diff --git a/zbo/richtsnoeren-remedies/BWBR0033038/README.md b/zbo/richtsnoeren-remedies/BWBR0033038/README.md index c95288d58dc..dc03355b75c 100644 --- a/zbo/richtsnoeren-remedies/BWBR0033038/README.md +++ b/zbo/richtsnoeren-remedies/BWBR0033038/README.md @@ -16,27 +16,27 @@ citeertitel: Richtsnoeren Remedies ## 2. Uitgangspunten -2. De Mededingingswet voorziet in een preventief concentratietoezicht door de NMa dat twee fasen kent. Ingevolge artikel 34 Mededingingswet (hierna: Mw) is het verboden een concentratie tot stand te brengen voordat het voornemen daartoe aan de directeur-generaal van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (hierna: de d-g NMa) is gemeld en vervolgens vier weken zijn verstreken (de zogenaamde ‘meldingsfase’). Na het ontvangen van een melding deelt de d-g NMa ingevolge artikel 37, lid 1, Mw binnen vier weken mede of voor het tot stand brengen van de concentratie, waarop die melding betrekking heeft, een vergunning is vereist. Ingevolge artikel 37, lid 2, Mw kan de d-g NMa bepalen dat voor een concentratie een vergunning is vereist, indien hij reden heeft om aan te nemen dat als gevolg van die concentratie een economische machtspositie kan ontstaan of worden versterkt die tot gevolg heeft dat een daadwerkelijke mededinging op de Nederlandse markt of een deel daarvan op significante wijze wordt belemmerd. Indien een vergunning is vereist en vervolgens is aangevraagd, besluit de d-g NMa overeenkomstig artikel 44, lid 1, Mw binnen dertien weken na ontvangst van de aanvraag om vergunning (de zogenaamde ‘vergunningsfase’) of een vergunning wordt verleend. +2. De Mededingingswet voorziet in een preventief concentratietoezicht door de NMa dat twee fasen kent. Ingevolge artikel 34 Mededingingswet (hierna: Mw) is het verboden een concentratie tot stand te brengen voordat het voornemen daartoe aan de raad van bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (hierna: raad van bestuur NMa) is gemeld en vervolgens vier weken zijn verstreken (de zogenaamde ‘meldingsfase’). Na het ontvangen van een melding deelt de raad van bestuur NMa ingevolge artikel 37, lid 1, Mw binnen vier weken mede of voor het tot stand brengen van de concentratie, waarop die melding betrekking heeft, een vergunning is vereist. Ingevolge artikel 37, lid 2, Mw kan de raad van bestuur NMa bepalen dat voor een concentratie een vergunning is vereist, indien hij reden heeft om aan te nemen dat als gevolg van die concentratie een economische machtspositie kan ontstaan of worden versterkt die tot gevolg heeft dat een daadwerkelijke mededinging op de Nederlandse markt of een deel daarvan op significante wijze wordt belemmerd. Indien een vergunning is vereist en vervolgens is aangevraagd, besluit de raad van bestuur NMa overeenkomstig artikel 44, lid 1, Mw binnen dertien weken na ontvangst van de aanvraag om vergunning (de zogenaamde ‘vergunningsfase’) of een vergunning wordt verleend. -3. Ingevolge artikel 41, lid 4, Mw is de d-g NMa bevoegd om voor het tot stand brengen van een concentratie een vergunning te verlenen onder beperkingen en/of met voorschriften. De beperkingen en voorschriften die door de d-g NMa aan een vergunning kunnen worden verbonden, strekken ertoe partijen te verplichten die maatregelen te nemen die noodzakelijk zijn om te voorkomen dat door de concentratie een economische machtspositie zou ontstaan of worden versterkt die tot gevolg heeft dat een daadwerkelijke mededinging op de Nederlandse markt of een deel daarvan op significante wijze wordt belemmerd.3Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel Mededingingswet (Kamerstukken II, 1995-1996, 24 707, nr. 3, pagina’s 40 en 78) en de Nota naar aanleiding van het verslag (Kamerstukken II, 1996- 1997, 24 707, nr. 6, pagina 97). Indien deze maatregelen niet zouden worden genomen, zou ingevolge artikel 41, lid 2, Mw geen vergunning kunnen worden verleend omdat als gevolg van de voorgenomen concentratie een economische machtspositie zou ontstaan of worden versterkt die tot gevolg heeft dat een daadwerkelijke mededinging op de Nederlandse markt of een deel daarvan op significante wijze wordt belemmerd. +3. Ingevolge artikel 41, lid 4, Mw is de raad van bestuur NMa bevoegd om voor het tot stand brengen van een concentratie een vergunning te verlenen onder beperkingen en/of met voorschriften. De beperkingen en voorschriften die door de raad van bestuur NMa aan een vergunning kunnen worden verbonden, strekken ertoe partijen te verplichten die maatregelen te nemen die noodzakelijk zijn om te voorkomen dat door de concentratie een economische machtspositie zou ontstaan of worden versterkt die tot gevolg heeft dat een daadwerkelijke mededinging op de Nederlandse markt of een deel daarvan op significante wijze wordt belemmerd.3Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel Mededingingswet (Kamerstukken II, 1995-1996, 24 707, nr. 3, pagina’s 40 en 78) en de Nota naar aanleiding van het verslag (Kamerstukken II, 1996- 1997, 24 707, nr. 6, pagina 97). Indien deze maatregelen niet zouden worden genomen, zou ingevolge artikel 41, lid 2, Mw geen vergunning kunnen worden verleend omdat als gevolg van de voorgenomen concentratie een economische machtspositie zou ontstaan of worden versterkt die tot gevolg heeft dat een daadwerkelijke mededinging op de Nederlandse markt of een deel daarvan op significante wijze wordt belemmerd. 4. In bepaalde omstandigheden kunnen de mededingingsbezwaren die zouden kunnen ontstaan indien de voorgenomen concentratie ongewijzigd tot stand zou worden gebracht reeds in de meldingsfase worden weggenomen. In een dergelijk geval zal geen vergunning meer vereist zijn voor de concentratie en hoeft derhalve de vergunningsfase niet doorlopen te worden. De Memorie van Toelichting (hierna: MvT) bij de Mededingingswet heeft deze mogelijkheid voorzien.4MvT bij het wetsvoorstel Mededingingswet, punt 10.7.3 (Kamerstukken II, 1995-1996, 24 707, nr. 3, pagina 39).De MvT spreekt over de mogelijkheid voor partijen om, indien zij dit wensen, gedurende de meldingsfase wijzigingen in de gemelde concentratie aan te brengen om te voorkomen dat aan de vergunningsfase wordt toegekomen. De Mw kent niet de mogelijkheid in de meldingsfase een besluit onder beperkingen en/of met voorschriften te nemen. In het hiernavolgende zal met de term ‘remedies’ worden aangeduid zowel een door partijen aangebrachte wijziging van de concentratie in de meldingsfase die de geconstateerde mededingingsbezwaren wegneemt als de door partijen in de vergunningsfase aangeboden remedies die de geconstateerde mededingingsbezwaren wegnemen en die als beperkingen en/of voorschriften aan een vergunning worden verbonden. -5. De d-g NMa moedigt partijen aan om, in het geval van concentraties die mogelijk mededingings-problemen creëren, voorafgaand aan de melding van de voorgenomen concentratie (tijdens de zogenaamde prenotificatiefase) contact op te nemen met de NMa. Op deze manier kan in een vroeg stadium inzicht worden gekregen in de mogelijk aan de voorgenomen concentratie verbonden mededingingsproblemen en kunnen derhalve mogelijke oplossingen hiervoor eveneens in een vroeg stadium worden verkend. +5. De raad van bestuur NMa moedigt partijen aan om, in het geval van concentraties die mogelijk mededingings-problemen creëren, voorafgaand aan de melding van de voorgenomen concentratie (tijdens de zogenaamde prenotificatiefase) contact op te nemen met de NMa. Op deze manier kan in een vroeg stadium inzicht worden gekregen in de mogelijk aan de voorgenomen concentratie verbonden mededingingsproblemen en kunnen derhalve mogelijke oplossingen hiervoor eveneens in een vroeg stadium worden verkend. 6. Als uitgangspunt voor remedies geldt dat, nadat de NMa partijen op de hoogte heeft gesteld van de gesignaleerde mededingingsproblemen, het initiatief tot het doen van voorstellen voor remedies bij partijen ligt. -7. Voorgestelde remedies dienen doeltreffend te zijn. Partijen dienen de d-g NMa ervan te overtuigen dat de gesignaleerde mededingingsproblemen door de door hen voorgestelde remedies volledig worden opgelost en dat de remedies daadwerkelijk en tijdig kunnen worden uitgevoerd. Voorstellen voor remedies moeten duidelijk en gedetailleerd zijn en tijdig worden aangeboden, teneinde de d-g NMa in staat te stellen het effect van de remedies te beoordelen.5Voor een meer gedetailleerde omschrijving van de vereisten waaraan de indiening van remedies moet voldoen zie punt 28. +7. Voorgestelde remedies dienen doeltreffend te zijn. Partijen dienen de raad van bestuur NMa ervan te overtuigen dat de gesignaleerde mededingingsproblemen door de door hen voorgestelde remedies volledig worden opgelost en dat de remedies daadwerkelijk en tijdig kunnen worden uitgevoerd. Voorstellen voor remedies moeten duidelijk en gedetailleerd zijn en tijdig worden aangeboden, teneinde de raad van bestuur NMa in staat te stellen het effect van de remedies te beoordelen.5Voor een meer gedetailleerde omschrijving van de vereisten waaraan de indiening van remedies moet voldoen zie punt 28. 8. De NMa zal de remedies in de regel voorleggen aan marktpartijen teneinde hun opvattingen over de effectiviteit en uitvoerbaarheid van de aangeboden remedies te vernemen.6Dit wordt aangeduid met de term ‘markttest’. -9. Verder dienen remedies geen of slechts een beperkt toezicht door de NMa te vereisen. Wel zal de NMa er in alle gevallen op toezien dat de remedies worden nageleefd en zal de d-g NMa zo nodig handhavend optreden (zie de punten 11 en 12). +9. Verder dienen remedies geen of slechts een beperkt toezicht door de NMa te vereisen. Wel zal de NMa er in alle gevallen op toezien dat de remedies worden nageleefd en zal de raad van bestuur NMa zo nodig handhavend optreden (zie de punten 11 en 12). 10. Indien geen passende remedies worden aangeboden die alle mededingingsproblemen oplossen, zal in de meldingsfase een vergunning zijn vereist of in de vergunningsfase een vergunning worden geweigerd. -11. De door partijen in de vergunningsfase aangeboden remedies kunnen als beperkingen en/of voorschriften aan een vergunning worden verbonden. Indien de aan een vergunning verbonden beperkingen niet in acht worden genomen, is er sprake van handelen zonder vergunning in de zin van artikel 41, lid 1, Mw. De d-g NMa kan op grond van artikel 74, lid 1, sub 4 Mw een boete en/of een last onder dwangsom die ertoe strekt het niet in acht nemen van de aan de vergunning verbonden beperkingen ongedaan te maken opleggen.7MvT bij het wetsvoorstel Mededingingswet (Kamerstukken II, 1995-1996, 24 707, nr. 3, pagina 96).Indien de aan een vergunning verbonden voorschriften niet worden nageleefd, kan de d-g NMa op grond van artikel 75 Mw een boete en/of een last onder dwangsom die ertoe strekt alsnog de desbetreffende voorschriften te doen naleven opleggen. +11. De door partijen in de vergunningsfase aangeboden remedies kunnen als beperkingen en/of voorschriften aan een vergunning worden verbonden. Indien de aan een vergunning verbonden beperkingen niet in acht worden genomen, is er sprake van handelen zonder vergunning in de zin van artikel 41, lid 1, Mw. De raad van bestuur NMa kan op grond van artikel 74, lid 1, sub 4 Mw een boete en/of een last onder dwangsom die ertoe strekt het niet in acht nemen van de aan de vergunning verbonden beperkingen ongedaan te maken opleggen.7MvT bij het wetsvoorstel Mededingingswet (Kamerstukken II, 1995-1996, 24 707, nr. 3, pagina 96).Indien de aan een vergunning verbonden voorschriften niet worden nageleefd, kan de raad van bestuur NMa op grond van artikel 75 Mw een boete en/of een last onder dwangsom die ertoe strekt alsnog de desbetreffende voorschriften te doen naleven opleggen. -12. Indien partijen, nadat zij de gesignaleerde mededingingsproblemen hebben opgelost door de melding te wijzigen en de d-g NMa heeft geconcludeerd dat geen vergunning is vereist, een concentratie tot stand brengen die niet conform de gewijzigde melding is, handelen zij in strijd met artikel 34 Mw. Op grond van artikel 74, lid 1, sub 1, Mw kan een boete en/of een last onder dwangsom die ertoe strekt de overtreding ongedaan te maken worden opgelegd.8Daarnaast is de civielrechtelijke geldigheid van de overeenkomsten waarmee de concentratie tot stand komt geenszins verzekerd. Zie MvT bij het wetsvoorstel Mededingingswet, punt 10.7.3 (Kamerstukken II, 1995-1996, 24 707, nr. 3, pagina 39) en artikel 3:40 BW (strijd met een dwingende wetsbepaling leidt in principe tot nietigheid van de rechtshandeling). Meerzijdige rechtshandelingen die voortbouwen op een nietige rechtshandeling (en die zelf niet eveneens een concentratie tot stand brengen en derhalve nietig zijn) zijn onder omstandigheden op grond van artikel 6:229 BW vernietigbaar. +12. Indien partijen, nadat zij de gesignaleerde mededingingsproblemen hebben opgelost door de melding te wijzigen en de raad van bestuur NMa heeft geconcludeerd dat geen vergunning is vereist, een concentratie tot stand brengen die niet conform de gewijzigde melding is, handelen zij in strijd met artikel 34 Mw. Op grond van artikel 74, lid 1, sub 1, Mw kan een boete en/of een last onder dwangsom die ertoe strekt de overtreding ongedaan te maken worden opgelegd.8Daarnaast is de civielrechtelijke geldigheid van de overeenkomsten waarmee de concentratie tot stand komt geenszins verzekerd. Zie MvT bij het wetsvoorstel Mededingingswet, punt 10.7.3 (Kamerstukken II, 1995-1996, 24 707, nr. 3, pagina 39) en artikel 3:40 BW (strijd met een dwingende wetsbepaling leidt in principe tot nietigheid van de rechtshandeling). Meerzijdige rechtshandelingen die voortbouwen op een nietige rechtshandeling (en die zelf niet eveneens een concentratie tot stand brengen en derhalve nietig zijn) zijn onder omstandigheden op grond van artikel 6:229 BW vernietigbaar. 13. Alle hoofdstukken van de Richtsnoeren, met uitzondering van hoofdstuk 5, gelden zowel voor remedies in de vergunningsfase als voor remedies in de meldingsfase, tenzij in de tekst anders is aangegeven. In hoofdstuk 5 zal apart worden ingegaan op vereisten die specifiek gelden voor een wijziging van de melding in de meldingsfase. Dit omdat, anders dan bij een vergunning, aan een besluit op grond van artikel 37, lid 1, Mw geen beperkingen en/of voorschriften kunnen worden verbonden. @@ -66,7 +66,7 @@ citeertitel: Richtsnoeren Remedies 23. Als er onvoldoende zekerheid is over de uitvoerbaarheid van de remedie of als de identiteit van de koper cruciaal lijkt te zijn voor het welslagen van de remedie, bestaat de mogelijkheid dat de NMa de remedie accepteert, mits de concentratie pas tot stand wordt gebracht nadat het af te stoten bedrijfsonderdeel is overgedragen aan een door de NMa goedgekeurde koper. Het voorgaande wordt ook wel aangeduid als het vereiste van de up-front buyer. -24. Ook als een afstoting van een bedrijfsonderdeel als remedie is geaccepteerd door de NMa, blijft de daadwerkelijke overdracht de verantwoordelijkheid van partijen. De d-g NMa is bevoegd handhavend op te treden indien de verkoop en overdracht niet worden gerealiseerd. Partijen dienen, indien dit noodzakelijk blijkt om de door de NMa geaccepteerde remedie uit te voeren, de verkoopbaarheid van een af te stoten bedrijfsonderdeel te vergroten, bijvoorbeeld door extra activa toe te voegen. +24. Ook als een afstoting van een bedrijfsonderdeel als remedie is geaccepteerd door de NMa, blijft de daadwerkelijke overdracht de verantwoordelijkheid van partijen. De raad van bestuur NMa is bevoegd handhavend op te treden indien de verkoop en overdracht niet worden gerealiseerd. Partijen dienen, indien dit noodzakelijk blijkt om de door de NMa geaccepteerde remedie uit te voeren, de verkoopbaarheid van een af te stoten bedrijfsonderdeel te vergroten, bijvoorbeeld door extra activa toe te voegen. ### C. Gedragsremedies @@ -96,13 +96,13 @@ citeertitel: Richtsnoeren Remedies 31. De NMa zal in geen enkel geval in gesprekken over een (nieuwe) wijziging van de melding of over het indienen van remedies of wijziging daarvan op voorhand de zekerheid kunnen geven dat voor de voorgenomen gewijzigde concentratie in de meldingsfase geen vergunning zal zijn vereist respectievelijk dat na indienen van de (gewijzigde) remedies een vergunning zal worden verleend. -32. Indien naar het oordeel van de d-g NMa blijkt dat aangeboden (gewijzigde) remedies de mededingingsproblemen oplossen, zal in de meldingsfase voor de concentratie in haar gewijzigde vorm geen vergunning worden vereist. Betreft het een concentratiezaak in de vergunningsfase dan zal, op grond van artikel 41, lid 4, Mw, een vergunning worden verleend onder beperkingen en/of voorschriften. +32. Indien naar het oordeel van de raad van bestuur NMa blijkt dat aangeboden (gewijzigde) remedies de mededingingsproblemen oplossen, zal in de meldingsfase voor de concentratie in haar gewijzigde vorm geen vergunning worden vereist. Betreft het een concentratiezaak in de vergunningsfase dan zal, op grond van artikel 41, lid 4, Mw, een vergunning worden verleend onder beperkingen en/of voorschriften. ### C. Tenuitvoerlegging van remedies 33. Een belangrijk onderdeel van een voorstel voor remedies is hoe de tenuitvoerlegging van de aangeboden remedies zal plaatsvinden. De wijze van tenuitvoerlegging van de remedies dient erop te zijn gericht zekerheid te verschaffen over de daadwerkelijke tenuitvoerlegging van de remedies en het optreden van de door de remedies beoogde effecten. In het hiernavolgende zal voor de (meest voorkomende) remedie tot afstoting van een bedrijfsonderdeel nader worden uitgewerkt op welke manier deze zekerheid bij de tenuitvoerlegging van remedies kan worden bereikt. Deze uitgangspunten kunnen in voorkomende gevallen mutatis mutandis gelden voor andere remedies dan afstoting.31In onderhavige punten is in grote lijnen aangesloten bij de praktijk van de Europese Commissie, zoals neergelegd in de Commissie Mededeling inzake Remedies, punt 44 en verder. -34. Partijen dienen in de remedies vast te leggen binnen welke termijn het bedrijfsonderdeel definitief zal worden afgestoten. Deze termijn dient zo kort mogelijk te zijn. Uitgangspunt van de NMa is dat de termijn in principe maximaal zes maanden kan bedragen. De termijn voor de afstoting vangt aan op de dag dat de d-g NMa zijn besluit zoals bedoeld in artikel 37, lid 1, Mw dan wel in artikel 41, lid 4, Mw heeft genomen.32Er wordt aan herinnerd dat de afstoting tot een nieuwe concentratie kan leiden in de zin van artikel 34 Mw (en derhalve niet tot stand gebracht mag worden zonder dat het voornemen daartoe aan de d-g NMa is gemeld en vervolgens vier weken zijn verstreken) dan wel kan vallen onder enig concentratieregime buiten Nederland. +34. Partijen dienen in de remedies vast te leggen binnen welke termijn het bedrijfsonderdeel definitief zal worden afgestoten. Deze termijn dient zo kort mogelijk te zijn. Uitgangspunt van de NMa is dat de termijn in principe maximaal zes maanden kan bedragen. De termijn voor de afstoting vangt aan op de dag dat de raad van bestuur NMa zijn besluit zoals bedoeld in artikel 37, lid 1, Mw dan wel in artikel 41, lid 4, Mw heeft genomen.32Er wordt aan herinnerd dat de afstoting tot een nieuwe concentratie kan leiden in de zin van artikel 34 Mw (en derhalve niet tot stand gebracht mag worden zonder dat het voornemen daartoe aan de raad van bestuur NMa is gemeld en vervolgens vier weken zijn verstreken) dan wel kan vallen onder enig concentratieregime buiten Nederland. 35. Partijen dienen in de remedies vast te leggen dat zij het bedrijfsonderdeel gedurende de interimperiode33Indien partijen al een koper hebben gevonden voor het af te stoten bedrijfsonderdeel en dit bedrijfsonderdeel ook daadwerkelijk hebben afgestoten op het moment dat het besluit wordt genomen, is een interimperiode niet aan de orde. Het gestelde in de punten 35 tot en met 40 is dan niet van toepassing. Zie in dit kader ook punt 23. (van het moment van het besluit tot aan de daadwerkelijke afstoting) onafhankelijk en los van partijen in stand zullen houden en haar levensvatbaarheid, verkoopbaarheid en concurrentievermogen zullen waarborgen. Meer in het bijzonder betekent dit dat partijen zich onder meer verplichten om: @@ -133,7 +133,7 @@ d) indien nodig of gewenst de leiding van het af te stoten bedrijfsonderdeel op 46. Om het structurele effect van de afstoting te waarborgen, is het de partijen of de nieuwe eenheid niet toegestaan nadien opnieuw een economisch belang te verwerven in het afgestoten bedrijfsonderdeel. -47. Indien twijfel mogelijk is over de verenigbaarheid van bepaalde (toekomstige) gedragingen met de aangegane remedies, dienen partijen of de nieuwe onderneming vooraf contact op te nemen met de NMa. Daarbij geldt vanzelfsprekend dat zij niets zullen doen of nalaten, (doen) voortzetten of gedogen, dat de uitvoering van de remedies zou kunnen bemoeilijken of belemmeren. De NMa zal er in alle gevallen op toezien dat de remedies worden nageleefd en de d-g NMa zal zonodig handhavend optreden (zie de punten 11 en 12). +47. Indien twijfel mogelijk is over de verenigbaarheid van bepaalde (toekomstige) gedragingen met de aangegane remedies, dienen partijen of de nieuwe onderneming vooraf contact op te nemen met de NMa. Daarbij geldt vanzelfsprekend dat zij niets zullen doen of nalaten, (doen) voortzetten of gedogen, dat de uitvoering van de remedies zou kunnen bemoeilijken of belemmeren. De NMa zal er in alle gevallen op toezien dat de remedies worden nageleefd en de raad van bestuur NMa zal zonodig handhavend optreden (zie de punten 11 en 12). ## 5. Remedies meldingsfase: specifieke vereisten voor de wijziging van de melding @@ -157,6 +157,6 @@ d) indien nodig of gewenst de leiding van het af te stoten bedrijfsonderdeel op ## 6. Herziening en inwerkingtreding -56. De Richtsnoeren bevatten de huidige inzichten van de NMa ten aanzien van remedies bij voorgenomen concentraties. Deze inzichten ontwikkelen zich. De d-g NMa kan de Richtsnoeren te allen tijde intrekken of wijzigen. +56. De Richtsnoeren bevatten de huidige inzichten van de NMa ten aanzien van remedies bij voorgenomen concentraties. Deze inzichten ontwikkelen zich. De raad van bestuur NMa kan de Richtsnoeren te allen tijde intrekken of wijzigen. 57. De Richtsnoeren treden in werking met ingang van de dag na publicatie ervan in de Nederlandse Staatscourant.