rijk/wet/onteigeningswet/BWBR0001842/README.md
Coornhert feee871c31 feat: volledige Nederlandse rijksregelgeving als Markdown
40.566 regelingen geparsed van BWB XML naar Markdown + YAML frontmatter.
Bron: repository.officiele-overheidspublicaties.nl via SRU zoekservice.

Verdeling per type:
- 21.167 ministeriële regelingen
-  4.605 ZBO-regelingen
-  3.678 verdragen
-  3.631 AMvB's
-  3.179 wetten
-  2.564 PBO-regelingen
-    883 KB's
-    591 circulaires
-    150 beleidsregels
-    118 rijkswetten

0 parse failures. 110.531 SRU records verwerkt.
2026-03-30 06:27:40 +02:00

931 lines
17 KiB
Markdown

---
titel: Onteigeningswet
bwb_id: BWBR0001842
type: wet
status: geldend
datum_inwerkingtreding: '2010-03-18'
bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0001842
citeertitel: Onteigeningswet
---
# Onteigeningswet
### Paragraaf . Algemeene bepalingen
### Artikel 1
Vervallen
### Artikel 2
Vervallen
### Artikel 3
Vervallen
### Artikel 4
Vervallen
## Titel I. Over onteigening in gewone gevallen
### Hoofdstuk I. Over hetgeen aan de verklaring van het algemeen nut vooraf behoort te gaan
### Artikel 5
Vervallen
### Artikel 6
Vervallen
### Artikel 7
Vervallen
### Artikel 8
Vervallen
### Artikel 9
Vervallen
### Hoofdstuk II. Over de eindaanwijzing der te onteigenen goederen
### Artikel 10
Vervallen
### Artikel 11
Vervallen
### Artikel 12
Vervallen
### Artikel 13
Vervallen
### Artikel 14
Vervallen
### Artikel 15
Vervallen
### Artikel 16
Vervallen
### Hoofdstuk III. Van het geding tot onteigening
### Artikel 17
Vervallen
### Artikel 18
Vervallen
### Artikel 19
Vervallen
### Artikel 20
Vervallen
### Artikel 21
Vervallen
### Artikel 22
Vervallen
### Artikel 23
Vervallen
### Artikel 24
Vervallen
### Artikel 25
Vervallen
### Artikel 26
Vervallen
### Artikel 27
Vervallen
### Artikel 28
Vervallen
### Artikel 29
Vervallen
### Artikel 30
Vervallen
### Artikel 31
Vervallen
### Artikel 32
Vervallen
### Artikel 33
Vervallen
### Artikel 34
Vervallen
### Artikel 35
Vervallen
### Artikel 36
Vervallen
### Artikel 36a
Vervallen
### Artikel 37
Vervallen
### Artikel 38
Vervallen
### Artikel 39
Vervallen
### Artikel 40
Vervallen
### Artikel 40a
Vervallen
### Artikel 40b
Vervallen
### Artikel 40c
Vervallen
### Artikel 40d
Vervallen
### Artikel 40e
Vervallen
### Artikel 40f
Vervallen
### Artikel 41
Vervallen
### Artikel 41a
Vervallen
### Artikel 42
Vervallen
### Artikel 42a
Vervallen
### Artikel 43
Vervallen
### Artikel 44
Vervallen
### Artikel 45
Vervallen
### Artikel 46
Vervallen
### Artikel 47
Vervallen
### Artikel 48
Vervallen
### Artikel 49
Vervallen
### Artikel 50
Vervallen
### Artikel 51
Vervallen
### Artikel 52
Vervallen
### Artikel 53
Vervallen
### Artikel 54
Vervallen
### Hoofdstuk IIIa
#### Afdeling 1. Van de opneming door de deskundigen voor de aanvang van het geding
### Artikel 54a
Vervallen
### Artikel 54b
Vervallen
### Artikel 54c
Vervallen
### Artikel 54d
Vervallen
### Artikel 54e
Vervallen
#### Afdeling 2. Van de vervroegde uitspraak over de onteigening
### Artikel 54f
Vervallen
### Artikel 54g
Vervallen
### Artikel 54h
Vervallen
### Artikel 54i
Vervallen
### Artikel 54j
Vervallen
### Artikel 54k
Vervallen
### Artikel 54l
Vervallen
### Artikel 54m
Vervallen
### Artikel 54n
Vervallen
### Artikel 54o
Vervallen
### Artikel 54p
Vervallen
### Artikel 54q
Vervallen
### Artikel 54r
Vervallen
### Artikel 54s
Vervallen
### Artikel 54t
Vervallen
### Hoofdstuk IV. Over de betaling van de schadeloosstelling
### Artikel 55
Vervallen
### Artikel 56
Vervallen
### Artikel 57
Vervallen
### Artikel 58
Vervallen
### Artikel 59
Vervallen
### Artikel 60
Vervallen
### Artikel 61
Vervallen
## Titel II. Over de onteigening voor aanleg, herstel, versterking of onderhoud van waterkeringen en bouw van militaire verdedigingswerken
### Artikel 62
Vervallen
### Artikel 63
Vervallen
### Artikel 64
Vervallen
### Artikel 64a
Vervallen
### Artikel 64b
Vervallen
### Artikel 65
Vervallen
### Artikel 66
Vervallen
### Artikel 67
Vervallen
### Artikel 68
Vervallen
### Artikel 69
Vervallen
### Artikel 70
Vervallen
### Artikel 71
Vervallen
### Artikel 72
Vervallen
## Titel IIa. Over onteigening van wegen, bruggen, bermen, bermslooten en kanalen en onteigening voor aanleg en verbetering van wegen, bruggen, spoorwegwerken, kanalen, havenwerken, werken ten behoeve van de bestrijding van verontreiniging van oppervlaktewateren en terreinen en werken ten behoeve van verbetering of verruiming van rivieren
### Artikel 72a
Vervallen
## Titel IIb. Over onteigening ten behoeve van de openbare drinkwatervoorziening en van de verwijdering van afvalstoffen
### Artikel 72b
Vervallen
## Titel IIc. Over onteigening in het belang van de winning van oppervlaktedelfstoffen
### Artikel 72c
Vervallen
### Artikel 72d
Vervallen
## Titel III. Over onteigening in geval van buitengewone omstandigheden
### Artikel 73
**1.** Wanneer in geval van brand of watersnood, ogenblikkelijke inbezitneming volstrekt noodzakelijk geacht wordt, kan deze op last van de hoogste burgerlijke overheid, ter plaatse aanwezig, geschieden.
**2.** Ingeval van watersnood kan ook het dagelijks bestuur van het waterschap, dat met de zorg voor de waterkering is belast, de voorzitter van dat waterschap en ieder daartoe door dat dagelijks bestuur van het waterschap aangewezen lid van dat bestuur, ter vervulling van die taak die last geven.
**3.** Door watersnood wordt niet enkel het geval verstaan dat dijken zijn doorgebroken of overstroomingen hebben plaats gehad, maar ook dat van dringend of dreigend gevaar voor doorbraak of overstrooming.
**4.** De eigendom gaat onmiddellijk op dengene over, in wiens naam de inbezitneming is geschied, vrij van alle met betrekking tot de zaak bestaande lasten en rechten. Waterschaps- en soortgelijke lasten en alle belastingen waarmee het onteigende is bezwaard, gaan met ingang van de dag van de inbezitneming op hem over.
**5.** Het besluit tot inbezitneming wordt zo spoedig mogelijk in de openbare registers ingeschreven. Door het besluit waardeloos geworden inschrijvingen van hypotheken en beslagen worden ambtshalve doorgehaald. Artikel 24, eerste lid, van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek is niet van toepassing.
### Artikel 74
**1.** Zodra mogelijk na de onteigening, biedt degene die de onteigening bevolen heeft aan de onteigende gerechtelijk een schadevergoeding aan, of, als onder degene die de onteigening bevolen heeft, beslag op de schadeloosstelling is gelegd, consigneert die het bedrag dat zonder het beslag aan de beslagene had moeten worden uitbetaald volgens de Wet op de consignatie van gelden.
**2.** Indien dit aanbod of die consignatie niet binnen drie maanden is geschied, alsmede wanneer met het aangebodene of geconsigneerde geen genoegen wordt genomen, kan de schadevergoeding in regten door de onteigenden worden gevorderd.
**3.** In het eerste geval kan de Staat, de provincie, de gemeenten of het waterschap de bedoelde schadeloosstelling van hen, die de onteigening gelast hebben, persoonlijk terugvorderen, ten ware het verzuim buiten hunne schuld mogt hebben plaats gehad.
### Artikel 75
De wettelijke interessen der verschuldigde schadevergoeding moeten van den dag der inbezitneming aan de onteigenden worden betaald.
### Artikel 76
Wanneer hij, in wiens naam de onteigening gelast is, den eigendom van de zaak niet langer voor het beoogde doel noodig acht, en er nog geene drie jaren sedert de onteigening verloopen zijn, is de onteigende bij voorkeur boven alle anderen tegen betaling van den prijs, door deskundigen te begrooten, tot de verkrijging daarvan geregtigd.
### Artikel 76a
**1.** Onverminderd de artikelen 7, eerste lid, en 8, eerste lid, van de Coördinatiewet uitzonderingstoestanden kunnen, ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken, bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, de artikelen 76*a bis* tot en met 76*f bis* in werking worden gesteld.
**2.** Wanneer het in het eerste lid bedoelde besluit is genomen, wordt onverwijld een voorstel van wet aan de Tweede Kamer gezonden omtrent het voortduren van de werking van de bij dat besluit in werking gestelde bepalingen.
**3.** Wordt het voorstel van wet door de Staten-Generaal verworpen, dan worden bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, de bepalingen die ingevolge het eerste lid in werking zijn gesteld, onverwijld buiten werking gesteld.
**4.** Bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, worden bepalingen die ingevolge het eerste lid in werking zijn gesteld, buiten werking gesteld, zodra de omstandigheden dit naar Ons oordeel toelaten.
**5.** Het besluit, bedoeld in het eerste, derde en vierde lid, wordt op de daarin te bepalen wijze bekendgemaakt. Het treedt in werking terstond na de bekendmaking.
**6.** Het besluit, bedoeld in het eerste, derde en vierde lid, wordt in ieder geval geplaatst in het *Staatsblad*.
### Artikel 76a bis
Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden.
**1.** Wanneer ogenblikkelijke inbezitneming volstrekt noodzakelijk geacht wordt, kan deze op last van de hoogste militaire autoriteit, ter plaatse aanwezig, geschieden onder zo spoedig mogelijke afgifte van een schriftelijk bewijsstuk van de inbezitneming.
**2.** Op de in het eerste lid bedoelde inbezitneming is het bepaalde in artikel 73, ten aanzien van de eigendomsovergang en de overschrijving in de openbare registers, van overeenkomstige toepassing.
### Artikel 76a ter
Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden.
**1.** Door of op last van de burgemeesters kunnen, na bijzondere of algemene machtiging van Onze Minister van Economische Zaken, levensmiddelen, grondstoffen van levensmiddelen, huishoudelijke artikelen en brandstoffen onmiddellijk in bezit worden genomen onder zo spoedig mogelijke afgifte van een schriftelijk bewijsstuk van de inbezitneming.
**2.** De op grond van het eerste lid in bezit genomen waren worden onverwijld, op door de burgemeester te bepalen wijze, ter beschikking gesteld ten behoeve van de bevolking van de gemeente of van aldaar bestaande bedrijven, tegen prijzen, die niet te boven gaan de daarvoor door Onze voornoemde Minister bepaalde bedragen.
**3.** De schadeloosstelling, voor de in bezit genomen waren door de gemeente te bepalen, wordt door twee schatters, elk afzonderlijk, geschat, en een bon voor het gemiddelde van die twee schattingen wordt aan de vroegere houder van de waren gegeven.
**4.** Het bedrag van deze bonnen wordt als verplichte uitgave van de gemeente aangemerkt en zo spoedig mogelijk uitbetaald.
**5.** De schatters worden door Onze voornoemde Minister of, ingevolge diens bijzondere of algemene machtiging, door de burgemeester benoemd.
**6.** Artikel 75 is van toepassing.
### Artikel 76b
Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden.
Indien degene, onder wien de burgemeester in het vorig artikel genoemde waren in bezit wil nemen, onmiddellijk ten genoegen van den burgemeester aanbiedt zelf op door dezen goedgekeurde wijze die waren ter beschikking te stellen tegen prijzen, die niet te boven gaan de daarvoor door Onzen voornoemden Minister bepaalde bedragen, kan de burgemeester de inbezitneming opschorten.
### Artikel 76c
Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden.
**1.** Onze voornoemde Minister kan bepalen, dat de burgemeester bepaalde soorten of hoeveelheden van genoemde waren in bezit zal nemen, alsmede dat van in bezit genomen waren gedeelten ter beschikking worden gesteld van den burgemeester eener andere gemeente tegen den prijs en op de wijze, door dien Minister te bepalen.
**2.** Voldoet de burgemeester niet onmiddellijk hieraan, dan geschiedt de inbezitneming en de terbeschikkingstelling van burgemeesters van andere gemeenten door dien Minister.
**3.** Alsdan wordt de schadeloosstelling bepaald op de wijze, bij artikel 76a ter geregeld, met dien verstande, dat de benoeming der schatters dan steeds geschiedt door dien Minister.
**4.** Het vierde en het laatste lid van artikel 76a ter zijn ook in dit geval van toepassing, met dien verstande, dat de uitgave komt ten laste van de gemeente, te welker behoeve de waren zijn beschikbaar gesteld.
### Artikel 76e
Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden.
**1.** De burgemeester zoomede de door hem aan te wijzen ambtenaren zijn te allen tijde bevoegd de uitlevering te vorderen van de in bezit te nemen waren. Zij, alsmede de hen op hun last vergezellende personen hebben te allen tijde vrijen toegang tot alle plaatsen, waar redelijkerwijs vermoed kan worden, dat zich de waren bevinden. Wordt hun de toegang geweigerd, dan verschaffen zij zich dien desnoods met inroeping van den sterken arm.
**2.** Is de plaats tevens eene woning of alleen door eene woning toegankelijk, dan treden zij deze tegen den wil des bewoners niet binnen dan op bijzonderen of algemeenen schriftelijken last van den burgemeester.
**3.** Van dit binnentreden wordt door hen procesverbaal opgemaakt.
### Artikel 76f
Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden.
In geval, op grond van artikel 7, eerste lid, of 8, eerste lid, van de Coördinatiewet uitzonderingstoestanden, bepalingen uit de Oorlogswet voor Nederland in werking zijn gesteld, geschieden de machtigingen, bedoeld in artikel 76a ter, eerste lid, niet dan na overleg met het militair gezag.
### Artikel 76fbis
Dit artikel is nog niet in werking getreden; ingeval buitengewone omstandigheden dit noodzakelijk maken kan bij koninklijk besluit, op voordracht van Onze Minister-President, dit artikel in werking treden.
**1.** Door of op last van de burgemeesters kunnen, na algemene of bijzondere machtiging van Onze Minister van Binnenlandse Zaken, in de gemeente aanwezige verbruiksartikelen, bestemd voor bescherming en ontsmetting in het belang van de bestrijding van rampen en zware ongevallen, van de beperking van de onmiddellijke gevolgen daarvan alsmede van de voorbereiding op deze bestrijding en beperking, onmiddellijk in bezit worden genomen onder zo spoedig mogelijke afgifte van een schriftelijk bewijsstuk van de inbezitneming.
**2.** De artikelen 76a ter, derde lid tot en met zesde lid, 76b, 76c, 76e en 76f vinden overeenkomstige toepassing.
## Titel IV. Onteigening in het belang van de ruimtelijke ontwikkeling, van de Volkshuisvesting, van de openbare orde en van de handhaving van de
### Artikel 77
Vervallen
### Artikel 78
Vervallen
### Artikel 79
Vervallen
### Artikel 80
Vervallen
### Artikel 81
Vervallen
### Artikel 82
Vervallen
### Artikel 83
Vervallen
### Artikel 84
Vervallen
### Artikel 85
Vervallen
### Artikel 86
Vervallen
### Artikel 87
Vervallen
### Artikel 88
Vervallen
### Artikel 89
Vervallen
### Artikel 90
Vervallen
### Artikel 91
Vervallen
### Artikel 92
Vervallen
### Artikel 93
Vervallen
### Artikel 94
Vervallen
### Artikel 95
Vervallen
### Artikel 95a
Vervallen
### Artikel 96
Vervallen
## Titel V. Over onteigening van octrooien van uitvinding
### Artikel 97
Vervallen
### Artikel 98
Vervallen
### Artikel 99
Vervallen
### Artikel 100
Vervallen
### Artikel 101
Vervallen
### Artikel 102
Vervallen
### Artikel 103
Vervallen
### Artikel 104
Vervallen
## Titel Va. Over de onteigening van de rechten, voortvloeiende uit eene aanvrage om octrooi
### Artikel 104A
Vervallen
### Artikel 104B
Vervallen
### Artikel 104C
Vervallen
## Titel VI. Over onteigening in het belang der verkrijging door landarbeiders van land met woning in eigendom of van los land in pacht
### Artikel 105
Vervallen
### Artikel 106
Vervallen
### Artikel 107
Vervallen
### Artikel 108
Vervallen
### Artikel 109
Vervallen
### Artikel 110
Vervallen
### Artikel 111
Vervallen
### Artikel 112
Vervallen
### Artikel 113
Vervallen
### Artikel 114
Vervallen
### Artikel 115
Vervallen
### Artikel 116
Vervallen
### Artikel 117
Vervallen
### Artikel 118
Vervallen
### Artikel 119
Vervallen
### Artikel 120
Vervallen
### Artikel 121
Vervallen
## Titel VII. Over onteigening in het belang van de landinrichting
### Artikel 122
Vervallen
### Artikel 123
Vervallen
### Artikel 124
Vervallen
## Titel VIIa. Evaluatie
### Artikel 125
Vervallen
### Artikel 126
Vervallen
### Artikel 127
Vervallen
### Artikel 128
Vervallen
### Artikel 129
Vervallen
### Artikel 130
Vervallen
### Artikel 131
Vervallen
### Artikel 132
Vervallen
### Artikel 133
Vervallen
### Artikel 134
Vervallen
### Artikel 135
Vervallen
### Artikel 136
Vervallen
### Artikel 137
Vervallen
### Artikel 138
Vervallen
### Artikel 139
Vervallen
### Artikel 140
Vervallen
## Titel VIII. Over onteigening in het belang der natuurbescherming
### Artikel 141
Vervallen
### Artikel 142
Vervallen
### Artikel 143
Vervallen
### Artikel 144
Vervallen
### Artikel 145
Vervallen
### Artikel 146
Vervallen
### Artikel 147
Vervallen
### Artikel 148
Vervallen
### Artikel 149
Vervallen
### Artikel 150
Vervallen
### Artikel 151
Vervallen
### Artikel 152
Vervallen
### Artikel 153
Vervallen
### Artikel 154
Vervallen
### Paragraaf . Slotbepalingen
### Artikel 155
Vervallen
### Artikel 156
Vervallen
### Artikel 157
Deze wet kan worden aangehaald onder den titel van "onteigeningswet".