diff --git a/wet/kieswet/BWBR0004627/README.md b/wet/kieswet/BWBR0004627/README.md index ac14ace89cc..48679ed2784 100644 --- a/wet/kieswet/BWBR0004627/README.md +++ b/wet/kieswet/BWBR0004627/README.md @@ -3,7 +3,7 @@ titel: Kieswet bwb_id: BWBR0004627 type: wet status: geldend -datum_inwerkingtreding: '2010-05-17' +datum_inwerkingtreding: '2025-10-01' bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0004627 citeertitel: Kieswet --- @@ -31,13 +31,20 @@ Er is een Kiesraad, gevestigd te 's-Gravenhage. ### Artikel A 3 +**1.** + De Kiesraad heeft tot taak: a. op te treden als centraal stembureau in de gevallen waarin de wet dat voorschrijft; -b. de regering en de beide kamers der Staten-Generaal van advies te dienen in uitvoeringstechnische aangelegenheden die het kiesrecht of de verkiezingen betreffen; +b. de regering en de beide kamers der Staten-Generaal van advies te dienen in aangelegenheden die de verkiezingen of uitvoeringstechnische aangelegenheden die het kiesrecht betreffen; c. zorg te dragen voor programmatuur die bij de verkiezingen wordt gebruikt overeenkomstig de bij of krachtens deze wet te stellen bepalingen; -d. de uitslagen van de op basis van deze wet gehouden verkiezingen te verzamelen en op een algemeen toegankelijke wijze te ontsluiten; -e. de overige in deze wet aan hem opgedragen taken ten uitvoer te leggen. +d. de kwaliteit van de uitvoering van het verkiezingsproces te bevorderen in de gevallen waarin de wet dat voorschrijft; +e. de uitslagen van de op basis van deze wet gehouden verkiezingen te verzamelen en op een algemeen toegankelijke wijze te ontsluiten; +f. de overige in deze wet aan hem opgedragen taken ten uitvoer te leggen. + +**2.** De taak, bedoeld in het eerste lid, onderdeel a, wordt door de voorzitter, de daartoe aangewezen leden en de buitengewone leden van de Kiesraad uitgeoefend. + +**3.** Indien het een verkiezing betreft als bedoeld in het eerste lid, onderdeel a, worden de taken en bevoegdheden, bedoeld in de artikelen A 12, A 13, Ea 10, Ea 11 en Ea 12 uitgeoefend door een ondervoorzitter en daartoe aangewezen leden van de Kiesraad die niet tevens belast zijn met de uitoefening van de taak, bedoeld in het eerste lid, onderdeel a. ### Artikel A 4 @@ -45,20 +52,113 @@ De Kaderwet zelfstandige bestuursorganen is van toepassing op de Kiesraad, met u ### Artikel A 5 -**1.** De Kiesraad bestaat uit een voorzitter en zes andere leden. De Kiesraad kan uit de leden ondervoorzitters aanwijzen. +**1.** De Kiesraad bestaat uit een voorzitter, zes andere leden en twee buitengewone leden. De Kiesraad kan uit de leden ondervoorzitters aanwijzen. -**2.** Artikel 11 van de Kaderwet adviescolleges is van toepassing op de Kiesraad. +**2.** De buitengewone leden oefenen alleen de taak van de Kiesraad, bedoeld in artikel A 3, eerste lid, onderdeel a, uit. Zij worden niet als ondervoorzitter aangewezen. -**3.** De leden van de Kiesraad worden benoemd op grond van hun deskundigheid op het gebied van het kiesrecht en de verkiezingen. Artikel 12, derde lid, van de Kaderwet adviescolleges is van toepassing. +**3.** Artikel 11 van de Kaderwet adviescolleges is van toepassing op de Kiesraad. -**4.** De leden van de Kiesraad worden op eigen aanvraag door Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ontslagen. Zij kunnen voorts bij koninklijk besluit worden geschorst en ontslagen wegens ongeschiktheid, onbekwaamheid dan wel wegens andere zwaarwegende in de persoon van de betrokkene gelegen redenen. De voordracht voor schorsing of ontslag wordt niet gedaan dan nadat de Kiesraad daarover is gehoord. +**4.** De leden en de buitengewone leden van de Kiesraad worden benoemd op grond van hun deskundigheid op het gebied van het kiesrecht en de verkiezingen. Artikel 12, derde lid, van de Kaderwet adviescolleges is van toepassing. + +**5.** De leden en de buitengewone leden van de Kiesraad worden op eigen aanvraag door Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ontslagen. Zij kunnen voorts bij koninklijk besluit worden geschorst en ontslagen wegens ongeschiktheid, onbekwaamheid dan wel wegens andere zwaarwegende in de persoon van de betrokkene gelegen redenen. De voordracht voor schorsing of ontslag wordt niet gedaan dan nadat de Kiesraad daarover is gehoord. ### Artikel A 6 -**1.** De artikelen 15, eerste, derde, vierde en vijfde lid, en 16 van de Kaderwet adviescolleges zijn van toepassing op de Kiesraad. +**1.** Artikel 16 van de Kaderwet adviescolleges is van toepassing op de Kiesraad. **2.** De artikelen 21 en 29 van de Kaderwet adviescolleges zijn niet van toepassing op de Kiesraad. +### Artikel A 7 + +De Kiesraad stelt een bestuursreglement vast en maakt het reglement na de goedkeuring, bedoeld in artikel 11 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen, bekend in de Staatscourant. + +### Artikel A 8 + +**1.** De Kiesraad heeft een secretaris en een ondersteunend bureau. + +**2.** De secretaris en de medewerkers van het bureau zijn geen lid van de Kiesraad. + +**3.** In afwijking van artikel 4.6, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 vertegenwoordigt de voorzitter van de Kiesraad de Staat bij het sluiten, wijzigen en beëindigen van individuele arbeidsovereenkomsten met de secretaris en de medewerkers van de Kiesraad. + +### Artikel A 9 + +**1.** De Kiesraad kan personen aanwijzen die namens hem uitvoering geven aan de taak, bedoeld in artikel A 11, eerste lid. + +**2.** + +De personen, bedoeld in het eerste lid, zijn geen lid van de Kiesraad of een persoon die een functie vervult in het verkiezingsproces die onverenigbaar is met de taak, bedoeld in artikel A 11, eerste lid, en kunnen worden aangewezen, indien zij: + +a. op de dag van de stemming de leeftijd van achttien jaar hebben bereikt; +b. op de dag van aanwijzing niet: + +1⁰. bij onherroepelijke rechterlijke uitspraak van het kiesrecht zijn ontzet; +2⁰. een gekozen lid van het vertegenwoordigend orgaan waarvoor de verkiezing wordt gehouden of een kandidaat voor de verkiezing zijn, en +c. naar het oordeel van de Kiesraad over voldoende kennis en vaardigheden beschikken op het terrein van het verkiezingsproces. + +**3.** Bij ministeriële regeling kunnen regels worden gesteld over de toekenning door de Kiesraad van een vergoeding aan de personen, bedoeld in het eerste lid. + +##### Paragraaf 3. Kwaliteitsbevordering van de uitvoering van het verkiezingsproces + +### Artikel A 10 + +In deze paragraaf en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder: + +- *stembureau:* elk stembureau, briefstembureau, gemeentelijk stembureau, hoofdstembureau, nationaal briefstembureau en centraal stembureau als bedoeld in deze wet. + +### Artikel A 11 + +**1.** Ter bevordering van de kwaliteit van het verkiezingsproces ondersteunt de Kiesraad de burgemeester, burgemeester en wethouders, het dagelijks bestuur en een stembureau bij de uitvoering van de taken die op grond van deze wet aldaar zijn belegd. + +**2.** De Kiesraad stelt, na overleg met een instantie die representatief kan worden geacht voor de colleges van burgemeester en wethouders, een instantie die representatief kan worden geacht voor de dagelijkse besturen, dan wel de openbare lichamen, bedoeld in artikel Ya 2, onderdeel a, een plan op voor de wijze waarop de Kiesraad met de burgemeester, het college van burgemeester en wethouders, de dagelijkse besturen, de bestuurscolleges en de gezaghebbers van de openbare lichamen, bedoeld in artikel Ya 2, onderdeel a, en een stembureau samenwerkt en de wijze waarop de ondersteuning, bedoeld in het eerste lid, en de bevoegdheid, bedoeld in artikel A 12, worden uitgeoefend. De Kiesraad maakt het plan op een algemeen toegankelijke wijze elektronisch openbaar. + +**3.** Ter ondersteuning van de uitvoering van het verkiezingsproces kan de Kiesraad instructies en kwaliteitsstandaarden voor een goede uitvoering van het bepaalde bij of krachtens deze wet opstellen. + +**4.** In geval van onvoorziene omstandigheden gedurende de uitvoering van het verkiezingsproces kan de Kiesraad regels stellen met betrekking tot de wijze waarop de stembureaus in die omstandigheden moeten handelen. Daarbij wordt tevens de datum vastgesteld waarop deze regels vervallen. De door de Kiesraad gestelde regels behoeven de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. + +**5.** Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld over de wijze waarop en de voorwaarden waaronder de Kiesraad de colleges van burgemeester en wethouders, de dagelijkse besturen en de openbare lichamen betrekt bij de uitoefening van de taak, bedoeld in het eerste lid. + +### Artikel A 12 + +**1.** + +De Kiesraad kan de voorzitter van een stembureau of een stembureau een procesaanwijzing geven, indien: + +a. zich onregelmatigheden voordoen met betrekking tot de feitelijke gang van zaken op plaatsen of gedeelten daarvan die door een stembureau in gebruik zijn ten behoeve van de uitvoering van een verkiezing als bedoeld in deze wet, die kunnen leiden tot risico’s voor het verloop van de verkiezing of de betrouwbaarheid van de uitslag van de verkiezing, en +b. overleg er niet toe heeft geleid dat de onregelmatigheden en het gevaar voor de geconstateerde risico’s zijn weggenomen. + +**2.** + +Een procesaanwijzing heeft in ieder geval geen betrekking op: + +a. de uitoefening van de taken en bevoegdheden die in deze wet aan de burgemeester, burgemeester en wethouders, dan wel het dagelijks bestuur zijn toegekend, en +b. de uitkomst van een vaststelling als bedoeld in de artikelen N 6, N 25, Na 18, Na 26, O 5, P 20 en T 10. + +**3.** Een procesaanwijzing is evenredig aan het doel waarvoor zij wordt gegeven. + +**4.** De Kiesraad stelt bij het geven van een procesaanwijzing een termijn waarbinnen aan de procesaanwijzing moet zijn voldaan. + +**5.** Ingeval van een procesaanwijzing stelt de Kiesraad de burgemeester en burgemeester en wethouders van de betreffende gemeente hiervan onmiddellijk in kennis. + +### Artikel A 13 + +**1.** De Kiesraad stelt bij een verkiezing een rapportage van bevindingen op over de onregelmatigheden die door de Kiesraad zijn vastgesteld met betrekking tot de feitelijke gang van zaken op plaatsen of gedeelten daarvan die door een stembureau in gebruik zijn ten behoeve van de uitvoering van een verkiezing als bedoeld in deze wet en van de procesaanwijzingen die op grond van artikel A 12, eerste lid, zijn gegeven. + +**2.** De Kiesraad zendt de rapportage van bevindingen zo spoedig mogelijk na vaststelling ervan aan het betrokken vertegenwoordigend orgaan en maakt deze op algemeen toegankelijke wijze elektronisch openbaar. + +### Artikel A 14 + +**1.** Indien de Kiesraad naar aanleiding van geconstateerde onregelmatigheden met betrekking tot een verkiezing die leiden tot risico’s voor de geldigheid van de stemming van oordeel is dat een nieuwe stemming als bedoeld in artikel V 6, tweede lid, in één of meer stembureaus of provincies noodzakelijk is, maakt de Kiesraad dit uiterlijk voor aanvang van het onderzoek, bedoeld in artikel V 4, eerste lid, schriftelijk aan het vertegenwoordigend orgaan kenbaar en vermeldt daarbij de stembureaus of provincies die het betreft. + +**2.** De Kiesraad maakt een oordeel als bedoeld in het eerste lid op algemeen toegankelijke wijze elektronisch openbaar. + +### Artikel A 15 + +Burgemeester, burgemeester en wethouders, het dagelijks bestuur, het gemeentelijk stembureau, het nationaal briefstembureau, het hoofdstembureau en het centraal stembureau verstrekken de Kiesraad desgevraagd en uit eigen beweging gegevens en inlichtingen die de Kiesraad nodig heeft voor de uitvoering van zijn taken en bevoegdheden, bedoeld in deze paragraaf. + +### Artikel A 16 + +Onverminderd artikel 20 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen verstrekt de Kiesraad aan Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit eigen beweging inlichtingen over een door de Kiesraad geconstateerde onregelmatigheid die leidt tot ernstige risico’s voor het verloop van de verkiezing of de betrouwbaarheid van de uitslag van de verkiezing. + ### Afdeling II. De verkiezing van de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, van provinciale staten, van de algemene besturen, van de gemeenteraden en van het kiescollege voor Nederlanders die geen ingezetenen zijn #### Hoofdstuk B. Het kiesrecht @@ -327,7 +427,7 @@ Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld over de s ### Artikel E 12 -**1.** De voorzitter, plaatsvervangend voorzitter en de andere leden van het hoofdstembureau, alsmede drie plaatsvervangende leden, worden tijdig voor elke verkiezing door burgemeester en wethouders benoemd. +**1.** De voorzitter, plaatsvervangend voorzitter en de andere leden van het hoofdstembureau, alsmede ten minste drie plaatsvervangende leden, worden tijdig voor elke verkiezing door burgemeester en wethouders benoemd. **2.** @@ -347,7 +447,7 @@ e. die gekozen lid is van het vertegenwoordigend orgaan waarvoor de verkiezing w **2.** Het nationaal briefstembureau bestaat uit vijf leden, van wie er één voorzitter en één plaatsvervangend voorzitter is. -**3.** De voorzitter, plaatsvervangend voorzitter en de andere leden, alsmede drie plaatsvervangende leden, worden tijdig voor de verkiezing benoemd door burgemeester en wethouders. +**3.** De voorzitter, plaatsvervangend voorzitter en de andere leden, alsmede ten minste drie plaatsvervangende leden, worden tijdig voor de verkiezing benoemd door burgemeester en wethouders. **4.** Artikel E 4, tweede tot en met vierde lid, is van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat in het tweede lid in plaats van onderdeel b wordt gelezen: die lid of plaatsvervangend lid is van het briefstembureau of centraal stembureau voor de desbetreffende verkiezing. @@ -371,7 +471,7 @@ Voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal treedt d **2.** Het centraal stembureau bestaat uit vijf leden, van wie er één voorzitter en één plaatsvervangend voorzitter is. -**3.** Voorzitter is de burgemeester van de gemeente waar het centraal stembureau is gevestigd. De plaatsvervangend voorzitter en de andere leden, alsmede drie plaatsvervangende leden, worden benoemd en ontslagen door gedeputeerde staten. +**3.** Voorzitter is de burgemeester van de gemeente waar het centraal stembureau is gevestigd. De plaatsvervangend voorzitter en de andere leden, alsmede ten minste drie plaatsvervangende leden, worden benoemd en ontslagen door gedeputeerde staten. ### Artikel E 18 @@ -379,13 +479,13 @@ Voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal treedt d **2.** Het centraal stembureau bestaat uit vijf leden, van wie er één voorzitter en één plaatsvervangend voorzitter is. -**3.** De voorzitter van het waterschap is voorzitter van het centraal stembureau. De plaatsvervangend voorzitter en de andere leden, alsmede drie plaatsvervangende leden, worden benoemd en ontslagen door het dagelijks bestuur. +**3.** De voorzitter van het waterschap is voorzitter van het centraal stembureau. De plaatsvervangend voorzitter en de andere leden, alsmede ten minste drie plaatsvervangende leden, worden benoemd en ontslagen door het dagelijks bestuur. ### Artikel E 19 **1.** Voor de verkiezing van de leden van de gemeenteraad bestaat het centraal stembureau uit drie of vijf leden, van wie er één voorzitter en één plaatsvervangend voorzitter is. -**2.** De burgemeester is voorzitter van het centraal stembureau. De plaatsvervangend voorzitter en de andere leden, alsmede drie plaatsvervangende leden, worden benoemd en ontslagen door burgemeester en wethouders. +**2.** De burgemeester is voorzitter van het centraal stembureau. De plaatsvervangend voorzitter en de andere leden, alsmede ten minste drie plaatsvervangende leden, worden benoemd en ontslagen door burgemeester en wethouders. ### Artikel E 20 @@ -1175,16 +1275,18 @@ b. indien het betreft de verkiezing van de leden van provinciale staten van een **1.** Van de in de artikelen I 1 en I 4 bedoelde zittingen wordt proces-verbaal opgemaakt. Het proces-verbaal wordt voor eenieder ter inzage gelegd. -**2.** De bij de in artikel I 4 bedoelde zitting aanwezige personen kunnen mondeling bezwaren inbrengen. Van deze bezwaren, alsmede van de reactie van het centraal stembureau daarop, wordt in het proces-verbaal melding gemaakt. +**2.** Voorts maakt het centraal stembureau de processen-verbaal, met weglating van de ondertekening, onverwijld op een algemeen toegankelijke wijze elektronisch openbaar. -**3.** +**3.** De bij de in artikel I 4 bedoelde zitting aanwezige personen kunnen mondeling bezwaren inbrengen. Van deze bezwaren, alsmede van de reactie van het centraal stembureau daarop, wordt in het proces-verbaal melding gemaakt. + +**4.** Bij algemene maatregel van bestuur worden geregeld: a. de plaats waar de processen-verbaal ter inzage worden gelegd; b. de bekendmaking van het tijdstip en de plaats van de zitting, bedoeld in artikel I 4. -**4.** Bij ministeriële regeling worden voor de processen-verbaal modellen vastgesteld. +**5.** Bij ministeriële regeling worden voor de processen-verbaal modellen vastgesteld. ### Artikel I 19 @@ -1204,11 +1306,17 @@ De artikelen 15, 16 en 18 van de Algemene verordening gegevensbescherming zijn n **2.** De stemming vangt aan om zeven uur dertig en duurt tot eenentwintig uur. -**3.** Burgemeester en wethouders kunnen voor stembureaus waar dat wenselijk is met het oog op de plaats waar de bureaus zitting houden bepalen dat de stemming bij deze stembureaus aanvangt op een eerder of een later tijdstip dan zeven uur dertig en eindigt op een eerder tijdstip dan eenentwintig uur. De burgemeester doet van deze tijdstippen ten minste veertien dagen voor de stemming mededeling in het gemeenteblad. +### Artikel J 1a -**4.** De stemopneming van de stembureaus, bedoeld in het derde lid, vindt plaats om eenentwintig uur op een door burgemeester en wethouders vast te stellen en bekend te maken plaats. De plaats van stemopneming wordt bekendgemaakt in de mededeling, bedoeld in het derde lid. Indien de stemopneming plaatsvindt op een andere locatie dan waar het stembureau laatstelijk zitting houdt, vermeldt het stembureau in zijn proces-verbaal het aantal bedoeld in artikel J 25, negende lid, alsook de aantallen bedoeld in de artikelen K 11, tweede lid, en L 17, derde lid, in samenhang met artikel J 25, negende lid. +**1.** Burgemeester en wethouders kunnen voor stembureaus waar dat wenselijk is met het oog op de plaats waar de bureaus zitting houden bepalen dat de stemming bij deze stembureaus aanvangt op een eerder of een later tijdstip dan zeven uur dertig en eindigt op een eerder tijdstip dan eenentwintig uur. De burgemeester doet van deze tijdstippen ten minste veertien dagen voor de stemming mededeling in het gemeenteblad. -**5.** Een stembureau als bedoeld in het derde lid is, met uitzondering van een stembureau als bedoeld in artikel J 4a, op de dag van de stemming ten minste acht uur aaneengesloten geopend. +**2.** Een stembureau als bedoeld in het eerste lid is op de dag van de stemming ten minste acht uur aaneengesloten geopend. + +**3.** De stemopneming van de stembureaus, bedoeld in het eerste lid, vindt plaats op een door burgemeester en wethouders vast te stellen en bekend te maken plaats en tijdstip, doch niet voor eenentwintig uur. De plaats en het tijdstip van de stemopneming worden bekendgemaakt in de mededeling, bedoeld in het eerste lid. + +**4.** Indien een stembureau als bedoeld in het eerste lid niet onmiddellijk na de stemming met de stemopneming aanvangt, vermeldt het in zijn proces-verbaal het aantal bedoeld in artikel J 25, negende lid, alsook de aantallen bedoeld in de artikelen K 11, tweede lid, en L 17, derde lid, in samenhang met artikel J 25, negende lid. + +**5.** Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld omtrent het bepaalde in het derde en vierde lid. ### Artikel J 2 @@ -1238,7 +1346,9 @@ Vervallen **3.** Alvorens een stembureau als bedoeld in het eerste lid naar een andere standplaats vertrekt, wordt de sleuf van de stembus door de voorzitter van het stembureau in tegenwoordigheid van de aanwezige personen afgesloten en verzegeld. De voorzitter bewaart de sleutel waarmee de stembus is afgesloten, tijdens het verplaatsen naar de volgende standplaats. De voorzitter opent na de aankomst van het mobiele stembureau op de nieuwe standplaats de stembus in tegenwoordigheid van de aanwezige personen. -**4.** Artikel J 1, vierde lid, is van overeenkomstige toepassing. +**4.** Artikel J 1a, derde lid, is van overeenkomstige toepassing. + +**5.** Artikel J 1a, vierde lid en vijfde lid, is van overeenkomstige toepassing op de locatie waar het stembureau laatstelijk zitting houdt ten behoeve van de stemming. ### Artikel J 5 @@ -1340,6 +1450,12 @@ Iedere werkgever is verplicht te zorgen dat iedere kiezer die bij hem in dienstb Indien bij het nemen van een beslissing door het stembureau de stemmen staken, beslist de stem van de voorzitter. +### Artikel J 13a + +**1.** De leden van het stembureau kunnen beslissen de op grond van deze wet aan hen toebedeelde taken tijdens de stemming onderling anders te verdelen. + +**2.** Het eerste lid is niet van toepassing op de in de artikelen J 37 en J 38 genoemde taken. + ### Artikel J 14 De leden van het stembureau geven tijdens de uitoefening van hun functie geen blijk van hun politieke gezindheid. @@ -1368,7 +1484,7 @@ Het stemlokaal is zodanig ingericht dat het stemgeheim is gewaarborgd. ### Artikel J 18 -**1.** De stembus, vervaardigd volgens bij algemene maatregel van bestuur te geven voorschriften, staat bij de tafel, binnen het bereik van het lid van het stembureau dat belast is met de in artikel J 26, derde lid, bedoelde taak. +**1.** De stembus, vervaardigd volgens bij algemene maatregel van bestuur te geven voorschriften, is zichtbaar voor en staat binnen het bereik van het lid van het stembureau dat belast is met de in artikel J 26, derde lid, bedoelde taak. **2.** Tijdig voor de aanvang van de stemming sluit het stembureau de stembus, na zich ervan overtuigd te hebben dat zij leeg is. @@ -1599,7 +1715,7 @@ De kiezer die verwacht niet in staat te zullen zijn in persoon aan de stemming d ### Artikel L 2 -**1.** Een volmacht kan worden verleend hetzij op een schriftelijke aanvraag overeenkomstig het bepaalde in paragraaf 2, hetzij door overdracht van de stempas of kiezerspas overeenkomstig het bepaalde in paragraaf 3 van dit hoofdstuk. +**1.** Een volmacht kan worden verleend hetzij op een schriftelijke aanvraag overeenkomstig het bepaalde in paragraaf 2, hetzij door overdracht van de stempas of kiezerspas overeenkomstig het bepaalde in paragraaf 3 van dit hoofdstuk. De volmachtgever wijst zelf een gemachtigde aan. De volmachtgever informeert de gemachtigde tijdig over de wijze waarop hij wil dat de volmacht wordt uitgeoefend door aan te geven op welke kandidaat de stem moet worden uitgebracht, of door aan te geven dat de stem blanco moet worden uitgebracht. **2.** Een schriftelijke aanvraag om bij volmacht te stemmen kan niet worden ingediend door de kiezer aan wie een kiezerspas of een briefstembewijs is verstrekt. @@ -2005,7 +2121,7 @@ c. een beschrijving van de inhoud. **2.** Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het stembureau getekend. -**3.** Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model vastgesteld. +**3.** Bij regeling van de Kiesraad wordt voor het proces-verbaal een model vastgesteld. Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ### Artikel N 11 @@ -2199,7 +2315,7 @@ d. de enveloppen die op grond van artikel N 23, tweede lid, terzijde zijn gelegd **3.** Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld over de verantwoording door het briefstembureau. -**4.** Bij ministeriële regeling wordt voor elk van de processen-verbaal een model vastgesteld. +**4.** Bij regeling van de Kiesraad wordt voor elk van de processen-verbaal een model vastgesteld. Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. ### Artikel N 30 @@ -2375,7 +2491,7 @@ c. het stembureau een of meer fouten heeft gemaakt bij de vaststelling van de ui **4.** Op het proces-verbaal van het stembureau wordt aantekening gemaakt van het bestaan van het corrigendum. -**5.** Bij ministeriële regeling wordt voor het corrigendum bij het proces-verbaal van het stembureau een model vastgesteld. +**5.** Bij regeling van de Kiesraad wordt voor het corrigendum bij het proces-verbaal van het stembureau een model vastgesteld. Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. ### Artikel Na 15 @@ -2518,7 +2634,7 @@ De aanwezige personen kunnen mondeling bezwaren inbrengen. De bezwaren, alsmede **2.** Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het gemeentelijk stembureau getekend, onder wie ten minste de voorzitter en alle plaatsvervangend voorzitters. -**3.** Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model vastgesteld. +**3.** Bij regeling van de Kiesraad wordt voor het proces-verbaal een model vastgesteld. Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. ### Artikel Na 32 @@ -2644,7 +2760,7 @@ b. geschiedt tenminste éénmaal handmatig. **2.** Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het hoofdstembureau getekend. -**3.** Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model vastgesteld +**3.** Bij regeling van de Kiesraad wordt voor het proces-verbaal een model vastgesteld. Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. ### Artikel O 8 @@ -2767,7 +2883,7 @@ Burgemeester en wethouders van ’s-Gravenhage informeren het nationaal briefste **2.** Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden getekend, onder wie ten minste de voorzitter en alle plaatsvervangend voorzitters. -**3.** Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model vastgesteld. +**3.** Bij regeling van de Kiesraad wordt voor het proces-verbaal een model vastgesteld. Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. ### Artikel O 21 @@ -2849,7 +2965,7 @@ Vervallen **6.** Omtrent het nader onderzoek door het gemeentelijk stembureau kunnen bij of krachtens algemene maatregel van bestuur nadere regels worden gesteld. -**7.** Bij ministeriële regeling wordt voor het corrigendum bij het proces-verbaal van het gemeentelijk stembureau een model vastgesteld. +**7.** Bij regeling van de Kiesraad wordt voor het corrigendum bij het proces-verbaal van het gemeentelijk stembureau een model vastgesteld. Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. ### Artikel P 1f @@ -2863,7 +2979,7 @@ Vervallen **5.** Het centraal stembureau brengt de inhoud van het met de programmatuur gegenereerde digitale bestand van de uitkomst van de stemming in een kieskring in overeenstemming met de processen-verbaal van het gemeentelijk stembureau en het hoofdstembureau met inachtneming van de correcties zoals deze in de corrigenda zijn opgenomen. Artikel O 6 is van overeenkomstige toepassing. -**6.** Bij ministeriële regeling wordt voor het corrigendum bij het proces-verbaal van het hoofdstembureau een model vastgesteld. +**6.** Bij regeling van de Kiesraad wordt voor het corrigendum bij het proces-verbaal van het hoofdstembureau een model vastgesteld. Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. ### Artikel P 1g @@ -3092,7 +3208,7 @@ Het proces-verbaal bevat ten aanzien van iedere kandidaat en iedere lijst het aa **2.** Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het centraal stembureau getekend. -**3.** Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model vastgesteld. +**3.** Bij regeling van de Kiesraad wordt voor het proces-verbaal een model vastgesteld. Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. ### Artikel P 23 @@ -3229,9 +3345,7 @@ Voor elke kandidatenlijst die wordt ingeleverd voor de verkiezing van de leden v ### Artikel Pa 15 -**1.** Het centraal stembureau gaat na afloop van de zittingen, bedoeld in artikel I 1, eerste lid, respectievelijk artikel I 4, voor de verkiezing van de leden van provinciale staten van Zuid-Holland over tot het houden van deze zittingen voor de verkiezing van de leden van het kiescollege. Het tijdstip van de zitting bedoeld in artikel I 4 wordt tijdig op een algemeen toegankelijke wijze elektronisch openbaar gemaakt. Bij algemene maatregel van bestuur wordt de bekendmaking van het tijdstip en de digitale locatie van de zitting geregeld. - -**2.** In aanvulling op artikel I 18, eerste lid, worden de processen-verbaal onverwijld op een algemeen toegankelijke wijze elektronisch openbaar gemaakt. +Het centraal stembureau gaat na afloop van de zittingen, bedoeld in artikel I 1, eerste lid, respectievelijk artikel I 4, voor de verkiezing van de leden van provinciale staten van Zuid-Holland over tot het houden van deze zittingen voor de verkiezing van de leden van het kiescollege. Het tijdstip van de zitting bedoeld in artikel I 4 wordt tijdig op een algemeen toegankelijke wijze elektronisch openbaar gemaakt. Bij algemene maatregel van bestuur wordt de bekendmaking van het tijdstip en de digitale locatie van de zitting geregeld. ### Artikel Pa 16 @@ -3663,7 +3777,7 @@ b. het aantal stembiljetten dat het pak bevat. **4.** De voorzitter van het centraal stembureau maakt de processen-verbaal met weglating van de ondertekening onverwijld op een algemeen toegankelijke wijze elektronisch openbaar. Daarnaast legt deze een afschrift van de processen-verbaal onverwijld voor eenieder ter inzage bij het centraal stembureau totdat over de toelating van de gekozenen is beslist. -**5.** Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model vastgesteld. +**5.** Bij regeling van de Kiesraad wordt voor het proces-verbaal een model vastgesteld. Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. #### Hoofdstuk U. De vaststelling van de verkiezingsuitslag door het centraal stembureau @@ -3996,12 +4110,14 @@ De beslissing betreffende de toelating van de tot lid van provinciale staten, he **6.** -Bij ministeriële regeling wordt een model vastgesteld voor het besluit van de voorzitter van het centraal stembureau ter benoeming van een lid van een vertegenwoordigend orgaan, noodzakelijk geworden door: +Bij regeling van de Kiesraad wordt een model vastgesteld voor het besluit van de voorzitter van het centraal stembureau ter benoeming van een lid van een vertegenwoordigend orgaan, noodzakelijk geworden door: a. het niet-aannemen van de benoeming door een kandidaat; b. het niet-toelaten als lid van een kandidaat, of c. het openvallen van een plaats in dat orgaan. +Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. + ### Artikel W 2 **1.** @@ -4019,7 +4135,7 @@ h. die, indien het de verkiezing van provinciale staten, het algemeen bestuur on **2.** Een verklaring als bedoeld in het eerste lid, onder f, kan worden ingetrokken. -**3.** Bij ministeriële regeling wordt een model vastgesteld voor de verklaring, bedoeld in het eerste lid, onder f. +**3.** Bij regeling van de Kiesraad wordt een model vastgesteld voor de verklaring, bedoeld in het eerste lid, onder f. Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. ### Artikel W 3 @@ -4029,7 +4145,7 @@ Indien bij de toepassing van de bepalingen van dit hoofdstuk geen kandidaat meer **1.** Indien bij opvolging van leden van een vertegenwoordigend orgaan met minder dan negentien leden geen kandidaat meer voor benoeming in aanmerking komt op de lijst, waarop degene is gekozen die moet worden opgevolgd, of op de lijsten die met deze lijst een lijstengroep vormen, wordt door toepassing van artikel P 10 beslist aan welke van de andere lijsten de plaats zal worden toegekend. De kandidaat die op de lijst waaraan de plaats wordt toegekend, naar de volgorde, vastgesteld overeenkomstig artikel P 19, voor benoeming in aanmerking komt, wordt benoemd verklaard. -**2.** Indien bij de toepassing van de bepalingen van dit hoofdstuk op geen van de lijsten een kandidaat meer voor benoeming in aanmerking komt, beslist het centraal stembureau dat geen opvolger kan worden benoemd. Bij ministeriële regeling wordt voor het besluit een model vastgesteld. +**2.** Indien bij de toepassing van de bepalingen van dit hoofdstuk op geen van de lijsten een kandidaat meer voor benoeming in aanmerking komt, beslist het centraal stembureau dat geen opvolger kan worden benoemd. Bij regeling van de Kiesraad wordt voor het besluit een model vastgesteld. Het door de Kiesraad vastgestelde model behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. ### Artikel W 5 @@ -4899,6 +5015,107 @@ Vervallen Vervallen +### Afdeling Vb. Regels ten behoeve van het houden van verkiezingen ten tijde van een epidemie + +#### Hoofdstuk Yb. Regels ten behoeve van het houden van verkiezingen ten tijde van een epidemie + +### Artikel Yb 1 + +**1.** Indien er sprake is van een of meer op grond van de artikelen 58f tot en met 58i van de Wet publieke gezondheid bij ministeriële regeling vastgestelde maatregelen en er binnen afzienbare tijd een verkiezing zal plaatsvinden, kunnen voor die verkiezing bij koninklijk besluit een of meer bepalingen in deze afdeling van kracht worden verklaard. + +**2.** In het geval dat in de ministeriële regeling op grond van artikel 58e, eerste lid, onder a, van de Wet publieke gezondheid onderscheid wordt gemaakt in die zin dat er geen maatregelen gelden in het Europese deel van Nederland, Bonaire, Sint Eustatius of Saba, zijn de van kracht zijnde bepalingen uit deze afdeling niet van kracht in het betreffende deel van Nederland. + +**3.** De bepalingen in deze afdeling blijven van kracht zolang er sprake is van maatregelen als bedoeld in het eerste lid. Indien de dag waarop er niet langer sprake is van maatregelen als bedoeld in het eerste lid, gelegen is op of na de dag dat de termijn in artikel Yb 2 aanvangt, geldt in afwijking van de eerste zin dat de bepalingen in deze afdeling van kracht blijven tot de verkiezing is afgerond. + +### Artikel Yb 2 + +In afwijking van artikel H 4, derde lid, eerste zin, bedraagt de termijn voor het afleggen van een verklaring van ondersteuning vier weken, of zoveel korter als het aantal dagen dat deze afdeling van kracht wordt na de dag vier weken voor de dag van kandidaatstelling. + +### Artikel Yb 4 + +**1.** Indien bij of krachtens artikel 58f of 58g van de Wet op de publieke gezondheid maatregelen worden genomen die van toepassing zijn op plaatsen of gedeelten daarvan die in gebruik zijn ten behoeve van de uitvoering van een verkiezing als bedoeld in de Kieswet, kan een lid van het stembureau, briefstembureau, gemeentelijk stembureau, hoofdstembureau, nationaal briefstembureau dan wel centraal stembureau de aanwijzingen geven die nodig zijn om de naleving daarvan te verzekeren. + +**2.** De aanwijzing dat een persoon de locatie niet mag betreden, of dat een persoon de locatie moet verlaten, kan enkel worden gegeven door de voorzitter. Artikel J 13a is niet van toepassing. + +### Artikel Yb 5 + +**1.** In aanvulling op de artikelen I 4, O 19, eerste lid, en P 20, tweede lid, kunnen personen, aanwezig zijn door de zitting bij te wonen in een digitale omgeving. Daarnaast dienen geïnteresseerden de zitting op afstand te kunnen volgen door middel van een live-verbinding. + +**2.** Indien gewenst kunnen een of meer leden van het nationaal briefstembureau dan wel centraal stembureau de zitting in de digitale omgeving bijwonen. + +**3.** + +Een zitting als bedoeld in de artikelen I 4, O 19, eerste lid, en P 20, tweede lid, vindt slechts doorgang voor zover: + +a. de leden zichtbaar en hoorbaar herkenbaar zijn op een zodanige wijze dat hun identiteit kan worden vastgesteld; +b. de andere deelnemers zichtbaar en hoorbaar kunnen zijn voor zover de voorzitter hun het woord verleent; en +c. de voorzitter in staat is de orde te handhaven. + +**4.** Indien een persoon om technische redenen niet in staat is om zijn bezwaar in de digitale omgeving zelf toe te lichten, kan hij de voorzitter verzoeken om dit namens hem te doen. + +**5.** Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld over de digitale omgeving, de live-verbinding en de wijze waarop geïnteresseerden via de digitale omgeving bezwaren kunnen inbrengen. + +### Artikel Yb 6 + +**1.** Indien gewenst kunnen een of meer leden van het hoofdstembureau de zitting bedoeld in artikel O 4 in een digitale omgeving bijwonen. Als alle leden fysiek deelnemen, vindt de zitting enkel fysiek plaats. + +**2.** + +De zitting bedoeld in het eerste lid vindt slechts doorgang voor zover: + +a. de leden zichtbaar en hoorbaar herkenbaar zijn op een zodanige wijze dat hun identiteit kan worden vastgesteld; +b. de voorzitter in staat is de orde te handhaven. + +**3.** Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld over de digitale omgeving. + +### Artikel Yb 7 + +**1.** Het proces-verbaal bedoeld in artikel I 18, eerste lid, artikel O 7, tweede lid, O 20, tweede lid, dan wel artikel P 22, tweede lid, wordt achtereenvolgens door de voorzitter en alle fysiek aanwezige leden ondertekend. + +**2.** Een lid dat de openbare zitting in een digitale omgeving op afstand bijwoont, maakt daarin door middel van een openbare wilsuitdrukking kenbaar of de voorzitter het proces-verbaal namens hem mag ondertekenen. + +### Artikel Yb 8 + +**1.** Indien de omstandigheden daartoe nopen, kunnen burgemeester en wethouders tot een dag voor de dag van de stemming een andere dan een eerder aangewezen locatie aanwijzen voor de zitting van een stembureau. + +**2.** Op de locatie die gelet op de in het eerste lid genoemde omstandigheden niet meer beschikbaar is, wordt bij de ingang van die locatie een kennisgeving daarvan bevestigd. + +### Artikel Yb 9 + +**1.** Burgemeester en wethouders kunnen voor een stembureau, niet zijnde een stembureau als bedoeld in de artikelen J 1a, eerste lid, of J 4a, eerste lid, ook een stemlokaal aanwijzen dat uitsluitend geschikt is voor het houden van een zitting voor zover het de stemming betreft. Artikel J 1a, derde lid, is van overeenkomstige toepassing. + +**2.** Onverminderd het bepaalde in artikel J 4 kunnen burgemeester en wethouders voor een stembureau als bedoeld in artikel J 1a, eerste lid, ten behoeve van de stemming een stemlokaal aanwijzen waartoe de toegang wordt beperkt tot een door burgemeester en wethouders aangewezen groep personen. De stemopneming geschiedt in het openbaar. + +**3.** Op een stemlokaal als bedoeld in het tweede lid is artikel J 35, eerste lid, niet van toepassing. + +### Artikel Yb 9a + +**1.** Indien burgemeester en wethouders voor een of meer stembureaus een stemlokaal hebben aangewezen als bedoeld in Yb 9, tweede lid, benoemen zij tijdig voor elke verkiezing een of meer personen die als waarnemer getuige zijn van het verloop van de zitting bij deze stembureaus. Een waarnemer krijgt geen instructies betreffende de wijze waarop hij inhoud dient te geven aan zijn functie. Artikel E 4, tweede en derde lid, is van overeenkomstige toepassing. + +**2.** Onverminderd artikel E 4, tweede lid, kan degene die tot lid of plaatsvervangend lid van een stembureau is benoemd niet als waarnemer worden benoemd. + +**3.** Een waarnemer is bevoegd in het stemlokaal te vertoeven gedurende de tijd dat het stembureau in een stemlokaal zitting houdt. + +**4.** Onverminderd artikel J 35, tweede lid, kan een waarnemer mondeling bezwaar indienen bij het stembureau. Artikel J 35, derde lid, is van overeenkomstige toepassing. + +**5.** Een waarnemer brengt uiterlijk op de dag na de dag van de stemming om twaalf uur ’s middags aan de burgemeester verslag uit van zijn bevindingen betreffende het verloop van de stemming. Bij ministeriële regeling wordt voor het verslag een model vastgesteld. + +**6.** De artikelen Na 33, eerste lid, Na 34, eerste lid, Na 35, eerste lid en P 24, eerste lid, zijn van overeenkomstige toepassing op het verslag bedoeld in het vijfde lid. + +**7.** Bij ministeriële regeling kunnen nadere regels worden gesteld omtrent waarneming bij een stembureau dat gevestigd is in een stemlokaal als bedoeld in artikel Yb 9, tweede lid. + +### Artikel Yb 10 + +Voor een aanvraag als bedoeld in artikel D 3, eerste lid, een verzoek als bedoeld in de artikelen K 7 en L 9 en in aanvulling op artikel M 7, vierde lid, kunnen bij algemene maatregel van bestuur aanvullende regels worden gesteld over de identiteitsdocumenten die mogen worden gebruikt. + +### Artikel Yb 11 + +In afwijking van de artikelen J 25, eerste lid en K 11, eerste lid, en L 17, tweede lid, wordt het in artikel J 24, eerste lid, onder a, genoemde identiteitsdocument dan wel een kopie van dit document indien het artikel L 17, tweede lid, betreft, getoond aan de voorzitter van het stembureau. + +### Artikel Yb 12 + +Artikel J 1a, vierde en vijfde lid, is van overeenkomstige toepassing op een stembureau dat zitting houdt in een stemlokaal als bedoeld in artikel Yb 9. + ### Afdeling VI. Straf-, slot- en overgangsbepalingen #### Hoofdstuk Z. Straf-, persoonsgegevens-, slot- en overgangsbepalingen @@ -4945,7 +5162,12 @@ Vervallen ### Artikel Z 8 -Degene die stelselmatig personen aanspreekt of anderszins persoonlijk benadert ten einde hen te bewegen het formulier op hun stempas, bestemd voor het stemmen bij volmacht, te ondertekenen en deze pas af te geven, wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste een maand of geldboete van de derde categorie. +Degene die opzettelijk een persoon benadert om die persoon ertoe te bewegen: + +a. het formulier op zijn stempas, bestemd voor het stemmen bij volmacht als bedoeld in artikel L 14, te ondertekenen en deze pas af te geven; of +b. een verzoekschrift als bedoeld in artikel L 8 in te dienen, + +wordt, als schuldig aan ronselen, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of geldboete van de derde categorie. ### Artikel Z 8a @@ -4961,7 +5183,7 @@ De voorzitter, de leden en de opgeroepen plaatsvervangende leden van het stembur ### Artikel Z 11 -De in de artikelen Z 1 tot en met Z 4 bedoelde strafbare feiten worden als misdrijven beschouwd en de in de artikelen Z 6 tot en met Z 10 bedoelde strafbare feiten als overtredingen. +De in de artikelen Z 1 tot en met Z 4 en Z 8 bedoelde strafbare feiten worden als misdrijven beschouwd en de in de artikelen Z 6, Z 7, Z 8a, Z 9 en Z 10 bedoelde strafbare feiten als overtredingen. ##### Paragraaf 1a. Verwerking persoonsgegevens @@ -4979,7 +5201,7 @@ Artikel 34 van de Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming is van ### Artikel Z 11c -Indien bij of krachtens artikel 58f of 58g van de Wet op de publieke gezondheid maatregelen worden genomen die van toepassing zijn op plaatsen of gedeelten daarvan die in gebruik zijn ten behoeve van de uitvoering van een verkiezing als bedoeld in de Kieswet, kan een lid van het stembureau, briefstembureau, gemeentelijk stembureau, hoofdstembureau, nationaal briefstembureau dan wel centraal stembureau de aanwijzingen geven die nodig zijn om de naleving daarvan te verzekeren. De aanwijzing dat een persoon de locatie niet mag betreden, of dat een persoon de locatie moet verlaten, kan enkel worden gegeven door de voorzitter. +Vervallen ##### Paragraaf 2. Slot- en overgangsbepalingen