---
titel: Eenhedenbesluit 1981
bwb_id: BWBR0003438
type: AMvB
status: geldend
datum_inwerkingtreding: '1981-10-01'
bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0003438
citeertitel: Eenhedenbesluit 1981
---

# Eenhedenbesluit 1981

### Paragraaf 1. Begripsomschrijvingen

### Artikel 1

Voor de toepassing van het bij of krachtens dit besluit bepaalde wordt verstaan onder:

*wet:* de IJkwet (*Stb.* 1989, 10);

*bij de wet aangewezen eenheden* of *eenheden, aangewezen bij de wet:* de eenheden, bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder *a*, van de wet.

### Paragraaf 2. Definitief erkende eenheden

### Artikel 2

**1.**

Als eenheden, welke worden afgeleid van de bij de wet aangewezen eenheden, worden aangewezen de eenheden van de grootheden, genoemd in kolom 1 van de navolgende tabel. Als namen, symbolen en omschrijvingen van deze afgeleide eenheden gelden de namen, de symbolen en de omschrijvingen, welke onderscheidenlijk in de kolommen 2, 3 en 4 van die tabel achter de betrokken grootheden zijn vermeld.

| grootheid | eenheid |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | naam | symbool | omschrijving |
| 1 | 2 | 3 | 4 |
| frequentie | hertz | Hz | 1 Hz = 1 s^-1 |
| kracht | newton | N | 1N = 1 m*kg*s^-2 |
| druk, spanning | pascal | Pa | 1 Pa = 1 N*m^-2 |
| arbeid, energie, hoeveelheid warmte | joule | J | 1 J = 1 N*m |
| vermogen, energieflux | watt | W | 1 W = 1 J*s^-1 |
| hoeveelheid elektriciteit, elektrische lading | coulomb | C | 1 C = 1 s*A |
| elektrische spanning, elektrische potentieaal, elektromotorische spanning | volt | V | 1 V = 1 W*A^-1 |
| elektrische weerstand | ohm | Ω | 1 = 1 V*A^-1 |
| geleiding | siemens | S | 1 S = a*V^-1 |
| elektrische capaciteit | farad | F | 1 F = 1 C*V^-1 |
| magnetische flux | weber | Wb | 1 Wb = 1 V*s |
| magnetische inductie | tesla | T | 1 T = 1 Wb*m^-2 |
| inductantie | henry | H | 1 H = 1 Wb*A^-1 |
| lichtstroom | lumen | lm | 1 lm = 1 cd*sr |
| verlichtingssterkte | lux | lx | 1 lx = 1 lm*m^-2 |
| ioniserende stralingsactiviteit | bequerel | Bq | 1 Bq = 1 s^-1 |
| geabsorbeerde dosis, soortgelijke energieoverdracht, kerma, geabsorbeerde dosisindex | gray | Gy | 1 Gy = 1 J*kg^-1 |
| dosisequivalent | sievert | Sv | 1 Sv = 1 J*kg^-1 |
| celsiustemperatuur | graad Celsius | °C | 1 °C = 1 K; een celsiustemperatuur van 0 °C komt overeen met 273,15 K |

**2.**

Als eenheden, welke worden afgeleid van de bij de wet aangewezen eenheden, worden mede aangewezen de eenheden van andere dan de in artikel 1, tweede lid, van de wet genoemde grootheden, welke eenheden worden omschreven als:

a. a.
        machten van de bij de wet aangewezen eenheden of van de eenheden, aangewezen in het eerste lid;
b. b.
        produkten van twee of meer van de eenheden, aangewezen bij de wet, in het eerste lid van het onderhavige artikel of onder *a*.

**3.** De in het tweede lid aangewezen eenheden worden aangeduid met de namen, onderscheidenlijk symbolen, van elk der eenheden waaruit zij zijn samengesteld, op een zodanige wijze, dat machten of produkten daarbij mede tot uitdrukking worden gebracht.

### Artikel 3

**1.**

Als eenheden, welke samenhangen met de bij de wet aangewezen eenheden, worden aangewezen de eenheden van de grootheden, genoemd in kolom 1 van de navolgende tabel. Als namen, symbolen en omschrijvingen van deze samenhangende eenheden gelden de namen, de symbolen en de omschrijvingen, welke onderscheidenlijk in de kolommen 2, 3 en 4 van die tabel achter de betrokken grootheden zijn vermeld.

| grootheid | eenheid |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | naam | symbool | omschrijving |
| 1 | 2 | 3 | 4 |
| sterkte van optische systemen | dioptrie | – | 1 dioptrie = 1 m^-1 |
| oppervlakte | are | a | 1 a = 10^2 m^2 |
| werkzame doorsnede | barn | b | 1 b = 10^-28 m^2 |
| inhoud, volume | liter | l of L | 1 l = 1 L = 10^-3 m^3 |
| massa | ton | t | 1 t = 10^3 kg |
|  | metriekkaraat | – | 1 metriekkaraat = 2 *10^-4 kg |
|  | geünificeerde atomaire massaeenheid | u | 1 u = 1/12 van de massa van een atoom van de nuclide ^12C |
| lineïeke massa | tex | tex | 1 tex = 10^-6 kg*m^-1 |
| tijd | minuut | min | 1 min = 60 s |
|  | uur | h | 1 h - 60 min |
|  | dag | d | 1 d = 24 h |
| druk, spanning | bar | bar | 1 bar = 10^5 Pa |
| bloeddruk en druk van andere lichaamsvloeistoffen | millimeter | mmhg | 1 mmHg = 133,322 |
|  | kwik |  | Pa |
| energie | elektronvolt | eV | 1 eV = de kinetische energie die een elektron krijgt wanneer deze een potentiaalverschil van 1 volt in vacuüm doorloopt |
| schijnbaar vermogen van elektrische wisselstroom | voltampère | VA | 1 VA = 1 V*A |
| reactief vermogen van elektrische wisselstroom | var | var | 1 var = 1 V*A |
| vlakke hoek | volle hoek | – | 1 volle hoek = 2 π rad |
|  | graad | ...° | 1° = 1/360 volle hoek |
|  | minuut | ...' | 1 = 1'/60° |
|  | seconde | ..." | 1 = 1"/60' |
|  | decimale |  |  |
|  | graad of gon | gon | 1 gon = 1/400 volle hoek |
| alcoholvolumegehalte van een mengsel van water en alcohol | volumeprocent | % vol | 1% vol = 0,01m^3*m^-3 |
| alcoholmassagehalte van een mengsel van water en alcohol | massaprocent | % mas | 1% mas = 0,01 kg*kg^-1 |
| geluidniveau | decibel A | dB(A) | de decibel A is de eenheid van geluidniveau van een geluid, waarbij onder geluidniveau wordt verstaan het twintigvoud van de briggslogaritme van de verhouding van de effectieve waarde van de geluiddruk van het geluid, gewogen volgens de curve A, vastgelegd in Publikatie 651 (eerste druk, 1979) van de International Electrotechnical Commission, en een vergelijkingsdruk van 2*10^-5 pascal |

**2.**

Als eenheden, welke samenhangen met de bij de wet aangewezen eenheden, worden mede aangewezen de eenheden van andere dan de in artikel 1, tweede lid, van de wet genoemde grootheden, welke eenheden worden omschreven als:

a. a.
        machten van eenheden, aangewezen in het eerste lid;
b. b.
        produkten van twee of meer van de eenheden, aangewezen in het eerste lid of onder *a*;
c. c.
        produkten van een of meer van de bij de wet of in artikel 2 aangewezen eenheden enerzijds en een of meer in het eerste lid of onder *a* aangewezen eenheden anderzijds.

**3.** Ten aanzien van de aanduiding van de eenheden, aangewezen in het tweede lid, is artikel 2, derde lid, van overeenkomstige toepassing.

### Artikel 4

**1.**

Artikel 4, eerste lid, van de wet is van overeenkomstige toepassing ten aanzien van:

a. a.
        de eenheden, genoemd in artikel 2, eerste lid;
b. b.
        de eenheden: dioptrie, are, liter, ton, metriekkaraat, atomaire massaeenheid, tex, bar, elektronvolt, voltampère, var, decimale graad of gon, en barn, met dien verstande, dat het honderdvoud van de are, indien dit veelvoud niet wordt aangeduid door een getal voor de naam van die eenheid, wordt aangeduid met de naam hectare.

**2.** Onverminderd het bepaalde in het eerste lid, onder *b*, worden decimale veelvouden en delen van de eenheden, aangewezen in artikel 3, eerste lid, aangeduid door een getal voor de naam of het symbool van die eenheden.

**3.** Met betrekking tot de eenheden, aangewezen in artikel 2, tweede lid, en 3, tweede lid, zijn artikel 4, eerste en tweede lid, van de wet en het eerste en tweede lid van het onderhavige artikel van toepassing ten aanzien van elk der eenheden, waaruit de bedoelde eenheden zijn samengesteld, met dien verstande, dat bij decimale veelvouden en delen van machten van eenheden het voorvoegsel, onderscheidenlijk het symbool, betrekking heeft op die eenheden.

### Artikel 5

**1.**

Ten aanzien van de onderstaande erkende eenheden gelden de daarbij vermelde beperkingen in hun gebruik:

| eenheid | uitsluitend ter aanduiding van: |
| --- | --- |
| are | de oppervlakte van grond |
| metriekkaraat | de massa van edelstenen |
| tex | de lineïeke massa van textielvezels en garens |
| barn | werkzame doorsnede bij kerninteracties |

**2.** De eenheden volumeprocent en massaprocent mogen ten aanzien van een mengsel van water en alcohol uitsluitend worden gebezigd ter aanduiding van onderscheidenlijk het alcoholvolumegehalte, bij 20 °C, en het alcoholmassagehalte van een zodanig mengsel, bepaald met inachtneming van krachtens artikel 9, tweede lid, van de wet gestelde regelen omtrent de methode voor de bepaling van die gehalten van een mengsel als vorenbedoeld.

### Paragraaf 3. Benamingen van grootheden

### Artikel 6

**1.** De benaming "EEG-natuurgewicht" mag uitsluitend worden gebezigd ter aanduiding van het natuurgewicht van graan, uitgedrukt in kilogram per hectoliter en bepaald met behulp van een toestel, bestemd voor de meting van het natuurgewicht van granen, dat is voorzien van een geldig ijkmerk van eerste EEG-ijk of dat bij de herkeuring, bedoeld in artikel 11, vierde lid, onder *b* of *c*, van de wet is goedgekeurd en niet van een afkeuringsmerk is voorzien.

**2.** Bij of in verband met de handel in granen tussen, in verschillende Lid-Staten van de Europese Unie of andere Staten die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte gevestigde, kopers en verkopers mogen ter aanduiding van het natuurgewicht van graan slechts benamingen worden gebezigd, welke een gelijke betekenis hebben als de benaming "EEG-natuurgewicht".

### Artikel 7

**1.** De benaming "alcoholgehalte" mag met betrekking tot een mengsel van water en alcohol voor geen andere grootheid worden gebezigd dan voor het alcoholvolumegehalte of het alcoholmassagehalte voor het uitdrukken waarvan het gebruik van de eenheden % vol en % mas is toegelaten.

**2.** Ter aanduiding van het gehalte aan alcohol van een mengsel van water en alcohol mogen geen andere benamingen worden gebezigd dan die welke een gelijke betekenis hebben als alcoholvolumegehalte of alcoholmassagehalte voor het uitdrukken waarvan het gebruik van de eenheden % vol en % mas is toegelaten.

### Paragraaf 4. Tijdelijk erkende eenheden

### Artikel 8

Vervallen

### Artikel 9

Artikel 8 vervalt met ingang van 1 januari 1986.

### Paragraaf 5. Slotbepalingen

### Artikel 10

Het Eenhedenbesluit (*Stb.* 1968, 673) wordt ingetrokken.

### Artikel 11

Dit besluit kan worden aangehaald als: Eenhedenbesluit 1981.

### Artikel 12

Dit besluit treedt in werking met ingang van 1 oktober 1981.
