--- titel: Onteigeningswet bwb_id: BWBR0001842 type: wet status: geldend datum_inwerkingtreding: '2010-03-18' bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0001842 citeertitel: Onteigeningswet --- # Onteigeningswet ### Paragraaf . Algemeene bepalingen ### Artikel 1 Vervallen ### Artikel 2 Vervallen ### Artikel 3 Vervallen ### Artikel 4 Vervallen ## Titel I. Over onteigening in gewone gevallen ### Hoofdstuk I. Over hetgeen aan de verklaring van het algemeen nut vooraf behoort te gaan ### Artikel 5 Vervallen ### Artikel 6 Vervallen ### Artikel 7 Vervallen ### Artikel 8 Vervallen ### Artikel 9 Vervallen ### Hoofdstuk II. Over de eindaanwijzing der te onteigenen goederen ### Artikel 10 Vervallen ### Artikel 11 Vervallen ### Artikel 12 Vervallen ### Artikel 13 Vervallen ### Artikel 14 Vervallen ### Artikel 15 Vervallen ### Artikel 16 Vervallen ### Hoofdstuk III. Van het geding tot onteigening ### Artikel 17 Vervallen ### Artikel 18 Vervallen ### Artikel 19 Vervallen ### Artikel 20 Vervallen ### Artikel 21 Vervallen ### Artikel 22 Vervallen ### Artikel 23 Vervallen ### Artikel 24 Vervallen ### Artikel 25 Vervallen ### Artikel 26 Vervallen ### Artikel 27 Vervallen ### Artikel 28 Vervallen ### Artikel 29 Vervallen ### Artikel 30 Vervallen ### Artikel 31 Vervallen ### Artikel 32 Vervallen ### Artikel 33 Vervallen ### Artikel 34 Vervallen ### Artikel 35 Vervallen ### Artikel 36 Vervallen ### Artikel 36a Vervallen ### Artikel 37 Vervallen ### Artikel 38 Vervallen ### Artikel 39 Vervallen ### Artikel 40 Vervallen ### Artikel 40a Vervallen ### Artikel 40b Vervallen ### Artikel 40c Vervallen ### Artikel 40d Vervallen ### Artikel 40e Vervallen ### Artikel 40f Vervallen ### Artikel 41 Vervallen ### Artikel 41a Vervallen ### Artikel 42 Vervallen ### Artikel 42a Vervallen ### Artikel 43 Vervallen ### Artikel 44 Vervallen ### Artikel 45 Vervallen ### Artikel 46 Vervallen ### Artikel 47 Vervallen ### Artikel 48 Vervallen ### Artikel 49 Vervallen ### Artikel 50 Vervallen ### Artikel 51 Vervallen ### Artikel 52 Vervallen ### Artikel 53 Vervallen ### Artikel 54 Vervallen ### Hoofdstuk IIIa #### Afdeling 1. Van de opneming door de deskundigen voor de aanvang van het geding ### Artikel 54a Vervallen ### Artikel 54b Vervallen ### Artikel 54c Vervallen ### Artikel 54d Vervallen ### Artikel 54e Vervallen #### Afdeling 2. Van de vervroegde uitspraak over de onteigening ### Artikel 54f Vervallen ### Artikel 54g Vervallen ### Artikel 54h Vervallen ### Artikel 54i Vervallen ### Artikel 54j Vervallen ### Artikel 54k Vervallen ### Artikel 54l Vervallen ### Artikel 54m Vervallen ### Artikel 54n Vervallen ### Artikel 54o Vervallen ### Artikel 54p Vervallen ### Artikel 54q Vervallen ### Artikel 54r Vervallen ### Artikel 54s Vervallen ### Artikel 54t Vervallen ### Hoofdstuk IV. Over de betaling van de schadeloosstelling ### Artikel 55 Vervallen ### Artikel 56 Vervallen ### Artikel 57 Vervallen ### Artikel 58 Vervallen ### Artikel 59 Vervallen ### Artikel 60 Vervallen ### Artikel 61 Vervallen ## Titel II. Over de onteigening voor aanleg, herstel, versterking of onderhoud van waterkeringen en bouw van militaire verdedigingswerken ### Artikel 62 Vervallen ### Artikel 63 Vervallen ### Artikel 64 Vervallen ### Artikel 64a Vervallen ### Artikel 64b Vervallen ### Artikel 65 Vervallen ### Artikel 66 Vervallen ### Artikel 67 Vervallen ### Artikel 68 Vervallen ### Artikel 69 Vervallen ### Artikel 70 Vervallen ### Artikel 71 Vervallen ### Artikel 72 Vervallen ## Titel IIa. Over onteigening van wegen, bruggen, bermen, bermslooten en kanalen en onteigening voor aanleg en verbetering van wegen, bruggen, spoorwegwerken, kanalen, havenwerken, werken ten behoeve van de bestrijding van verontreiniging van oppervlaktewateren en terreinen en werken ten behoeve van verbetering of verruiming van rivieren ### Artikel 72a Vervallen ## Titel IIb. Over onteigening ten behoeve van de openbare drinkwatervoorziening en van de verwijdering van afvalstoffen ### Artikel 72b Vervallen ## Titel IIc. Over onteigening in het belang van de winning van oppervlaktedelfstoffen ### Artikel 72c Vervallen ### Artikel 72d Vervallen ## Titel III. Over onteigening in geval van buitengewone omstandigheden ### Artikel 73 **1.** Wanneer in geval van brand of watersnood, ogenblikkelijke inbezitneming volstrekt noodzakelijk geacht wordt, kan deze op last van de hoogste burgerlijke overheid, ter plaatse aanwezig, geschieden. **2.** Ingeval van watersnood kan ook het dagelijks bestuur van het waterschap, dat met de zorg voor de waterkering is belast, de voorzitter van dat waterschap en ieder daartoe door dat dagelijks bestuur van het waterschap aangewezen lid van dat bestuur, ter vervulling van die taak die last geven. **3.** Door watersnood wordt niet enkel het geval verstaan dat dijken zijn doorgebroken of overstroomingen hebben plaats gehad, maar ook dat van dringend of dreigend gevaar voor doorbraak of overstrooming. **4.** De eigendom gaat onmiddellijk op dengene over, in wiens naam de inbezitneming is geschied, vrij van alle met betrekking tot de zaak bestaande lasten en rechten. Waterschaps- en soortgelijke lasten en alle belastingen waarmee het onteigende is bezwaard, gaan met ingang van de dag van de inbezitneming op hem over. **5.** Het besluit tot inbezitneming wordt zo spoedig mogelijk in de openbare registers ingeschreven. Door het besluit waardeloos geworden inschrijvingen van hypotheken en beslagen worden ambtshalve doorgehaald. Artikel 24, eerste lid, van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek is niet van toepassing. ### Artikel 74 **1.** Zodra mogelijk na de onteigening, biedt degene die de onteigening bevolen heeft aan de onteigende gerechtelijk een schadevergoeding aan, of, als onder degene die de onteigening bevolen heeft, beslag op de schadeloosstelling is gelegd, consigneert die het bedrag dat zonder het beslag aan de beslagene had moeten worden uitbetaald volgens de Wet op de consignatie van gelden. **2.** Indien dit aanbod of die consignatie niet binnen drie maanden is geschied, alsmede wanneer met het aangebodene of geconsigneerde geen genoegen wordt genomen, kan de schadevergoeding in regten door de onteigenden worden gevorderd. **3.** In het eerste geval kan de Staat, de provincie, de gemeenten of het waterschap de bedoelde schadeloosstelling van hen, die de onteigening gelast hebben, persoonlijk terugvorderen, ten ware het verzuim buiten hunne schuld mogt hebben plaats gehad. ### Artikel 75 De wettelijke interessen der verschuldigde schadevergoeding moeten van den dag der inbezitneming aan de onteigenden worden betaald. ### Artikel 76 Wanneer hij, in wiens naam de onteigening gelast is, den eigendom van de zaak niet langer voor het beoogde doel noodig acht, en er nog geene drie jaren sedert de onteigening verloopen zijn, is de onteigende bij voorkeur boven alle anderen tegen betaling van den prijs, door deskundigen te begrooten, tot de verkrijging daarvan geregtigd. ### Artikel 76a **1.** Onverminderd de artikelen 7, eerste lid, en 8, eerste lid, van de Coördinatiewet uitzonderingstoestanden kunnen, ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken, bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, de artikelen 76*a bis* tot en met 76*f bis* in werking worden gesteld. **2.** Wanneer het in het eerste lid bedoelde besluit is genomen, wordt onverwijld een voorstel van wet aan de Tweede Kamer gezonden omtrent het voortduren van de werking van de bij dat besluit in werking gestelde bepalingen. **3.** Wordt het voorstel van wet door de Staten-Generaal verworpen, dan worden bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, de bepalingen die ingevolge het eerste lid in werking zijn gesteld, onverwijld buiten werking gesteld. **4.** Bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, worden bepalingen die ingevolge het eerste lid in werking zijn gesteld, buiten werking gesteld, zodra de omstandigheden dit naar Ons oordeel toelaten. **5.** Het besluit, bedoeld in het eerste, derde en vierde lid, wordt op de daarin te bepalen wijze bekendgemaakt. Het treedt in werking terstond na de bekendmaking. **6.** Het besluit, bedoeld in het eerste, derde en vierde lid, wordt in ieder geval geplaatst in het *Staatsblad*. ### Artikel 76a bis Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden. **1.** Wanneer ogenblikkelijke inbezitneming volstrekt noodzakelijk geacht wordt, kan deze op last van de hoogste militaire autoriteit, ter plaatse aanwezig, geschieden onder zo spoedig mogelijke afgifte van een schriftelijk bewijsstuk van de inbezitneming. **2.** Op de in het eerste lid bedoelde inbezitneming is het bepaalde in artikel 73, ten aanzien van de eigendomsovergang en de overschrijving in de openbare registers, van overeenkomstige toepassing. ### Artikel 76a ter Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden. **1.** Door of op last van de burgemeesters kunnen, na bijzondere of algemene machtiging van Onze Minister van Economische Zaken, levensmiddelen, grondstoffen van levensmiddelen, huishoudelijke artikelen en brandstoffen onmiddellijk in bezit worden genomen onder zo spoedig mogelijke afgifte van een schriftelijk bewijsstuk van de inbezitneming. **2.** De op grond van het eerste lid in bezit genomen waren worden onverwijld, op door de burgemeester te bepalen wijze, ter beschikking gesteld ten behoeve van de bevolking van de gemeente of van aldaar bestaande bedrijven, tegen prijzen, die niet te boven gaan de daarvoor door Onze voornoemde Minister bepaalde bedragen. **3.** De schadeloosstelling, voor de in bezit genomen waren door de gemeente te bepalen, wordt door twee schatters, elk afzonderlijk, geschat, en een bon voor het gemiddelde van die twee schattingen wordt aan de vroegere houder van de waren gegeven. **4.** Het bedrag van deze bonnen wordt als verplichte uitgave van de gemeente aangemerkt en zo spoedig mogelijk uitbetaald. **5.** De schatters worden door Onze voornoemde Minister of, ingevolge diens bijzondere of algemene machtiging, door de burgemeester benoemd. **6.** Artikel 75 is van toepassing. ### Artikel 76b Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden. Indien degene, onder wien de burgemeester in het vorig artikel genoemde waren in bezit wil nemen, onmiddellijk ten genoegen van den burgemeester aanbiedt zelf op door dezen goedgekeurde wijze die waren ter beschikking te stellen tegen prijzen, die niet te boven gaan de daarvoor door Onzen voornoemden Minister bepaalde bedragen, kan de burgemeester de inbezitneming opschorten. ### Artikel 76c Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden. **1.** Onze voornoemde Minister kan bepalen, dat de burgemeester bepaalde soorten of hoeveelheden van genoemde waren in bezit zal nemen, alsmede dat van in bezit genomen waren gedeelten ter beschikking worden gesteld van den burgemeester eener andere gemeente tegen den prijs en op de wijze, door dien Minister te bepalen. **2.** Voldoet de burgemeester niet onmiddellijk hieraan, dan geschiedt de inbezitneming en de terbeschikkingstelling van burgemeesters van andere gemeenten door dien Minister. **3.** Alsdan wordt de schadeloosstelling bepaald op de wijze, bij artikel 76a ter geregeld, met dien verstande, dat de benoeming der schatters dan steeds geschiedt door dien Minister. **4.** Het vierde en het laatste lid van artikel 76a ter zijn ook in dit geval van toepassing, met dien verstande, dat de uitgave komt ten laste van de gemeente, te welker behoeve de waren zijn beschikbaar gesteld. ### Artikel 76e Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden. **1.** De burgemeester zoomede de door hem aan te wijzen ambtenaren zijn te allen tijde bevoegd de uitlevering te vorderen van de in bezit te nemen waren. Zij, alsmede de hen op hun last vergezellende personen hebben te allen tijde vrijen toegang tot alle plaatsen, waar redelijkerwijs vermoed kan worden, dat zich de waren bevinden. Wordt hun de toegang geweigerd, dan verschaffen zij zich dien desnoods met inroeping van den sterken arm. **2.** Is de plaats tevens eene woning of alleen door eene woning toegankelijk, dan treden zij deze tegen den wil des bewoners niet binnen dan op bijzonderen of algemeenen schriftelijken last van den burgemeester. **3.** Van dit binnentreden wordt door hen procesverbaal opgemaakt. ### Artikel 76f Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden. In geval, op grond van artikel 7, eerste lid, of 8, eerste lid, van de Coördinatiewet uitzonderingstoestanden, bepalingen uit de Oorlogswet voor Nederland in werking zijn gesteld, geschieden de machtigingen, bedoeld in artikel 76a ter, eerste lid, niet dan na overleg met het militair gezag. ### Artikel 76fbis Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden. **1.** Door of op last van de burgemeesters kunnen, na algemene of bijzondere machtiging van Onze Minister van Binnenlandse Zaken, in de gemeente aanwezige verbruiksartikelen, bestemd voor bescherming en ontsmetting in het belang van de bestrijding van rampen en zware ongevallen, van de beperking van de onmiddellijke gevolgen daarvan alsmede van de voorbereiding op deze bestrijding en beperking, onmiddellijk in bezit worden genomen onder zo spoedig mogelijke afgifte van een schriftelijk bewijsstuk van de inbezitneming. **2.** De artikelen 76a ter, derde lid tot en met zesde lid, 76b, 76c, 76e en 76f vinden overeenkomstige toepassing. ## Titel IV. Onteigening in het belang van de ruimtelijke ontwikkeling, van de Volkshuisvesting, van de openbare orde en van de handhaving van de ### Artikel 77 Vervallen ### Artikel 78 Vervallen ### Artikel 79 Vervallen ### Artikel 80 Vervallen ### Artikel 81 Vervallen ### Artikel 82 Vervallen ### Artikel 83 Vervallen ### Artikel 84 Vervallen ### Artikel 85 Vervallen ### Artikel 86 Vervallen ### Artikel 87 Vervallen ### Artikel 88 Vervallen ### Artikel 89 Vervallen ### Artikel 90 Vervallen ### Artikel 91 Vervallen ### Artikel 92 Vervallen ### Artikel 93 Vervallen ### Artikel 94 Vervallen ### Artikel 95 Vervallen ### Artikel 95a Vervallen ### Artikel 96 Vervallen ## Titel V. Over onteigening van octrooien van uitvinding ### Artikel 97 Vervallen ### Artikel 98 Vervallen ### Artikel 99 Vervallen ### Artikel 100 Vervallen ### Artikel 101 Vervallen ### Artikel 102 Vervallen ### Artikel 103 Vervallen ### Artikel 104 Vervallen ## Titel Va. Over de onteigening van de rechten, voortvloeiende uit eene aanvrage om octrooi ### Artikel 104A Vervallen ### Artikel 104B Vervallen ### Artikel 104C Vervallen ## Titel VI. Over onteigening in het belang der verkrijging door landarbeiders van land met woning in eigendom of van los land in pacht ### Artikel 105 Vervallen ### Artikel 106 Vervallen ### Artikel 107 Vervallen ### Artikel 108 Vervallen ### Artikel 109 Vervallen ### Artikel 110 Vervallen ### Artikel 111 Vervallen ### Artikel 112 Vervallen ### Artikel 113 Vervallen ### Artikel 114 Vervallen ### Artikel 115 Vervallen ### Artikel 116 Vervallen ### Artikel 117 Vervallen ### Artikel 118 Vervallen ### Artikel 119 Vervallen ### Artikel 120 Vervallen ### Artikel 121 Vervallen ## Titel VII. Over onteigening in het belang van de landinrichting ### Artikel 122 Vervallen ### Artikel 123 Vervallen ### Artikel 124 Vervallen ## Titel VIIa. Evaluatie ### Artikel 125 Vervallen ### Artikel 126 Vervallen ### Artikel 127 Vervallen ### Artikel 128 Vervallen ### Artikel 129 Vervallen ### Artikel 130 Vervallen ### Artikel 131 Vervallen ### Artikel 132 Vervallen ### Artikel 133 Vervallen ### Artikel 134 Vervallen ### Artikel 135 Vervallen ### Artikel 136 Vervallen ### Artikel 137 Vervallen ### Artikel 138 Vervallen ### Artikel 139 Vervallen ### Artikel 140 Vervallen ## Titel VIII. Over onteigening in het belang der natuurbescherming ### Artikel 141 Vervallen ### Artikel 142 Vervallen ### Artikel 143 Vervallen ### Artikel 144 Vervallen ### Artikel 145 Vervallen ### Artikel 146 Vervallen ### Artikel 147 Vervallen ### Artikel 148 Vervallen ### Artikel 149 Vervallen ### Artikel 150 Vervallen ### Artikel 151 Vervallen ### Artikel 152 Vervallen ### Artikel 153 Vervallen ### Artikel 154 Vervallen ### Paragraaf . Slotbepalingen ### Artikel 155 Vervallen ### Artikel 156 Vervallen ### Artikel 157 Deze wet kan worden aangehaald onder den titel van "onteigeningswet".