---
titel: Aanpassingsregeling pensioenen 1991
bwb_id: BWBR0005915
type: AMvB
status: geldend
datum_inwerkingtreding: '1993-05-14'
bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0005915
citeertitel: Aanpassingsregeling pensioenen 1991
---

# Aanpassingsregeling pensioenen 1991

## Hoofdstuk 1. Algemene burgerlijke pensioenwet

### Paragraaf . Begripsomschrijvingen

### Artikel 1

In dit hoofdstuk wordt verstaan onder:

a. a.
      pensioen: een pensioen dat is toegekend krachtens de Algemene burgerlijke pensioenwet dan wel een pensioen of uitkering, bedoeld in artikel T 3 van die wet, met inbegrip van de wettelijke verhogingen en aanvullingen, uitgezonderd de verhogingen krachtens de artikelen 66, 102 en 148 van de Pensioenwet 1922, zoals die wet luidde op 31 december 1956, en uitgezonderd de toeslagen krachtens de artikelen F 7*c*, F 9*a*, H 3*a*, H 7*a*, H 9*a* en H 9*b* van de Algemene burgerlijke pensioenwet;
b. b.
      middelsom: de middelsom van berekeningsgrondslagen, bedoeld in artikel F 6 van de Algemene burgerlijke pensioenwet, of wat daarmee overeenkomt, doch indien een pensioen is afgeleid van een ander pensioen, wordt onder middelsom verstaan de middelsom waarnaar dat andere pensioen is berekend;
c. c.
      pensioengrondslag: de pensioengrondslag, bedoeld in artikel F 7*a*, tweede lid, van de Algemene burgerlijke pensioenwet; indien een pensioen is afgeleid van een ander pensioen, wordt onder pensioengrondslag verstaan de pensioengrondslag waarnaar dat andere pensioen is berekend;
d. d.
      aangepaste middelsom: de middelsom zoals die laatstelijk is aangepast overeenkomstig het koninklijk besluit van 24 juni 1992 (*Stb.* 382).

### Paragraaf . Aanpassing middelsommen en pensioenen

### Artikel 2

**1.** De aangepaste middelsommen van de pensioenen die zijn toegekend met ingang van een datum voor 1 april 1991 worden met ingang van 1 april 1991 nader aangepast door vermenigvuldiging met de factor 1,034.

**2.** Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing op de middelsommen, bedoeld in artikel 4, eerste lid, eerste volzin, nadat de daar vermelde vermenigvuldiging met de factor volgens de bij dit besluit behorende bijlage P of R heeft plaatsgevonden en voor zover de ingangsdatum van de desbetreffende pensioenen ligt tussen 1 januari 1991 en 1 april 1991.

**3.** Een pensioen of gedeelte van een pensioen als bedoeld in het eerste lid wordt met ingang van 1 april 1991 aangepast in evenredigheid aan de wijziging van de aangepaste middelsom dan wel van de daarvan afgeleide pensioengrondslag.

### Artikel 3

**1.** De aangepaste middelsommen van de pensioenen toegekend op of na 1 april 1991 worden, indien die middelsommen worden gevormd door berekeningsgrondslagen voor jaren voorafgaand aan 1990, nader aangepast door vermenigvuldiging met de factor 1,034.

**2.** Een pensioen of gedeelte van een pensioen, bedoeld in het eerste lid wordt met ingang van de ingangsdatum van dat pensioen berekend naar de nader aangepaste middelsom, met inachtneming van de bedragen, genoemd in artikel 5.

### Artikel 4

**1.** De middelsommen van de pensioenen toegekend met ingang van een datum na 1 januari 1991 worden, indien die middelsommen worden gevormd door berekeningsgrondslagen voor de jaren 1989 en 1990 vermenigvuldigd met de factor volgens de bij dit besluit behorende bijlage P. Indien de middelsom wordt gevormd door de berekeningsgrondslag voor 1990 wordt die middelsom vermenigvuldigd met de factor volgens de bij dit besluit behorende bijlage R. Indien de ingangsdatum ligt op of na 1 april 1991 wordt de middelsom vervolgens vermenigvuldigd met de factor 1,034.

**2.** Een pensioen of gedeelte van een pensioen als bedoeld in het eerste lid wordt met ingang van de ingangsdatum van dat pensioen berekend naar de overeenkomstig dat lid vastgestelde middelsom. Indien de ingangsdatum van dat pensioen ligt op of na 1 april 1991 geschiedt de berekening met inachtneming van de bedragen, genoemd in artikel 5.

### Paragraaf . Bedragen in de Algemene burgerlijke pensioenwet

### Artikel 5

**1.**

Met ingang van 1 april 1991 luiden de in de ondergenoemde artikelen van de Algemene burgerlijke pensioenwet genoemde bedragen:

| artikel F 6, vierde lid | : f 6 838,42 |
| --- | --- |
| artikel F 7, tweede lid | : f 37 171,- |
|  | : f 20 799,- |
| artikel F 9a, vierde lid | : f 68 384,17 |
|  | : f 59 722,54 |
| artikel F 12, zesde lid | : f 6 838,42 |
| artikel H 9a, vierde lid | : f 59 722,54 |
| artikel H 9b, derde lid | : f 59 722,54 |
| artikel J 12, eerste lid | : f 26 508,- |
| artikel R 4, eerste lid | : f 417,- |

**2.** Het bedrag in artikel J 1*a*, eerste en tweede lid, van de Algemene burgerlijke pensioenwet, zoals dat artikel luidde op 31 december 1985, luidt met ingang van 1 april 1991: f 151 301,-.

## Hoofdstuk 2. Spoorwegpensioenwet

### Paragraaf . Begripsomschrijvingen

### Artikel 6

**1.** In dit hoofdstuk wordt onder pensioen verstaan: een pensioen dat is toegekend krachtens de Spoorwegpensioenwet dan wel een pensioen of uitkering, bedoeld in artikel T 3 van die wet, met inbegrip van de wettelijke verhogingen en aanvullingen, uitgezonderd de verhogingen krachtens de artikelen 32, 51 en 99 van de Pensioenwet voor de Spoorwegambtenaren 1925, zoals die wet luidde op 31 december 1956, en uitgezonderd de toeslagen krachtens de artikelen F 6*c*, F 7*a*, H 3*a*, H 7*a*, H 9*a* en H 9*b* van de Spoorwegpensioenwet.

**2.** Artikel 1, onderdelen *b* tot en met *d*, is van overeenkomstige toepassing.

### Paragraaf . Aanpassing, middelsommen en pensioenen

### Artikel 7

De aanpassing van de middelsommen en van de pensioenen geschiedt overeenkomstig de artikelen 2 tot en met 4, met inachtneming van de bedragen genoemd in artikel 8.

### Paragraaf . Bedragen in de Spoorwegpensioenwet

### Artikel 8

**1.**

Met ingang van 1 april 1991 luiden de in de ondergenoemde artikelen van de Spoorwegpensioenwet genoemde bedragen:

| artikel F 5, vierde lid | : f 6 838,42 |
| --- | --- |
| artikel F 6, tweede lid | : f 37 171,- |
|  | : f 20 799,- |
| artikel F 7a, vierde lid | : f 68 384,17 |
|  | : f 59 722,54 |
| artikel F 10, zesde lid | : f 6 838,42 |
| artikel H 9a, vierde lid | : f 59 722,54 |
| artikel H 9b, derde lid | : f 59 722,54 |
| artikel J 12, eerste lid | : f 26 508,- |
| artikel R 4, eerste lid | : f 417,- |

**2.** Het bedrag in artikel J 1*a*, eerste en tweede lid, van de Spoorwegpensioenwet, zoals dat artikel luidde op 31 december 1985, luidt met ingang van 1 april 1991: f 151 301,-.

## Hoofdstuk 3

### Paragraaf . Begripsomschrijvingen

### Artikel 9

In dit hoofdstuk wordt verstaan onder:

a. a.
      pensioen: een pensioen dat is toegekend krachtens de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers dan wel een pensioen of uitkering, bedoeld in artikel 37 of 82 van die wet, benevens een pensioen dat is toegekend krachtens een provinciale of gemeentelijke verordening als bedoeld in de vijfde afdeling van die wet;
b. b.
      berekeningsgrondslag: het bedrag waarnaar een pensioen wordt berekend, doch indien een pensioen wordt afgeleid van een ander pensioen, wordt onder berekeningsgrondslag verstaan het bedrag waarnaar dat andere pensioen wordt berekend;
c. c.
      aangepaste berekeningsgrondslag: de berekeningsgrondslag zoals die laatstelijk is aangepast overeenkomstig koninklijk besluit van 24 juni 1992 (*Stb.* 382).

### Paragraaf . Aanpassing berekeningsgrondslagen en pensioenen

### Artikel 10

**1.** De aangepaste berekeningsgrondslagen van de pensioenen die zijn toegekend met ingang van een datum voor 1 april 1991 worden met ingang van 1 april 1991 nader aangepast door vermenigvuldiging met de factor 1,034.

**2.** Een pensioen als bedoeld in het eerste lid wordt met ingang van 1 april 1991 aangepast in evenredigheid aan de wijziging van de aangepaste berekeningsgrondslag, behoudens artikel 12, derde lid.

### Artikel 11

**1.** De aangepaste berekeningsgrondslagen van de pensioenen die zijn of worden toegekend na 1 april 1991 worden, indien die berekeningsgrondslagen betrekking hebben op tijd voor 1 april 1991, nader aangepast door vermenigvuldiging met de factor 1,034.

**2.** Een pensioen als bedoeld in het eerste lid wordt met ingang van de ingangsdatum van dat pensioen berekend naar de nader aangepaste berekeningsgrondslag, met inachtneming van de bedragen genoemd in artikel 12.

### Paragraaf . Bedragen in de

### Artikel 12

**1.**

Met ingang van 1 april 1991 luiden de bedragen in de artikelen 93 en 94 van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers, zoals die artikelen luidden op 31 december 1985, als volgt:

| artikel 93, eerste, tweede en derde lid | : f 151.301,- |
| --- | --- |
| artikel 94, onderdeel a | : f 151.301,- |
|  | : f 108.071,- |
| artikel 94, onderdeel b | : f 151.301,- |
|  | : f 21.614,- |
|  | : f 43.228,- |

**2.** Met ingang van 1 april 1991 luidt het in artikel 156, tweede lid, van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers genoemde bedrag: f 26 508,-.

**3.** Een pensioen dat is toegekend met toepassing van artikel 38 van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers bedraagt met ingang van 1 april 1991 dan wel de latere datum van ingang van het pensioen ten hoogste f 44 427,-.

**4.** Een pensioen dat is toegekend met toepassing van artikel 83 van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers bedraagt met ingang van 1 april 1991 dan wel de latere datum van ingang van het pensioen f 1 992,- per lidmaatschapsjaar en ten hoogste f 36 227,-.

## Hoofdstuk 4. Nieuw-Guinea pensioenen

### Paragraaf . Begripsomschrijvingen

### Artikel 13

In dit hoofdstuk wordt verstaan onder:

a. a.
      pensioen: een pensioen dat is toegekend dan wel mede toegekend krachtens de Wet van 25 mei 1962 (*Stb.* 196);
b. b.
      pensioenuitkering: een pensioen vermeerderd met de aanpassingstoeslag, bedoeld in artikel 21, vierde lid, van de Aanpassingsregeling pensioenen 1976 en met de bijzondere uitkering, bedoeld in artikel 31 van die regeling, zoals laatstelijk vastgesteld overeenkomstig het koninklijk besluit van 24 juni 1992 (*Stb.* 382).

### Paragraaf . Aanpassing van aanpassingstoeslagen en bijzondere uitkeringen

### Artikel 14

Met ingang van 1 april 1991 worden de aanpassingstoeslagen en bijzondere uitkeringen, bedoeld in artikel 13, onderdeel *b*, op de voor of op die datum ingegane pensioenen zodanig nader aangepast dat de pensioenuitkeringen worden verhoogd met 3,4 percent.

### Artikel 15

De aanpassingstoeslag en de bijzondere uitkering, bedoeld in artikel 13, onderdeel *b*, op een pensioen dat is of wordt toegekend na 1 april 1991 worden met ingang van de ingangsdatum van dat pensioen vastgesteld overeenkomstig artikel 14.

## Hoofdstuk 5. Indonesische pensioenen

### Paragraaf . Begripsomschrijvingen

### Artikel 16

In dit hoofdstuk wordt verstaan onder:

a. a.
      pensioen: een pensioen, weduwenpensioen, wezenonderstand of uitkering als bedoeld in artikel 2, eerste lid, onderdeel *c* of *d*, van de Toeslagwet Indonesische Pensioenen 1956 dan wel een krachtens het tweede lid van dat artikel daarmee gelijkgestelde uitkering;
b. b.
      aanpassingstoeslag: de aanpassingstoeslag zoals geregeld in de in onderdeel *a* genoemde wet;
c. c.
      pensioenuitkering: een pensioen vermeerderd met de bij of krachtens de in onderdeel *a* genoemde wet verleende toeslagen, uitgezonderd de aanvulling op de invaliditeitstoeslag, bedoeld in artikel 3*a* van die wet, zoals laatstelijk vastgesteld overeenkomstig het koninklijk besluit van 24 juni 1992 (*Stb.* 382).

### Paragraaf . Aanpassing van aanpassingstoeslagen

### Artikel 17

Met ingang van 1 april 1991 worden de aanpassingstoeslagen op de voor of op die datum ingegane pensioenen zodanig nader aangepast, dat de pensioenuitkeringen worden verhoogd met 3,4 percent.

### Artikel 18

De aanpassingstoeslag op een pensioen toegekend na 1 april 1991 wordt met ingang van de ingangsdatum van dat pensioen vastgesteld overeenkomstig artikel 17.

## Hoofdstuk 6. Algemene militaire pensioenwet

### Paragraaf . Begripsomschrijvingen

### Artikel 19

In dit hoofdstuk wordt verstaan onder:

a. a.
      pensioen: een pensioen of uitkering toegekend krachtens of op de voet van de Algemene militaire pensioenwet of een vroegere militaire pensioenwet in de zin van die wet, met inbegrip van de wettelijke verhogingen en aanvullingen, uitgezonderd de pensioenverhogingen krachtens de artikelen 22 van de Pensioenwet voor de zeemacht 1922 en van de Pensioenwet voor de landmacht 1922 dan wel krachtens de artikelen 25 en 28 van de Militaire weduwenwet 1922, zoals die wetten luidden op 31 december 1956, en uitgezonderd de toeslagen krachtens de artikelen F 7*a*, F 11*a*, H 1, elfde en veertiende lid, en H 4, vijfde en zevende lid, van de Algemene militaire pensioenwet;
b. b.
      grondslagperiode: het inkomenstijdvak dat voor de vaststelling van de in onderdeel *c* omschreven berekeningsgrondslag in aanmerking is genomen;
c. c.
      berekeningsgrondslag: 
      
        
          1°.
          voor pensioenen waarvan de grondslagperiode eindigt voor 1 april 1991: de berekeningsgrondslag van die pensioenen, zoals laatstelijk aangepast overeenkomstig het koninklijk besluit van 24 juni 1992 (*Stb.* 382);
        
        
          2°.
          voor pensioenen waarvan de grondslagperiode aanvangt voor 1 april 1991 en eindigt na 31 maart 1991, de pensioen- of berekeningsgrondslag in de zin van de Algemene militaire pensioenwet, doch indien een pensioen is afgeleid van een ander pensioen, wordt ten aanzien van dat pensioen onder pensioen- of berekeningsgrondslag verstaan de pensioen- of berekeningsgrondslag van dat andere pensioen;
        
        
          3°.
          voor pensioenen die geheel of gedeeltelijk zijn of worden berekend met toepassing van artikel F 10*b* van de Algemene militaire pensioenwet: de bedragen die ingevolge dat artikel zijn afgeleid van pensioengrondslagen als bedoeld onder 1° of 2°.
1°. 1°.
          voor pensioenen waarvan de grondslagperiode eindigt voor 1 april 1991: de berekeningsgrondslag van die pensioenen, zoals laatstelijk aangepast overeenkomstig het koninklijk besluit van 24 juni 1992 (*Stb.* 382);
2°. 2°.
          voor pensioenen waarvan de grondslagperiode aanvangt voor 1 april 1991 en eindigt na 31 maart 1991, de pensioen- of berekeningsgrondslag in de zin van de Algemene militaire pensioenwet, doch indien een pensioen is afgeleid van een ander pensioen, wordt ten aanzien van dat pensioen onder pensioen- of berekeningsgrondslag verstaan de pensioen- of berekeningsgrondslag van dat andere pensioen;
3°. 3°.
          voor pensioenen die geheel of gedeeltelijk zijn of worden berekend met toepassing van artikel F 10*b* van de Algemene militaire pensioenwet: de bedragen die ingevolge dat artikel zijn afgeleid van pensioengrondslagen als bedoeld onder 1° of 2°.

### Paragraaf . Aanpassing berekeningsgrondslagen en pensioenen

### Artikel 20

**1.** De berekeningsgrondslagen, bedoeld in artikel 19, onderdeel *c*, onder 1° of 3° juncto 1°, worden met ingang van 1 april 1991 of zoveel later als het pensioen is ingegaan nader aangepast door vermenigvuldiging met de factor 1,034.

**2.** De berekeningsgrondslagen, bedoeld in artikel 19, onderdeel *c*, 2° of 3° juncto 2°, worden aangepast met gebruikmaking van de bij dit besluit behorende bijlage R, met dien verstande dat de daarin genoemde factoren worden vermenigvuldigd met een breuk, waarvan de noemer 360 bedraagt en de teller gelijk is aan het aantal dagen van de grondslagperiode dat is gelegen voor 1 april 1991, waarbij volle kalendermaanden worden gesteld op dertig dagen.

### Artikel 21

Een pensioen of gedeelte van een pensioen wordt met ingang van 1 april 1991 of zoveel later als het pensioen is ingegaan, aangepast in evenredigheid aan de wijziging van de berekeningsgrondslag ingevolge artikel 20.

### Paragraaf . Bedragen in de Algemene militaire pensioenwet

### Artikel 22

**1.**

Met ingang van 1 april 1991 luiden de in de ondergenoemde artikelen van de Algemene militaire pensioenwet genoemde bedragen:

| artikel C 5, onderdeel d | : f 24.642,66 |
| --- | --- |
| artikel E 3, tweede lid | : f 2.100,- |
| artikel E 4 | : f 2.100,- |
| artikel F 3, eerste lid | : f 40.889,- |
|  | : f 20.799,- |
| artikel F 4, eerste lid | : f 40.889,- |
|  | : f 20.799,- |
| artikel F 7, zevende lid, onderdeel e | : f 31.004,08 |
| artikel F 7, tiende lid | : f 216.992,55 |
| artikel F 7a, tweede lid | : f 68.384,16 |
|  | : f 59.722,54 |
| artikel F 10a, tweede lid | : f 31.004,08 |
| artikel F 10b, eerste lid | : f 68.384,16 |
| artikel F 10b, tweede en derde lid | : f 6.838,42 |
| artikel H 1, zestiende lid | : f 59.722,54 |
| artikel M 4, eerste lid | : f 26.512,- |
| artikel V 13, tweede en derde lid | : f 417,- |

**2.** Het bedrag in artikel J 1*a*, tweede lid, van de Algemene militaire pensioenwet, zoals dat artikel luidde op 31 december 1985, luidt met ingang van 1 april 1991: f 151.301,-.

## Hoofdstuk 7. Slotbepalingen

### Artikel 23

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het *Staatsblad* waarin het wordt geplaatst en werkt terug tot en met 1 april 1991.

### Artikel 24

Dit besluit wordt aangehaald als: Aanpassingsregeling pensioenen 1991.

## Bijlage P. Bij een middelsom gevormd door de berekeningsgrondslagen voor 1989 en 1990

## Bijlage R. Bij een middelsom gevormd door de berekeningsgrondslagen voor 1990
