar het oordeel van het bevoegd gezag een stapeling van andersoortige problematiek heeft dan wordt beoordeeld in het onderzoek of de leerling is aangewezen op leerwegondersteunend onderwijs of praktijkonderwijs, dan wel
1° 1°
            met scores op de criteria, bedoeld in artikel 15d, in het grensvlak van het leerwegondersteunend onderwijs en praktijkonderwijs,
2° 2°
            naar het oordeel van het bevoegd gezag een toegenomen problematiek heeft nadat de beslissing is genomen dat de leerling op leerwegondersteunend onderwijs is aangewezen, of
3° 3°
            naar het oordeel van het bevoegd gezag een stapeling van andersoortige problematiek heeft dan wordt beoordeeld in het onderzoek of de leerling is aangewezen op leerwegondersteunend onderwijs of praktijkonderwijs, dan wel
b. b.
        beschikt over een toelaatbaarheidsverklaring voor het speciaal onderwijs of voortgezet speciaal onderwijs van een samenwerkingsverband dan wel een ontwikkelingsperspectief en die:
        
          
            1°
            voldoet aan het intelligentiequotiëntcriterium of leerachterstandscriterium voor toelating tot het praktijkonderwijs, bedoeld in artikel 15d, vierde lid, blijkens gegevens die gebaseerd zijn op screenings- of testinstrumenten als bedoeld in artikel 15d, tweede lid, of
          
          
            2°
            naar het oordeel van het bevoegd gezag, ongeacht een dergelijk intelligentiequotiënt of een dergelijke leerachterstand, een zodanige problematiek heeft dat toelaatbaarheid tot het praktijkonderwijs geboden is.
1° 1°
            voldoet aan het intelligentiequotiëntcriterium of leerachterstandscriterium voor toelating tot het praktijkonderwijs, bedoeld in artikel 15d, vierde lid, blijkens gegevens die gebaseerd zijn op screenings- of testinstrumenten als bedoeld in artikel 15d, tweede lid, of
2° 2°
            naar het oordeel van het bevoegd gezag, ongeacht een dergelijk intelligentiequotiënt of een dergelijke leerachterstand, een zodanige problematiek heeft dat toelaatbaarheid tot het praktijkonderwijs geboden is.

**2.**

Het samenwerkingsverband baseert de beschikking over de toelaatbaarheid tot het praktijkonderwijs uitsluitend op de volgende, bij de aanvraag gevoegde, gegevens:

a. a.
        een kopie van de beslissing dat de leerling is aangewezen op leerwegondersteunend onderwijs, of een kopie van de toelaatbaarheidsverklaring voor het speciaal onderwijs of voortgezet speciaal onderwijs, danwel een kopie van het ontwikkelingsperspectief,
b. b.
        de op schrift gestelde zienswijze en instemming van de ouders,
c. c.
        een motivering waaruit blijkt dat de leerling voldoet aan de voorschriften, bedoeld in het eerste lid, en
d. d.
        een leerling-dossier dat in elk geval bevat:
        
          
            1°
            het ontwikkelingsperspectief of het onderwijskundig rapport over de leerling, bedoeld in artikel 42 van de Wet op het primair onderwijs en artikel 43 van de Wet op de expertisecentra,
          
          
            2°
            een beschrijving van de activiteiten van het verwijzende bevoegd gezag in het kader van de begeleiding van de leerling, en van de resultaten van die activiteiten,
          
          
            3°
            een document dat aangeeft welke externe deskundigen voor advies of hulp zijn ingeschakeld bij de begeleiding van de leerling,
          
          
            4°
            een beschrijving van de risico’s die zich naar verwachting zullen voordoen indien de leerling voorbereidend beroepsonderwijs, middelbaar algemeen voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs of voortgezet speciaal onderwijs blijft volgen, en
          
          
            5°
            mogelijk relevante test- en toetsgegevens.
1° 1°
            het ontwikkelingsperspectief of het onderwijskundig rapport over de leerling, bedoeld in artikel 42 van de Wet op het primair onderwijs en artikel 43 van de Wet op de expertisecentra,
2° 2°
            een beschrijving van de activiteiten van het verwijzende bevoegd gezag in het kader van de begeleiding van de leerling, en van de resultaten van die activiteiten,
3° 3°
            een document dat aangeeft welke externe deskundigen voor advies of hulp zijn ingeschakeld bij de begeleiding van de leerling,
4° 4°
            een beschrijving van de risico’s die zich naar verwachting zullen voordoen indien de leerling voorbereidend beroepsonderwijs, middelbaar algemeen voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs of voortgezet speciaal onderwijs blijft volgen, en
5° 5°
            mogelijk relevante test- en toetsgegevens.

### Artikel 15f

**1.** Indien een samenwerkingsverband gebruik maakt van de bevoegdheid, bedoeld in artikel 17a1, eerste lid, aanhef en onderdeel b, van de wet, heeft de beslissing over het aangewezen zijn op het leerwegondersteunend onderwijs bedoeld in artikel 10e, vierde lid, van de wet, betrekking op een periode van één of meer schooljaren. Indien de beslissing bedoeld in de eerste volzin wordt gegeven in de loop van een schooljaar, wordt de periode tot de eerste dag van het eerstvolgende schooljaar toegevoegd aan de in de eerste volzin bedoelde periode.

**2.** Onze Minister kan nadere regels stellen over de toepassing van de bevoegdheden, bedoeld in artikel 17a1, eerste en tweede lid, van de wet.

## Hoofdstuk III. Inrichting van het onderwijs

### Paragraaf 1. Algemeen

### Artikel 16

**1.** Het aantal dagen dat per schooljaar ten hoogste voor vakanties op grond van artikel 6g1, derde lid, van de wet, mag worden besteed, bedraagt 66 bij een zesdaagse schoolweek en 55 bij een vijfdaagse schoolweek.

**2.** Indien na aftrek van het aantal dagen dat wordt besteed voor vakanties die centraal worden vastgesteld op grond van artikel 6g1, vierde lid, van de wet, dagen resteren van de in het eerste lid bedoelde aantallen, kan het bevoegd gezag voor het betreffende schooljaar een of meer vakanties vaststellen waarvoor ten hoogste dat resterend aantal dagen mag worden besteed.

**3.** Onder dagen in het eerste lid wordt verstaan elke dag van de week met uitzondering van de zondag bij een zesdaagse schoolweek en met uitzondering van de zaterdag en de zondag bij een vijfdaagse schoolweek. Op die zondagen respectievelijk zaterdagen en zondagen wordt geen onderwijs verzorgd.

**4.**

Tenzij vallend binnen een op grond van het tweede lid of op grond van artikel 6g1, vierde lid, van de wet vastgestelde vakantie, worden de volgende dagen, waarop eveneens geen onderwijs wordt verzorgd, niet meegeteld bij het aantal dagen, bedoeld in het eerste lid:

a. a.
        nieuwjaarsdag, tweede paasdag, Hemelvaartsdag, tweede pinksterdag en de beide kerstdagen, alsmede
b. b.
        Koningsdag en Bevrijdingsdag.

**5.** Indien aan een bijzondere school onderwijs wordt gegeven gebaseerd op een levensbeschouwing volgens welke andere dan de in het vierde lid, onderdeel a, genoemde dagen als feestdagen worden aangemerkt, kan in plaats van op de dagen, bedoeld in het vierde lid, onderdeel a, die vallen buiten een op grond van het tweede lid of op grond van artikel 6g1, vierde lid, van de wet vastgestelde vakantie, geen onderwijs worden verzorgd op andere dagen. Bij toepassing van de eerste volzin worden laatstgenoemde dagen niet meegeteld bij het aantal dagen, bedoeld in het eerste lid. De eerste volzin kan per schooljaar worden toegepast voor ten hoogste het aantal dagen als bedoeld in het vierde lid, onderdeel a, dat buiten een op grond van het tweede lid of op grond van artikel 6g1, vierde lid, van de wet vastgestelde vakantie valt.

### Artikel 17

Buiten de vakanties en de andere dagen waarop geen onderwijs wordt verzorgd op grond van artikel 16, wijst het bevoegd gezag bij een zesdaagse schoolweek ten hoogste dertien dagen per schooljaar aan en bij een vijfdaagse schoolweek ten hoogste twaalf dagen per schooljaar aan waarop geen onderwijs wordt verzorgd, waarvan ten hoogste zes dagen onmiddellijk aansluitend voor of na de voor de school op grond van artikel 6g1, vierde lid, van de wet vastgestelde zomervakantie.

### Paragraaf 2. Eerste leerjaren VO

### Artikel 18

Vervallen

### Artikel 19

**1.** Voor afwijkingen als bedoeld in artikel 11d, tweede lid, eerste volzin, van de wet kunnen in aanmerking komen leerlingen die naar het oordeel van het bevoegd gezag niet in staat zijn al het onderwijs dat wordt verzorgd op basis van de kerndoelen te volgen.

**2.** Het bevoegd gezag stelt een commissie in die adviseert ten aanzien van welke leerlingen artikel 11d, tweede lid, van de wet toepassing kan vinden. Het bevoegd gezag regelt de omvang en samenstelling van de commissie.

**3.** In haar advies doet de commissie aan het bevoegd gezag voorstellen ten aanzien van de aard van de in het tweede lid bedoelde afwijkingen. Daarbij geeft zij aan waarop deze voorstellen zijn gegrond.

**4.**

De commissie betrekt in elk geval bij haar oordeelsvorming:

a. a.
        in voorkomende gevallen het in artikel 3, tweede lid, bedoelde onderwijskundig rapport en de resultaten van het in artikel 4 bedoelde onderzoek naar de geschiktheid;
b. b.
        indien de omstandigheid op grond waarvan afwijking wordt voorgesteld daartoe aanleiding geeft, de van een deskundige verkregen verklaring;
c. c.
        de zienswijze van de ouders, voogden of verzorgers van de leerlingen, welke zienswijze blijkt uit een schriftelijke verklaring;
d. d.
        de zienswijze van de leraar of leraren, belast met het betrokken onderwijs, welke zienswijze blijkt uit een schriftelijke verklaring.

**5.** Het advies wordt schriftelijk uitgebracht aan het bevoegd gezag. Indien het bevoegd gezag voornemens is af te wijken van het advies van de commissie, overlegt het over dit voornemen met de commissie. De beslissing van het bevoegd gezag is met redenen omkleed. Het bevoegd gezag zendt een afschrift van zijn beslissing, vergezeld van het advies van de commissie en de daarbij gevoegde verklaringen, bedoeld in het vierde lid, aan de ouders, voogden of verzorgers van de betrokken leerlingen, aan de betrokken leraar of leraren en aan de inspectie.

### Artikel 20

Vervallen

### Paragraaf 3. Overige inrichtingsvoorschriften vwo, havo, mavo, vbo

### Artikel 21

**1.** Het onderwijsprogramma in de eerste drie leerjaren aan een school voor vwo en een school voor havo omvat tevens onderwijs in Franse taal en Duitse taal.

**2.** Het bevoegd gezag kan een leerling van een school als bedoeld in het eerste lid ontheffing verlenen van het volgen van onderwijs in Franse taal of Duitse taal, indien de leerling onderwijs volgt in Spaanse taal, Russische taal, Italiaanse taal, Arabische taal, Turkse taal of, in het vwo, Chinese taal en cultuur.

**3.**

Het bevoegd gezag kan een leerling van een school als bedoeld in het eerste lid ontheffing verlenen van het volgen van onderwijs in Franse taal of Duitse taal dan wel in beide talen, indien de leerling

a. a.
        voor de eerste maal tot een school voor havo of een school voor vwo is toegelaten,
b. b.
        is geplaatst in een hoger leerjaar dan het eerste,
c. c.
        voordien buiten Nederland vergelijkbaar onderwijs heeft gevolgd, en
d. d.
        daarbij geen of te weinig onderwijs in de desbetreffende taal of talen heeft gevolgd.

**4.** In de eerste drie leerjaren van een gymnasium wordt tevens onderwijs verzorgd in Latijnse taal en cultuur en Griekse taal en cultuur.

### Artikel 22

**1.** Het onderwijsprogramma in de eerste twee leerjaren aan een school voor mavo en een school voor vbo omvat tevens onderwijs in Franse taal of Duitse taal. Deze verplichting geldt niet voor leerlingen voor wie naar de verwachting van het bevoegd gezag het onderwijs in de basisberoepsgerichte leerweg als bedoeld in artikel 10b, eerste lid, van de wet het meest geschikt is.

**2.**

Het bevoegd gezag kan een leerling van een school als bedoeld in het eerste lid ontheffing verlenen van het volgen van onderwijs in Franse taal of Duitse taal:

a. a.
        indien de leerling onderwijs volgt in Spaanse taal, Arabische taal of Turkse taal, of
b. b.
        indien de leerling
        
          
            1°.
            voor de eerste maal tot een school voor mavo of een school voor vbo is toegelaten,
          
          
            2°.
            is geplaatst in een hoger leerjaar dan het eerste,
          
          
            3°.
            voordien buiten Nederland vergelijkbaar onderwijs heeft gevolgd, en
          
          
            4°.
            daarbij geen of te weinig onderwijs in de desbetreffende taal of talen heeft gevolgd.
1°. 1°.
            voor de eerste maal tot een school voor mavo of een school voor vbo is toegelaten,
2°. 2°.
            is geplaatst in een hoger leerjaar dan het eerste,
3°. 3°.
            voordien buiten Nederland vergelijkbaar onderwijs heeft gevolgd, en
4°. 4°.
            daarbij geen of te weinig onderwijs in de desbetreffende taal of talen heeft gevolgd.

**3.** De leerling die op basis van het eerste lid, geen onderwijs volgt in de Franse taal of Duitse taal, volgt in het profiel economie en ondernemen of het profiel horeca, bakkerij en recreatie van de basisberoepsgerichte leerweg in plaats hiervan, naar keuze van de leerling, het vak Arabische taal, Turkse taal, Spaanse taal, maatschappijkunde, geschiedenis en staatsinrichting of aardrijkskunde.

### Artikel 23

Vervallen

### Artikel 24

Vervallen

### Artikel 25

Vervallen

### Artikel 25a

Praktijkonderwijs omvat ten minste Nederlandse taal, rekenen/wiskunde, informatiekunde en lichamelijke opvoeding, alsmede het onderwijs waarvan het bevoegd gezag, na overleg met het college van burgemeester en wethouders dat daarbij de werkgevers betrekt die werkzaam zijn op de regionale arbeidsmarkt, heeft vastgesteld dat dit van belang is voor het uitoefenen van functies binnen die arbeidsmarkt.

### Artikel 26

**1.** Indien een samenwerkingsverband als bedoeld in artikel 1 van de wet een orthopedagogisch-didactisch centrum omvat, wordt dat vermeld in het ondersteuningsplan.

**2.** Een leerling die is of wordt ingeschreven bij een school, kan gedurende ten hoogste 2 jaren het onderwijsprogramma of een gedeelte daarvan volgen bij een orthopedagogisch-didactisch centrum.

**3.** Het onderwijs van leerlingen die langer dan 3 maanden een programma volgen bij het orthopedagogisch-didactisch centrum, wordt gegeven door daartoe bevoegde leraren.

### Artikel 26a

Vervallen

### Artikel 26b

**1.**

Het gemeenschappelijk deel van elk profiel in het atheneum omvat de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren:

a. a.
        Nederlandse taal en literatuur: 480,
b. b.
        Engelse taal en literatuur: 400,
c. c.
        Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Chinese taal en cultuur of Friese taal en cultuur ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze vakken aanbiedt: 480,
d. d.
        maatschappijleer: 120,
e. e.
        culturele en kunstzinnige vorming: 160, en
f. f.
        lichamelijke opvoeding : 160.

**2.**

Het gemeenschappelijk deel van elk profiel in het gymnasium omvat de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren:

a. a.
        Nederlandse taal en literatuur: 480,
b. b.
        Engelse taal en literatuur: 400,
c. c.
        Latijnse taal en cultuur of Griekse taal en cultuur: 760,
d. d.
        maatschappijleer: 120, en
e. e.
        lichamelijke opvoeding : 160.

**3.**

Het profieldeel van het profiel natuur en techniek in het gymnasium en atheneum omvat de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren:

a. a.
        wiskunde B: 600,
b. b.
        natuurkunde: 480,
c. c.
        scheikunde: 440, en
d. d.
        een van de volgende profielkeuzevakken, ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze vakken aanbiedt:
        
          
            1°.
            natuur, leven en technologie: 440;
          
          
            2°.
            informatica: 440;
          
          
            3°.
            biologie: 480;
          
          
            4°.
            wiskunde D: 440.
1°. 1°.
            natuur, leven en technologie: 440;
2°. 2°.
            informatica: 440;
3°. 3°.
            biologie: 480;
4°. 4°.
            wiskunde D: 440.

**4.**

Het profieldeel van het profiel natuur en gezondheid in het gymnasium en atheneum omvat de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren:

a. a.
        wiskunde A: 520, met dien verstande dat de leerling het vak wiskunde A kan vervangen door wiskunde B, voor zover het bevoegd gezag dit vak als onderdeel van dit profiel aanbiedt,
b. b.
        biologie: 480,
c. c.
        scheikunde: 440, en
d. d.
        een van de volgende profielkeuzevakken ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze vakken aanbiedt:
        
          
            1°.
            natuur, leven en technologie: 440;
          
          
            2°.
            aardrijkskunde: 440;
          
          
            3°.
            natuurkunde: 480.
1°. 1°.
            natuur, leven en technologie: 440;
2°. 2°.
            aardrijkskunde: 440;
3°. 3°.
            natuurkunde: 480.

**5.**

Het profieldeel van het profiel economie en maatschappij in het gymnasium en atheneum omvat de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren:

a. a.
        wiskunde A: 520, met dien verstande dat de leerling het vak wiskunde A kan vervangen door wiskunde B, voor zover het bevoegd gezag dit vak als onderdeel van dit profiel aanbiedt,
b. b.
        economie: 480,
c. c.
        geschiedenis: 440, en
d. d.
        een van de volgende profielkeuzevakken ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze vakken aanbiedt:
        
          
            1°.
            bedrijfseconomie: 440;
          
          
            2°.
            aardrijkskunde: 440;
          
          
            3°.
            maatschappijwetenschappen: 440;
          
          
            4°.
            Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Chinese taal en cultuur of Friese taal en cultuur: 480.
1°. 1°.
            bedrijfseconomie: 440;
2°. 2°.
            aardrijkskunde: 440;
3°. 3°.
            maatschappijwetenschappen: 440;
4°. 4°.
            Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Chinese taal en cultuur of Friese taal en cultuur: 480.

**6.**

Het profieldeel van het profiel cultuur en maatschappij in het gymnasium en atheneum omvat de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren:

a. a.
        wiskunde C: 480, met dien verstande dat de leerling het vak wiskunde C kan vervangen door wiskunde A of wiskunde B, voor zover het bevoegd gezag deze vakken als onderdeel van dit profiel aanbiedt,
b. b.
        geschiedenis: 480,
c. c.
        een van de volgende culturele profielkeuzevakken ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze vakken aanbiedt:
        
          
            1°.
            kunst (beeldende vormgeving), kunst (muziek), kunst (drama), kunst (dans), muziek, tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving: 480;
          
          
            2°.
            filosofie: 480;
          
          
            3°.
            Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Chinese taal en cultuur, Friese taal en cultuur met een normatieve studielast van 480 uren, Latijnse taal en cultuur of Griekse taal en cultuur met een normatieve studielast van 760 uren,
1°. 1°.
            kunst (beeldende vormgeving), kunst (muziek), kunst (drama), kunst (dans), muziek, tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving: 480;
2°. 2°.
            filosofie: 480;
3°. 3°.
            Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Chinese taal en cultuur, Friese taal en cultuur met een normatieve studielast van 480 uren, Latijnse taal en cultuur of Griekse taal en cultuur met een normatieve studielast van 760 uren,
d. d.
        een van de volgende maatschappelijke profielkeuzevakken ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze vakken aanbiedt:
        
          
            1°.
            aardrijkskunde: 440;
          
          
            2°.
            maatschappijwetenschappen: 440;
          
          
            3°.
            economie: 480.
1°. 1°.
            aardrijkskunde: 440;
2°. 2°.
            maatschappijwetenschappen: 440;
3°. 3°.
            economie: 480.

**7.**

Het vrije deel van elk profiel in het gymnasium en atheneum kan omvatten:

a. a.
        de vakken, genoemd in het eerste tot en met het zesde lid, voor zover nog niet gekozen, met dien verstande dat:
        
          
            1°.
            van de vakken wiskunde A, wiskunde B en wiskunde C er slechts één deel kan uitmaken van het profiel, dat wiskunde D uitsluitend kan worden gekozen indien ook wiskunde B deel uitmaakt van het profiel, en
          
          
            2°.
            kunst (beeldende vormgeving) niet gekozen kan worden in combinatie met tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving, dat kunst (muziek) niet gekozen kan worden in combinatie met muziek, en
          
          
            3°.
            van de vakken tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving er slechts één deel kan uitmaken van het profiel,
1°. 1°.
            van de vakken wiskunde A, wiskunde B en wiskunde C er slechts één deel kan uitmaken van het profiel, dat wiskunde D uitsluitend kan worden gekozen indien ook wiskunde B deel uitmaakt van het profiel, en
2°. 2°.
            kunst (beeldende vormgeving) niet gekozen kan worden in combinatie met tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving, dat kunst (muziek) niet gekozen kan worden in combinatie met muziek, en
3°. 3°.
            van de vakken tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving er slechts één deel kan uitmaken van het profiel,
b. b.
        de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren, met dien verstande dat deze vakken slechts deel kunnen uitmaken van het vrije deel voor zover de desbetreffende taal niet reeds eerder is gevolgd of al deel uitmaakt van het profiel:
        
          
            1°.
            Spaanse taal en literatuur (elementair): 480,
          
          
            2°.
            Russische taal en literatuur (elementair): 480,
          
          
            3°.
            Italiaanse taal en literatuur (elementair): 480,
          
          
            4°.
            Arabische taal en literatuur (elementair): 480,
          
          
            5°.
            Turkse taal en literatuur (elementair): 480, en
          
          
            6°
            Chinese taal en cultuur (elementair): 480,
1°. 1°.
            Spaanse taal en literatuur (elementair): 480,
2°. 2°.
            Russische taal en literatuur (elementair): 480,
3°. 3°.
            Italiaanse taal en literatuur (elementair): 480,
4°. 4°.
            Arabische taal en literatuur (elementair): 480,
5°. 5°.
            Turkse taal en literatuur (elementair): 480, en
6° 6°
            Chinese taal en cultuur (elementair): 480,
c. c.
        de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast in uren:
        
          
            1°.
            kunst (algemeen): 200.
          
          
            2°.
            algemene natuurwetenschappen: 120, en
          
          
            3°.
            bewegen, sport en maatschappij: 440,
1°. 1°.
            kunst (algemeen): 200.
2°. 2°.
            algemene natuurwetenschappen: 120, en
3°. 3°.
            bewegen, sport en maatschappij: 440,
d. d.
        door het bevoegd gezag vast te stellen vakken en andere programma-onderdelen.

**8.** Het zevende lid, aanhef en onderdeel a, onder 1°, vindt toepassing onverminderd de mogelijkheid voor de leerling om een in dat onderdeel bedoeld wiskundevak dat het bevoegd gezag aanbiedt, te kiezen als extra vak, met dien verstande dat alleen zijn toegestaan de combinatie van wiskunde A en wiskunde B, en de combinatie van wiskunde B en wiskunde C.

### Artikel 26c

**1.**

Het gemeenschappelijk deel van elk profiel in het havo omvat de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren:

a. a.
        Nederlandse taal en literatuur: 400,
b. b.
        Engelse taal en literatuur: 360,
c. c.
        maatschappijleer: 120,
d. d.
        culturele en kunstzinnige vorming : 120, en
e. e.
        lichamelijke opvoeding: 120.

**2.**

Het profieldeel van het profiel natuur en techniek in het havo omvat de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren:

a. a.
        wiskunde B: 360,
b. b.
        natuurkunde: 400,
c. c.
        scheikunde: 320, en
d. d.
        een van de volgende profielkeuzevakken, ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze vakken aanbiedt:
        
          
            1°.
            natuur, leven en technologie: 320;
          
          
            2°.
            informatica: 320;
          
          
            3°.
            biologie: 400;
          
          
            4°.
            wiskunde D: 320.
1°. 1°.
            natuur, leven en technologie: 320;
2°. 2°.
            informatica: 320;
3°. 3°.
            biologie: 400;
4°. 4°.
            wiskunde D: 320.

**3.**

Het profieldeel van het profiel natuur en gezondheid in het havo omvat de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren:

a. a.
        wiskunde A: 320, met dien verstande dat de leerling het vak wiskunde A kan vervangen door wiskunde B, voor zover het bevoegd gezag dit vak als onderdeel van dit profiel aanbiedt,
b. b.
        biologie: 400,
c. c.
        scheikunde: 320, en
d. d.
        een van de volgende profielkeuzevakken, ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze vakken aanbiedt:
        
          
            1°.
            natuur, leven en technologie: 320;
          
          
            2°.
            aardrijkskunde: 320;
          
          
            3°.
            natuurkunde: 400.
1°. 1°.
            natuur, leven en technologie: 320;
2°. 2°.
            aardrijkskunde: 320;
3°. 3°.
            natuurkunde: 400.

**4.**

Het profieldeel van het profiel economie en maatschappij in het havo omvat de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren:

a. a.
        wiskunde A: 320, met dien verstande dat de leerling het vak wiskunde A kan vervangen door wiskunde B, voor zover het bevoegd gezag dit vak als onderdeel van dit profiel aanbiedt,
b. b.
        economie: 400,
c. c.
        geschiedenis: 320, en
d. d.
        een van de volgende profielkeuzevakken, ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze vakken aanbiedt:
        
          
            1°.
            bedrijfseconomie: 320;
          
          
            2°.
            aardrijkskunde: 320;
          
          
            3°.
            maatschappijwetenschappen: 320;
          
          
            4°.
            Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, of Friese taal en cultuur: 400.
1°. 1°.
            bedrijfseconomie: 320;
2°. 2°.
            aardrijkskunde: 320;
3°. 3°.
            maatschappijwetenschappen: 320;
4°. 4°.
            Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, of Friese taal en cultuur: 400.

**5.**

Het profieldeel van het profiel cultuur en maatschappij in het havo omvat de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren:

a. a.
        geschiedenis: 320,
b. b.
        Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, of Friese taal en cultuur ter keuze van de leerling voor zover het bevoegd gezag deze vakken aanbiedt: 400,
c. c.
        een van de volgende culturele profielkeuzevakken ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze vakken aanbiedt:
        
          
            1°.
            kunst (beeldende vormgeving), kunst (muziek), kunst (drama), kunst (dans), muziek, tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving: 320;
          
          
            2°.
            filosofie: 320;
          
          
            3°.
            Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, of Friese taal en cultuur: 400,
1°. 1°.
            kunst (beeldende vormgeving), kunst (muziek), kunst (drama), kunst (dans), muziek, tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving: 320;
2°. 2°.
            filosofie: 320;
3°. 3°.
            Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, of Friese taal en cultuur: 400,
d. d.
        een van de volgende maatschappelijke profielkeuzevakken ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze vakken aanbiedt:
        
          
            1°.
            aardrijkskunde: 320;
          
          
            2°.
            maatschappijwetenschappen: 320;
          
          
            3°.
            economie: 400.
1°. 1°.
            aardrijkskunde: 320;
2°. 2°.
            maatschappijwetenschappen: 320;
3°. 3°.
            economie: 400.

**6.**

Het vrije deel van elk profiel in het havo kan omvatten:

a. a.
        de vakken, genoemd in het eerste tot en met het vijfde lid, voor zover nog niet gekozen, met dien verstande dat:
        
          
            1°.
            van de vakken wiskunde A en wiskunde B er slechts één deel kan uitmaken van het profiel, dat wiskunde D uitsluitend kan worden gekozen indien ook wiskunde B deel uitmaakt van het profiel, en
          
          
            2°.
            kunst (beeldende vormgeving) niet gekozen kan worden in combinatie met tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving, dat kunst (muziek) niet gekozen kan worden in combinatie met muziek, en
          
          
            3°.
            van de vakken tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving er slechts één deel kan uitmaken van het profiel,
1°. 1°.
            van de vakken wiskunde A en wiskunde B er slechts één deel kan uitmaken van het profiel, dat wiskunde D uitsluitend kan worden gekozen indien ook wiskunde B deel uitmaakt van het profiel, en
2°. 2°.
            kunst (beeldende vormgeving) niet gekozen kan worden in combinatie met tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving, dat kunst (muziek) niet gekozen kan worden in combinatie met muziek, en
3°. 3°.
            van de vakken tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving er slechts één deel kan uitmaken van het profiel,
b. b.
        de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast, uitgedrukt in uren, met dien verstande dat deze vakken slechts deel kunnen uitmaken van het vrije deel voor zover de desbetreffende taal niet reeds eerder is gevolgd of al deel uitmaakt van het profiel:
        
          
            1°.
            Spaanse taal en literatuur (elementair): 320,
          
          
            2°.
            Russische taal en literatuur (elementair): 320,
          
          
            3°.
            Italiaanse taal en literatuur (elementair): 320,
          
          
            4°.
            Arabische taal en literatuur (elementair): 320, en
          
          
            5°.
            Turkse taal en literatuur (elementair): 320,
1°. 1°.
            Spaanse taal en literatuur (elementair): 320,
2°. 2°.
            Russische taal en literatuur (elementair): 320,
3°. 3°.
            Italiaanse taal en literatuur (elementair): 320,
4°. 4°.
            Arabische taal en literatuur (elementair): 320, en
5°. 5°.
            Turkse taal en literatuur (elementair): 320,
c. c.
        de volgende vakken, met de daarbij vermelde normatieve studielast in uren:
        
          
            1°.
            kunst (algemeen): 120,
          
          
            2°.
            algemene natuurwetenschappen: 120, en
          
          
            3°.
            bewegen, sport en maatschappij: 320, en
1°. 1°.
            kunst (algemeen): 120,
2°. 2°.
            algemene natuurwetenschappen: 120, en
3°. 3°.
            bewegen, sport en maatschappij: 320, en
d. d.
        door het bevoegd gezag vast te stellen vakken en andere programma-onderdelen.

**7.** Het zesde lid, aanhef en onderdeel a, onder 1°, vindt toepassing onverminderd de mogelijkheid voor de leerling om een in dat onderdeel bedoeld wiskundevak dat het bevoegd gezag aanbiedt, te kiezen als extra vak, met dien verstande dat alleen is toegestaan de combinatie van wiskunde A en wiskunde B.

### Artikel 26d

Indien het bevoegd gezag bij de vaststelling van vakken en andere programma-onderdelen van het vrije deel andere instellingen of deskundige personen van buiten de school betrekt, kan het onderwijs in die vakken en andere programma-onderdelen van het vrije deel, onverminderd de verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag voor het onderwijs aan de school, mede worden verzorgd door die andere instellingen of deskundige personen. Daarbij stelt het bevoegd gezag als voorwaarde dat die instellingen of deskundige personen voldoen aan de met betrekking tot hun geldende wettelijke voorschriften en voorzover die voorschriften ontbreken, aan de binnen de beroepsgroep algemeen erkende normen. Artikel 33, eerste lid, van de wet is ten aanzien van degenen die dit onderwijs verzorgen van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat als getuigschrift als bedoeld in onderdeel b. 1° van dat lid geldt een kwalificatie die, gelet op de eerste en tweede volzin, passend is. Het bevoegd gezag stelt de inspectie in kennis van de kwalificatie.

### Artikel 26e

**1.** Het bevoegd gezag van een school voor vwo of havo kan een leerling ontheffing verlenen van het volgen van het onderwijs in het vak lichamelijke opvoeding indien de leerling vanwege diens lichamelijke gesteldheid niet in staat is dit onderwijs te volgen. Het bevoegd gezag geeft de inspectie kennis van de verleende ontheffing en vermeldt daarbij de gronden waarop deze ontheffing berust.

**2.** De leerling van een school voor vwo die in het bezit is van het diploma havo is vrijgesteld van het volgen van onderwijs in het vak maatschappijleer. Indien het betreft het atheneum is deze leerling tevens vrijgesteld van het volgen van onderwijs in het vak culturele en kunstzinnige vorming.

**3.** De leerling van een school voor vwo die in het bezit is van het diploma havo of het diploma vmbo en die in plaats van de vakken, genoemd in artikel 26c, respectievelijk artikel 10, artikel 10b of artikel 10d van de wet, of als extra vak examen heeft afgelegd in één of meer vakken van artikel 26b, is vrijgesteld van het volgen van onderwijs in dit vak respectievelijk deze vakken.

**4.**

Het bevoegd gezag van een atheneum kan een leerling ontheffing verlenen van het volgen van onderwijs in de taal genoemd in artikel 26b, eerste lid, onder c, in de volgende gevallen:

a. a.
        de leerling heeft een stoornis die specifiek betrekking heeft op taal of een zintuiglijke stoornis die effect heeft op taal;
b. b.
        de leerling heeft een andere moedertaal dan de Nederlandse taal of de Friese taal;
c. c.
        de leerling volgt onderwijs in het profiel natuur en techniek of het profiel natuur en gezondheid en het onderwijs in de taal verhindert naar verwachting een succesvolle afronding van de opleiding.

**5.** Bij toepassing van het vierde lid, wordt de taal vervangen door een van de vakken of programma-onderdelen, genoemd in artikel 26b, derde tot en met zesde lid, of in het zevende lid, onder c of d, met een normatieve studielast van tenminste 440 uren, ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze als zodanig aanbiedt.

**6.** De leerling van een school voor havo die in het bezit is van het diploma vmbo en die in plaats van de vakken, genoemd in artikel 10, artikel 10b of artikel 10d van de wet, of als extra vak examen heeft afgelegd in één of meer vakken van artikel 26c of 26b, is vrijgesteld van het volgen van onderwijs in dit vak respectievelijk deze vakken.

### Artikel 26f

Vervallen

### Artikel 26g

**1.** In het derde leerjaar van een school voor mavo volgt de leerling in de theoretische leerweg onderwijs in ten minste zeven vakken waarin eindexamen kan worden afgelegd, niet behorend tot het gemeenschappelijk deel.

**2.** Indien de leerling onderwijs in een derde moderne vreemde taal volgt of heeft gevolgd in enig voorafgaand leerjaar, is in afwijking van het eerste lid het aantal vakken, bedoeld in dat lid, zes.

### Artikel 26h

**1.**

De profielvakken, bedoeld in artikel 10b, zesde lid, van de wet zijn:

a. a.
        bouwen, wonen en interieur;
b. b.
        produceren, installeren en energie;
c. c.
        mobiliteit en transport;
d. d.
        media, vormgeving en ICT;
e. e.
        maritiem en techniek;
f. f.
        zorg en welzijn;
g. g.
        economie en ondernemen;
h. h.
        horeca, bakkerij en recreatie;
i. i.
        groen; en
j. j.
        dienstverlening en producten.

**2.** Het extra vak bedoeld in artikel 10b, negende lid, onderdeel d, van de wet, is Friese taal en cultuur.

### Artikel 26i

**1.** De profielvakken, bedoeld in artikel 10d, zesde lid, van de wet, zijn de vakken, genoemd in artikel 26h, eerste lid.

**2.** In het derde leerjaar volgt de leerling in de gemengde leerweg ten minste onderwijs in een beroepsgericht programma en vijf algemene vakken waarin eindexamen kan worden afgelegd, niet behorend tot het gemeenschappelijk deel. Indien de leerling onderwijs in een derde moderne vreemde taal volgt of heeft gevolgd in enig voorafgaand leerjaar, is het aantal algemene vakken, bedoeld in de eerste volzin, vier.

### Artikel 26j

**1.** Bij ministeriële regeling worden beroepsgerichte keuzevakken vastgesteld die deel kunnen uitmaken van het beroepsgerichte programma van leerlingen in de basisberoepsgerichte, kaderberoepsgerichte en gemengde leerweg van het vmbo.

**2.** Het bevoegd gezag zorgt ervoor dat de school voldoende beroepsgerichte keuzevakken verzorgt waar leerlingen uit kunnen kiezen in het kader van hun beroepsgerichte programma.

**3.** Bij zijn keuze welke beroepsgerichte keuzevakken door de school worden verzorgd, consulteert het bevoegd gezag een of meer instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs en een of meer regionale arbeidsmarktpartijen.

### Artikel 26k

**1.** In samenwerking met een of meer instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs en een of meer regionale arbeidsmarktpartijen kan het bevoegd gezag van een school voor vbo een nieuw beroepsgericht keuzevak ontwikkelen.

**2.** Het bevoegd gezag stelt de medezeggenschapsraad van de school vooraf op de hoogte van het voornemen tot ontwikkeling van een nieuw beroepsgericht keuzevak.

**3.** Het bevoegd gezag meldt het voornemen tot ontwikkeling van een nieuw beroepsgericht keuzevak zo spoedig mogelijk aan Onze Minister door middel van een bij ministeriële regeling vastgesteld formulier.

**4.** Onze Minister brengt binnen zes weken na de melding schriftelijk advies uit over het voornemen.

**5.** Bij ministeriële regeling kunnen nadere voorschriften gegeven worden over de procedure voor het melden van het voornemen tot ontwikkeling van beroepsgerichte keuzevakken.

### Artikel 26l

**1.** Een aanvraag tot goedkeuring van een nieuw ontwikkeld beroepsgericht keuzevak wordt ingediend bij Onze Minister door middel van een bij ministeriële regeling vastgesteld formulier.

**2.**

Bij ministeriële regeling worden voorwaarden vastgesteld waaraan nieuwe beroepsgerichte keuzevakken moeten voldoen. Daartoe behoren in elk geval voorwaarden met betrekking tot:

a. a.
        de aard en omvang van het beroepsgerichte keuzevak;
b. b.
        de opbouw van de leerstof, gedifferentieerd naar de verschillende leerwegen waarin het beroepsgerichte keuzevak kan worden aangeboden; en
c. c.
        de mate waarin het nieuwe beroepsgerichte keuzevak zich onderscheidt van reeds bestaande beroepsgerichte keuzevakken.

**3.** Onze Minister besluit binnen dertien weken op de aanvraag, bedoeld in het eerste lid en laat zich daarbij adviseren door een onafhankelijke adviescommissie.

**4.** Bij ministeriële regeling kunnen nadere voorschriften gegeven worden over de procedure voor het verlenen van goedkeuring aan nieuw ontwikkelde beroepsgerichte keuzevakken.

**5.** Als Onze Minister de aanvraag inwilligt, neemt hij het nieuwe beroepsgerichte keuzevak uiterlijk met ingang van 1 augustus daaropvolgend op in de regeling, bedoeld in artikel 26j, eerste lid.

### Artikel 26m

Vervallen

### Artikel 26n

**1.** Het bevoegd gezag van een school voor mavo of vbo kan een leerling, na overleg met de leerling en, indien de leerling minderjarig is, met diens ouders, voogden of verzorgers, ontheffing verlenen van het volgen van het onderwijs in lichamelijke opvoeding, indien de leerling vanwege diens lichamelijke gesteldheid niet in staat is dit onderwijs te volgen. Het bevoegd gezag geeft de inspectie kennis van de verleende ontheffing en vermeldt daarbij de gronden waarop deze ontheffing berust.

**2.**

Het bevoegd gezag kan toestaan dat een ontheffing, verleend voor de eerste twee leerjaren van het volgen van een tweede moderne vreemde taal, tevens geldt als ontheffing voor die taal voor de periode waarin de leerling onderwijs in de kaderberoepsgerichte, theoretische of gemengde leerweg volgt, met dien verstande dat Arabische taal, Turkse taal, Spaanse taal, maatschappijkunde, geschiedenis en staatsinrichting, of aardrijkskunde in de plaats komt van het onderwijs in de taal waarvoor de vrijstelling is verleend. Deze toestemming kan slechts worden verleend ten behoeve van leerlingen die:

a. a.
        op grond van artikel 22, tweede lid, beschikken over een ontheffing en deze ontheffing wordt voortgezet,
b. b.
        in de periode van de eerste twee leerjaren onderwijs in de Arabische taal, de Turkse taal, of Spaanse taal volgden, of
c. c.
        onderwijs gaan volgen in de basisberoepsgerichte leerweg en die in het schooljaar voorafgaand aan het betrokken schooljaar leerwegondersteunend onderwijs volgden.

**3.** Dit artikel geldt tevens voor leerlingen die in een hoger leerjaar voor de eerste maal in Nederland tot een school zijn toegelaten.

**4.** De leerling van een school voor vmbo, voor zover het betreft de theoretische leerweg, die in het bezit is van het diploma vmbo in de kaderberoepsgerichte leerweg of de basisberoepsgerichte leerweg en die in plaats van de vakken, als bedoeld in artikel 10b van de wet, of als extra vak examen heeft afgelegd in één of meer vakken van artikel 10 van de wet of artikel 26c dan wel 26b, is vrijgesteld van het volgen van onderwijs in dit vak respectievelijk deze vakken.

**5.** De leerling van een school voor vmbo, voor zover het betreft de basisberoepsgerichte leerweg, die in het bezit is van een diploma vmbo in een andere leerweg, en die in plaats van de vakken, bedoeld in artikel 10b, of als extra vak, examen heeft afgelegd in één of meer vakken van artikel 10 van de wet, artikel 26b of artikel 26c, is vrijgesteld van het volgen van onderwijs in dit vak respectievelijk deze vakken.

**6.** De leerling van een school voor vmbo, voor zover het betreft de kaderberoepsgerichte leerweg, die in het bezit is van een diploma vmbo in de basisberoepsgerichte leerweg, de theoretische leerweg of de gemengde leerweg, en die in plaats van de vakken, bedoeld in artikel 10b van de wet, of als extra vak, examen heeft afgelegd in één of meer vakken van artikel 10b van de wet, artikel 26b dan wel artikel 26c, is vrijgesteld van het volgen van onderwijs in dit vak respectievelijk deze vakken.

**7.** De leerling van een school voor vmbo, voor zover het betreft de gemengde leerweg, die in het bezit is van een diploma vmbo en die in plaats van de vakken, bedoeld in artikel 10d, of als extra vak, examen heeft afgelegd in één of meer vakken van artikel 10 of artikel 10b van de wet, of artikel 26b dan wel artikel 26c, is vrijgesteld van het volgen van onderwijs in dit vak, respectievelijk deze vakken.

### Artikel 26o

Vervallen

### Paragraaf 4. Toevoeging gemengde leerweg en profielen in het kader van regionale samenwerking

### Artikel 27

**1.** Onderwijs in de gemengde leerweg als bedoeld in artikel 72, derde lid, onderdeel e, van de wet kan worden gegeven aan een school voor vbo of aan een agrarisch opleidingscentrum voor zover het betreft het voorbereidend beroepsonderwijs, indien het bevoegd gezag met het bevoegd gezag van een school voor mavo een samenwerkingsovereenkomst heeft gesloten met betrekking tot de uitwisseling van expertise, de leerlingbegeleiding en de examinering.

**2.** Het vorige lid is van overeenkomstige toepassing op onderwijs in de gemengde leerweg als bedoeld in artikel 72, derde lid, onderdeel e, van de wet dat wordt gegeven aan een school voor mavo.

### Artikel 28

Het profiel groen, bedoeld in artikel 10b, derde lid, onderdeel i, van de wet kan op grond van artikel 72, derde lid, onderdeel f, van de wet worden toegevoegd aan een school voor vbo indien:

a. a.
      het bevoegd gezag van een agrarisch opleidingscentrum deelneemt aan de desbetreffende regionale samenwerking, of
b. b.
      het bevoegd gezag van het agrarisch opleidingscentrum waarvan een vestiging het dichtst gelegen is bij de vestiging waar het onderwijs in het profiel groen zal worden verzorgd, heeft verklaard daarmee in te stemmen.

### Artikel 28a

Het profiel dienstverlening en producten, bedoeld in artikel 10b, derde lid, onderdeel j, van de wet kan op grond van artikel 72, derde lid, onderdeel g, van de wet worden toegevoegd aan een agrarisch opleidingscentrum indien het onderwijs binnen dat profiel voorbereidend beroepsonderwijs op het gebied van landbouw, natuurlijke omgeving en voedsel betreft.

### Paragraaf 5. Maatschappelijke stage

### Artikel 29

Vervallen

### Artikel 30

Vervallen

### Artikel 30a

**1.**

De stage-overeenkomst voor de maatschappelijke stage bevat in elk geval:

a. a.
        de leerdoelen;
b. b.
        de activiteiten die de leerling moet ontplooien om de leerdoelen te bereiken;
c. c.
        de aanvangsdatum, de einddatum en de tijden van de onder b bedoelde activiteiten;
d. d.
        een regeling voor de begeleiding van de leerling bij de stagebieder.

**2.** De stage-overeenkomst bepaalt voorts wie de verzekering tegen het financiële risico van ongevallen en tegen wettelijke aansprakelijkheid van de leerling voor de tijd dat deze zich bevindt bij de stagebieder zal sluiten en ten laste van wie de te betalen premie zal komen, indien een zodanige verzekering wordt gesloten.

**3.** Indien er geen externe stagebieder is aan te wijzen, dan wordt de stage-overeenkomst gesloten tussen het bevoegd gezag en de leerling.

**4.** In geval van minderjarigheid van de leerling wordt de stage-overeenkomst mede door diens ouders, voogden of verzorgers ondertekend.

### Paragraaf 6. Beroepsstage

### Artikel 31

**1.** Deze paragraaf is van toepassing op scholen voor mavo voor zover daaraan onderwijs in de gemengde leerweg wordt verzorgd, en op scholen voor vbo.

**2.** Deze paragraaf is van overeenkomstige toepassing op arbeidstraining. Onder arbeidstraining wordt verstaan het onderricht in de praktijk van de uitoefening van een vak of beroep aan scholen voor praktijkonderwijs, bedoeld in artikel 10f, vijfde lid, van de wet, voor zover dat onderricht plaatsvindt buiten de school voor praktijkonderwijs.

### Artikel 32

**1.** In het derde en vierde leerjaar kunnen de lessen in profielvakken of beroepsgerichte keuzevakken worden besteed aan stage.

**2.** Voor een school voor praktijkonderwijs bedraagt het in artikel 10f, vijfde lid, van de wet bedoelde aantal uren stage of arbeidstraining gedurende de cursusduur gemiddeld ten hoogste 50% van het aantal uren waarin onderwijs wordt verzorgd, met dien verstande dat voor leerlingen tot en met het schooljaar waarop zij de leeftijd van 17 jaar hebben bereikt de stage of arbeidstraining per schoolweek ten hoogste 80% bedraagt van het aantal uren waarin in die week onderwijs wordt verzorgd.

### Artikel 33

Het doel, de inhoud, de omvang, de opbouw en de organisatie van de stage worden beschreven in een stageplan.

### Artikel 34

Een stage wordt doorlopen op een of meer stageplaatsen, ter beschikking gesteld door een of meer stagegevers.

### Artikel 35

**1.** Het bevoegd gezag sluit met de leerling en de stagegever te zamen een schriftelijke stage-overeenkomst waaruit blijkt dat de leerling leeractiviteiten ontplooit in het kader van het stageplan.

**2.**

De stage-overeenkomst bevat in elk geval:

a. a.
        de leeractiviteiten die de leerling bij de aangewezen stagegever op een of meer bepaalde stageplaatsen moet ontplooien;
b. b.
        de aanvangsdatum, de einddatum en de tijden van de onder *a* bedoelde leeractiviteiten;
c. c.
        een regeling voor de begeleiding van de leerling bij de stagegever waarin in elk geval duidelijk wordt gemaakt welk aandeel in de begeleiding door de stageleraar respectievelijk door de stagebegeleider, aan te wijzen door of namens het bevoegd gezag onderscheidenlijk de stagegever, wordt verzorgd;
d. d.
        de wijze waarop de stagegever bij de beoordeling van de leeractiviteiten van de leerling wordt betrokken;
e. e.
        een regeling die de inspectie in staat stelt toezicht te houden op de leeractiviteiten die door de leerling bij de stagegever worden ontplooid.

**3.** De stage-overeenkomst bepaalt voorts wie de verzekering tegen het financiële risico van ongevallen en tegen wettelijke aansprakelijkheid van de leerling voor de tijd dat deze zich bevindt bij de stagegever zal sluiten en ten laste van wie de te betalen premie zal komen, indien een zodanige verzekeringsovereenkomst zal worden gesloten.

**4.** In geval van minderjarigheid van de leerling wordt de stage-overeenkomst door diens ouders, voogden of verzorgers ondertekend.

### Artikel 36

Met het oog op de stage kan het bevoegd gezag ten behoeve van de leerlingen een schriftelijke samenwerkingsovereenkomst met een of meer stagegevers aangaan waarin mede een of meer onderdelen van de stage-overeenkomst, bedoeld in artikel 35, tweede lid, worden opgenomen.

## Hoofdstuk IV. Beoordeling leerresultaten en monitor veiligheid op school

### Artikel 37

**1.**

De inspectie hanteert voor zover van toepassing de volgende indicatoren voor de beoordeling van de leerresultaten:

a. a.
        het percentage leerlingen met een onvertraagde studievoortgang in de eerste twee leerjaren;
b. b.
        het percentage leerlingen met een onvertraagde studievoortgang in de overige leerjaren;
c. c.
        het niveau dat de leerling in het derde leerjaar daadwerkelijk heeft bereikt ten opzichte van het niveau dat de leerling gelet op het schooladvies, bedoeld in artikel 42, tweede lid, van de Wet op het primair onderwijs, naar verwachting in het derde leerjaar zou bereiken; en
d. d.
        het gemiddelde cijfer van het centraal examen.

**2.** De indicatoren worden onderscheiden naar de in artikel 23a1, eerste lid, van de wet genoemde schoolsoorten en leerwegen.

**3.** Bij de bepaling van de leerresultaten, bedoeld in het eerste lid , onder a tot en met d, kan rekening worden gehouden met groepskenmerken en individuele kenmerken van leerlingen, met dien verstande dat in elk geval rekening wordt gehouden met de sociaal-economische situatie van de leerlingen.

**4.** De scores waarop het oordeel over de in het eerste lid, onder a tot en met d, bedoelde indicatoren wordt gebaseerd, kunnen wegens bijzondere omstandigheden worden gecorrigeerd.

### Artikel 37a

Bij ministeriële regeling worden nadere regels gegeven met betrekking tot de berekening van de indicatoren, genoemd in artikel 37, eerste lid, waaronder begrepen de toe te passen correcties, bedoeld in het derde en vierde lid van dat artikel. Voorts worden bij die regeling regels gegeven met betrekking tot:

a. a.
      de aard en de aantallen gegevens die ten minste nodig zijn voor de toepassing van de indicatoren;
b. b.
      de normering waarop de inspectie het oordeel voldoende dan wel onvoldoende onderwijsresultaat baseert, na toepassing van de indicatoren;
c. c.
      de wijze waarop per schoolsoort of leerweg de beoordelingen, gebaseerd op de afzonderlijke indicatoren, leiden tot een oordeel over de leerresultaten van die schoolsoort onderscheidenlijk leerweg.

### Artikel 37b

**1.**

De indicatoren worden vastgesteld dan wel gewijzigd met inachtneming van de volgende procedure:

a. a.
        gelet op recente ontwikkelingen, een eigen analyse en signalen van organisaties uit het onderwijsveld, beslist de inspecteur-generaal van het onderwijs of hij Onze Minister een voorstel doet voor het aanpassen van een indicator of voor het vaststellen van een nieuwe indicator;
b. b.
        over het concept-voorstel overlegt de inspecteur-generaal van het onderwijs met de daarvoor in aanmerking komende organisaties uit het onderwijsveld;
c. c.
        de inspecteur-generaal van het onderwijs legt het voorstel voor aan Onze Minister, onder vermelding van de wijze waarop in het voorstel rekening is gehouden met de reacties van de geraadpleegde organisaties uit het onderwijsveld;
d. d.
        Onze Minister besluit naar aanleiding van het voorstel over wijziging van een indicator of vaststelling van een nieuwe indicator of een daarvoor noodzakelijk voorstel van wet of ontwerp-algemene maatregel van bestuur wordt voorbereid.

**2.** De wijze van meting en de aanpassing van de wijze van meting in het kader van toepassing van de indicatoren, alsmede de normering en de aanpassing van de normering, worden vastgesteld op voorstel van de inspecteur-generaal van het onderwijs.

### Artikel 37b1

Het instrument ter monitoring van de veiligheid van leerlingen, bedoeld in artikel 3b, eerste lid, onderdeel b, van de wet:

a. a.
      geeft inzicht in de ervaren en feitelijke veiligheid en het welbevinden van de leerlingen, voor zover dat verband houdt met de veiligheid, op school;
b. b.
      wordt ten minste eens per schooljaar afgenomen onder een representatief deel van de leerlingen; en
c. c.
      is gestandaardiseerd, valide en betrouwbaar.

## Hoofdstuk V. Overgangs- en slotbepalingen

### Artikel 37c

Dit besluit berust mede op artikel 23a1, vierde lid, van de Wet op het voortgezet onderwijs.

### Artikel 38

Dit besluit treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip.

### Artikel 39

Dit besluit wordt aangehaald als: Inrichtingsbesluit WVO.

## Bijlage 1

Vervallen
